|
Do you know?
ยอดคุณแม่รู้ไหมคะว่า เด็กอายุแรกเกิด – 1 ขวบ เป็นช่วงเวลาพิเศษของการพัฒนาการทาง
สมองที่จะได้รับการพัฒนาได้สูงที่สุด และมีการเพิ่มจุดเชื่อมต่อในสมองมากที่สุดด้วยค่ะ สมอง
ของเจ้าตัวเล็กในช่วงนี้จะเติบโตเร็วกว่าชีวิตช่วงไหนๆ เลยนะคะ เพราะฉะนั้นการเล่นกับลูกให้
เหมาะสมกับวัยในช่วงนี้ก็เท่ากับเป็นการกระตุ้นสมองและระบบประสาทเป็นการสร้างประสบ
การณ์ให้ลูก การย้ำบ่อยๆ จะทำให้ลูกเกิดประสบการณ์ซ้ำๆ วงจรสมองก็จะได้รับข้อมูลนั้นบ่อยๆ
ผลที่ตามมาก็คือจะกลายเป็นความทรงจำติดตัวเขาไปจนโตและไม่ลืมด้วยค่ะ
พ่อแม่ VS. เล่นอะไรกับลูกได้
ชวนคุณพ่อคุณแม่มาเล่นกับลูกกันดีกว่า แต่เล่นครั้งนี้มีประโยชน์แอบซ่อนอยู่ด้วยค่ะ เริ่มต้นจาก
เล่นเพื่อพัฒนาการเคลื่อนไหวของลูก
พ่อแม่เล่นยังไงดี : กลิ้งของเล่นที่เคลื่อนที่ได้ จะได้ช่วยกระตุ้นกล้ามเนื้อมัดใหญ่ของลูกได้
อย่างลูกบอลผ้าหรือพลาสติก ตุ๊กตาไขลานหรือของเล่นทรงกระบอกกลิ้งไปกลิ้งมา หรือไม่
อย่างนั้นคุณแม่อย่างเราก็อาจจะช่วยให้ลูกเกาะยืนด้วยการหาเก้าอี้หรือโต๊ะเตี้ยๆ ที่แข็งแรงให้
เกาะ แล้วคอยตบมือให้กำลังใจเวลาเขาเดินแข่งกับพ่อแม่ หรือเปิดเพลงจังหวะสนุกๆ ให้ลูกโยก
ตัวตาม หรือตบมือตาม แล้วค่อยกระตุ้นกล้ามเนื้อมัดเล็กด้วยการให้เล่นต่อบล็อกผ้าหรือบล็อกไม้
ที่ไม่ใหญ่จนเกินไป หรือเล่นเปิด-ปิดกล่อง หรือเอาของเล่นใส่กล่อง เล่นหยอดเหรียญ เล่นซ่อน
ของ หรือหาของ หลายๆ อย่างที่ชวนเขาเล่นจะช่วยให้เจ้าตัวเล็กของเราได้ใช้มือ-นิ้วมือได้ดีขึ้น
ด้วยค่ะ
เล่นเพื่อพัฒนาภาษาให้กับลูก
พ่อแม่เล่นยังไงดี : ว่างๆ ก็คุยหยอกล้อ เช่น จ๊ะจ๋า ลูกจะได้หัดเลียนแบบเสียงที่ง่ายๆ พูดซ้ำๆ
กันได้ของเรา ก่อนคุยกับลูก คุณแม่อย่างเราก็แค่อุ้มลูกไว้ใกล้ๆ หน้าแล้วขยับปากช้าๆ ให้ลูกดู
เป็นตัวอย่างออกเสียงชัดๆ ซ้ำๆ ให้ลูกได้ยินบ่อยๆ และค่อยๆ หัดพูดทีละพยางค์ เจ้าตัวเล็กจะได้
ไม่สับสน อย่างมำ มำ แล้วค่อยเพิ่มเป็นสองคำที่คล้องจองกันง่ายๆ หรืออุ้มไปดูวิวแล้วชี้ให้ลูก
ดูโน่นนี่รอบตัวบ่อยๆแล้วเรียกชื่อให้ฟัง หรือใช้น้ำเสียงที่ตื่นเต้นเร้าใจสักหน่อยก็ได้นะคะ รวมทั้ง
เล่านิทานกล่อมนอนให้ฟังเจ้าตัวเล็กของเราจะได้พัฒนาความจำและมีสมาธิมากขึ้น
เล่นเพื่อพัฒนาการเรียนรู้
พ่อแม่เล่นยังไงดี : ปล่อยให้เจ้าตัวเล็กสำรวจสิ่งต่างๆ ที่อยู่รอบตัวอย่างอิสระ คุณแม่อย่างเรา
ก็เรียกชื่อสิ่งต่างๆ ให้เขารู้จักบ่อยๆ เด็กจะค่อยๆ ซึมซับข้อมูลต่างๆ เก็บไว้ในสมองได้เอง และ
จะใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานไว้คอยเทียบเคียงกับประสบการณ์ใหม่ที่จะนำไปสู่การเรียนรู้ที่ซับซ้อน
ขึ้นไปตามวัยของเขานั่นเองค่ะ
คุณพ่อคุณแม่อย่างเราอาจอ่านหนังสือให้ลูกฟัง เล่นดนตรีง่ายๆ ให้ฟัง หรือเปิดเพลงคลาสสิก
ให้ฟัง แขวนโมบายสีดำขาวไว้ข้างเตียง ติดกระจกในมุมที่ลูกมองเห็น ติดภาพสีขาว-ดำผสมกับ
สีสันสดใสข้างเตียงเล่นเกมจ๊ะเอ๋ รู้ไหมคะว่าเวลาที่หน้าของพ่อแม่หายไปแล้วจู่ๆ กลับมาให้ลูก
เห็นใหม่อีกครั้ง จะทำให้ลูกประหลาดใจ สนุกสนาน ลูกจะเกิดความคิดเชื่อมโยง และคาดการณ์
ว่าจะเกิดอะไรต่อมา นอกจากนั้นเราควรหาลูกบอลหรือของเล่นเคลื่อนที่ให้ลูกขยับตาม ของเล่น
ที่หยิบโยนได้ แต่เวลาเล่นกับลูกต้องระวังหน่อยนะคะ อย่างพวกช่องปลั๊กไฟ เพราะเป็นของ
เล่นอันตรายที่ดึงดูดใจที่สุดชิ้นหนึ่งของเด็กวัยนี้เลยค่ะ เพราะเด็กกำลังอยู่ในวัยที่สนใจการ
ใช้นิ้วจิ้มตามช่องตามรูต่างๆ ถ้าเผลออาจจะทำให้เกิดอันตรายได้ง่ายมากค่ะ
ของเล่นแบบไหนมีคุณค่ากับเจ้าตัวเล็ก 6-12 เดือนบ้าง
- ลูกบอลนุ่มๆ เอาไว้ให้ลูกกลิ้งและเอื้อมมือไปจับ แต่ต้องระวังวัสดุที่ใช้ทำลูกบอล
อาจทำให้เจ้าตัวเล็กเกิดอาการแพ้ฝุ่นได้
ของเล่นแบบนี้จะช่วยฝึกการเคลื่อนไหวกล้ามเนื้อมือ การกะระยะในการโอนทิศทาง
ไปมาตามที่ต้องการ
- ตุ๊กตาสปริง/ ตุ๊กตาล้มลุก/ ตุ๊กตากอดนอน ช่วงขวบปีแรกของเจ้าตัวเล็ก หาของ
เล่นที่มีเสียง ของเล่นนุ่มๆ น่ากอด ไม่มีกระดุมที่ลูกตาที่หลุดง่าย ไม่ใช่วัสดุที่ทำให้
เกิดภูมิแพ้ เวลาเล่นกับลูกก็แค่หยิบของเล่นที่ว่าให้เคลื่อนไหวไปมาหน้าลูก หรือเล่น
หลายๆ รูปแบบแล้วพูดคุยให้เป็นเรื่องราว
เป็นการสร้างจินตนาการ ทำให้เขารู้จักคิดล่วงหน้า เกิดความคิดเชื่อมโยง และช่วยสร้าง
พื้นฐานด้านอารมณ์ เช่น รู้สึกรัก และผูกพันกับสิ่งของได้ค่ะ
- ของเล่นผิวขรุขระ เลือกที่น้ำหนักเบาๆ ลูกจะได้หยิบจับ ขยำ กลิ้ง ขว้าง โยน และ
หัดฝึกสังเกต รับรู้สัมผัส และเคลื่อนไหวกล้ามเนื้อมือได้ไปพร้อมกัน
- ตุ๊กตารูปคน-สัตว์ อาจทำด้วยผ้าหรือผ้าขนหนู แล้วลองซ่อนของเล่นไว้ใต้ผ้าหรือ
หลังเก้าอี้หรือให้ลูกเล่นระหว่างอาบน้ำ ก็จะทำให้เจ้าตัวเล็กเพลินกับการอาบน้ำมากขึ้น
ทำให้เขาฝึกสังเกตและคิดเชื่อมโยง ฝึกการคาดการณ์
- กระจกเงาแผ่นหนา ติดเอาไว้ที่ผนัง ลูกจะได้มองเห็นตัวเองและสิ่งต่างๆ ที่อยู่รอบ
ตัวผ่านกระจกเงาได้ ทำให้เขารู้สึกตื่นเต้นกับสิ่งแวดล้อมที่เห็นตรงหน้า เป็นการฝึกการ
ใช้สายตากับกล้ามเนื้อเคลื่อนไหว ฝึกการรับรู้ตนเอง รู้จักส่วนต่างๆ ของร่างกายมากขึ้น
ด้วยค่ะ
- รถไขลาน/ตุ๊กตาไขลาน ให้ลูกเล่นคลานตาม จะทำให้เขาเพลิดเพลิน เป็นการฝึก
สัมผัสการใช้มือ และการเคลื่อนไหว ฝึกสายตาและความสนใจ
- หนังสือภาพ ที่ทำด้วยผ้า พลาสติกหรือกระดาษก็ได้ แล้วให้ลูกดูรูปภาพ อาจให้ลูกเปิด
หนังสือเล่น เป็นฝึกการมองภาพสีต่างๆและนี่คือจุดเริ่มต้นของการพัฒนาทักษะการอ่าน
ให้ลูกได้เป็นอย่างดีด้วยค่ะ
- ม้าโยกเยก แค่นั่งอุ้มลูกเล่นโยกไปมา หรือประคองลูกให้นั่งบนม้าโยกเยกแกว่งช้าๆ
ไปมาจะช่วยฝึกการเคลื่อนไหวในแนวขึ้นลง เขาจะได้รับรู้ระยะทาง และรู้สึกสนุกสนาน
- รถนั่งเล่น ให้พ่อแม่นี่ล่ะค่ะเป็นคนลากดึงให้เขาดูเป็นตัวอย่าง แล้วให้เขาลองทำตาม
บ้างเล่นแบบนี้จะทำให้เขาเกิดจิตนาการกับการเคลื่อนไหว รู้จักสังเกตผลของการ
กระทำต่างๆ เป็น
- ของใช้ในบ้านที่เป็นของจริง อย่าง ถ้วย ชาม ช้อนพลาสติก หรือของเหลือใช้ เช่น
ฝาขวดนมพลาสติกหลายขนาด ขวดนมพลาสติกที่ล้างสะอาดแล้ว แต่ไม่ใช้น้ำยาต่างๆ
เพราะอาจมีอันตรายจากคราบน้ำยาได้ เวลาเล่นก็ให้เจ้าตัวเล็กใช้มือหยิบจับของออก
จากกล่อง หรือภาชนะปากกว้าง แล้วหยิบใส่กล่องหรือกลิ้งขวดกลับไปกลับมา วิธีนี้จะ
ช่วยฝึกการใช้นิ้ว-นิ้วมือ ความสัมพันธ์ของมือ ตา และรู้จักสังเกตขนาดรูปทรงของสิ่ง
ของต่างๆ
กิจกรรม : เล่นสนุกช่วยเพิ่มพัฒนาการให้ลูกได้
|