อาการแหวะนมในทารก มักพบได้บ่อยในทารกแรกเกิดไปจนถึง 6 เดือน ซึ่งเกิดจากหูรูดบริเวณรอยต่อระหว่างหลอดอาหารและกระเพาะอาหารของทารกยังทำงานได้ไม่เต็มที่ หรือลูกกินนมมากเกินไป จนแหวะนมออกมา การทำให้ลูกเรอหลังกินนม สามารถช่วยลดอาการแหวะนมที่เกิดขึ้นได้ อาการแหวะนม หรือ สำรอกนม ถือเป็นเรื่องปกติที่เกิดขึ้นกับทารกแรกเกิด ตราบใดที่นมที่สำรอกออกมาไม่ได้มีกลิ่นรุนแรงหรือมีสิ่งอื่นเจือปน เช่น เลือดหรือน้ำดี การอาเจียนที่มีสิ่งเจือปน หรือมีอาการอื่น ๆ ร่วมด้วย ถือเป็นสัญญาณอันตราย ที่บ่งบอกได้ว่าเกิดความผิดปกติกับลูกน้อย คุณแม่ไม่ควรชะล่าใจ ไปดูกันว่าทารกอาเจียนแบบใดที่เป็นสัญญาณอันตรายที่ควรต้องเฝ้าระวัง

เรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับสัญญาณเตือนที่อาจเกิดขึ้นเมื่อทารกอาเจียนด้านล่าง ทั้งนี้คุณแม่สามารถเข้าร่วม Enfa Smart Club เพื่อรับคำแนะนำในการเลี้ยงดูลูกรักจากผู้เชี่ยวชาญ

อาเจียนแบบไหนอาจเป็นสัญญาณอันตราย?

อาการแหวะนม หรือการอาเจียนเป็นครั้งคราว ถือเป็นอาการที่ไม่น่ากังวล ถือเป็นเรื่องปกติที่เกิดขึ้นกับเด็กทารก แต่สำหรับการอาเจียน ที่มีสิ่งเจือปน และมีอาการอื่น ๆ ร่วมด้วย อาจเป็นสัญญาณอันตราย ซึ่งอาการและสัญญาณเตือนเหล่านี้อาจเป็นอันตรายต่อลูกได้

อาเจียนถี่และอาเจียนพุ่ง

ทารกที่มีอายุต่ำกว่า 2 เดือน หากมีอาการอาเจียนพุ่ง การอาเจียนลักษณะนี้เป็นสัญญาณที่บ่งบอกว่าเกิดความผิดปกติของโครงสร้างระบบทางเดินอาหาร หรืออาจเกิดจากกระเพาะอาหารตีบ (Infantile hypertrophic pyloric stenosis หรือ IPHS) ซึ่งมีสาเหตุมาจากกล้ามเนื้อบริเวณส่วนล่างสุดของกระเพาะอาหารหนาผิดปกติจนทำให้ช่องหูรูดกระเพาะอาหารแคบลง สำหรับทารกที่มีอาเจียนลักษณะนี้อาจทำให้ร่างกายได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ

ทารกอาเจียนและมีไข้สูง

ทารกที่อาเจียน และมีไข้สูงมากกว่า 37.8 องศาร่วมด้วย อาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อทางเดินอาหารส่วนบน ดังนั้นถ้าทารกและเด็กเล็ก อาเจียน พร้อมกับมีไข้สูง คุณควรแม่ติดตามอาการอย่างใกล้ชิด และพาลูกไปพบคุณหมอ

อาเจียนมีสีเขียวหรือเหลืองปนเขียว

ทารกที่อาเจียนออกมาเป็นสีเขียวหรือสีเหลืองปนเขียว อาจเกิดจากมีน้ำดีปนออกมาด้วย ซึ่งเป็นสัญญาณของการอุดตันในลำไส้ หากทารกมีการอาเจียนในลักษณะนี้ควรได้รับการดูแลจากแพทย์ในทันที

ทารกอาเจียนเป็นเลือด

ทารกอาเจียนเป็นเลือดถือว่าเป็นภาวะอันตราย เพราะอาจเกิดจากภาวะที่มีเลือดออกในทางเดินอาหาร เช่น หลอดอาหารอักเสบ กระเพาะอาหารอักเสบ ซึ่งอาจทำให้เสี่ยงต่อการเกิดอาการช็อก หมดสติ หากทารกเสียเลือดมาก หรือมีอาการตัวซีด ควรรีบพาลูกไปพบคุณหมอทันที

ทารกอาเจียนและมีอาการถ่ายผิดปกติร่วมด้วย

ทารกที่มีอาการอาเจียน พร้อมกับมีอาการท้องเสียร่วมด้วย แสดงว่าทารกอาจมีการติดเชื้อในลำไส้หรือทางเดินอาหาร ในทางกลับกัน หากมีอาการท้องอืด ไม่ขับถ่ายร่วมด้วย อาจเกิดจากภาวะลำไส้อุดตัน ต้องรีบพาลูกไปพบคุณหมอ

ทารกอาเจียนและมีอาการขาดน้ำ

เด็กเล็กสามารถเกิดภาวะขาดน้ำได้ง่ายกว่าผู้ใหญ่ โดยเฉพาะทารกที่อาเจียนหลายรอบ คุณแม่ต้องระวังเป็นอย่างมาก เพราะลูกน้อยจะเสียน้ำจากการอาเจียนไปมาก การให้กินนม ป้อนน้ำ หรือให้จิบน้ำอยู่เรื่อย ๆ ช่วยลดอาการขาดน้ำได้ หากลูกมีอาการรุนแรง อาจต้องดื่มน้ำเกลือแร่สำหรับเด็กตามที่คุณหมอสั่ง สัญญาณและอาการที่คุณแม่ควรสังเกตว่าร่างกายของลูกเริ่มขาดน้ำนั้นมีดังนี้

           ● ลูกเริ่มซึม ไม่ร่าเริง
           ● ตาลึก โหล กระหม่อมบุ๋ม
           ● ร้องไห้แต่ไม่มีน้ำตาออกมา
           ● ปากแห้ง
           ● ปัสสาวะน้อยลง สามารถสังเกตได้จากผ้าอ้อมว่าเปียกน้อยลงหรือไม่

สมัครเป็นสมาชิก Enfa Smart Club กับชมวันนี้ ลุ้นรับ MacBook Air

อาเจียนติดต่อกันหลายวัน

ทารกที่มีการอาเจียนติดต่อกันเป็นเวลานานหนึ่งหรือสองวัน อาจเป็นสัญญาณที่บ่งบอกว่าทารกเกิดการติดเชื้อหรือมีอาการเจ็บป่วยอื่น ๆ ที่ต้องได้รับการรักษาร่วมด้วย

สิ่งสำคัญที่ควรทำเมื่อทารกอาเจียน

การอาเจียนเป็นครั้งคราว โดยทั่วไปแล้วถือเป็นเรื่องปกติที่ไม่มีอะไรที่น่าเป็นห่วง อาการอาเจียนในทารกสามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่อาหารไม่ย่อย ร้องไห้มาก ไอ จนทำให้อาเจียนออกมา แต่ผู้ปกครองควรสังเกตลักษณะอาเจียน ว่ามีลักษณะเป็นเช่นไร มีสิ่งเจือปนหรือไม่ อาเจียนแบบพุ่งหรือไม่พุ่ง เนื่องจากลักษณะอาเจียนแบบต่าง ๆ สามารถช่วยให้คุณหมอวินิจฉัยโรคได้ง่ายขึ้น

เมื่อลูกอาเจียนสิ่งที่พ่อแม่ควรทำมีดังนี้
          ● เมื่อทารกอาเจียน คุณแม่ไม่ควรหยุดให้นม ควรให้ลูกกินนมต่อไป เพราะการหยุดให้นมเสี่ยงต่อการขาดสารอาหารและน้ำได้ หากทารกเริ่มแสดงอาการขาดน้ำ คุณแม่ควรปรึกษาคุณหมอ หรือเภสัชกรเกี่ยวกับการใช้ผงน้ำตาลเกลือแร่ (ORS) สำหรับทารก
          ● หากทารกกินนมแล้วอาเจียนออกมาทั้งทางปากและจมูก อาจส่งผลให้เยื่อบุโพรงจมูกอักเสบ เป็นหวัด มีน้ำมูก หรือมีเสียงครืดคราดในท้องได้ หากอาการนี้เป็นอยู่หลายวัน ควรปรึกษาคุณหมอ
          ● เมื่อทารกอาเจียนออกทางจมูกเพียงครั้งสองครั้งนั้นมักไม่มีอันตราย แต่การอาเจียนนมแล้วสำลัก จนนมเข้าหลอดลม ถือเป็นการอาเจียนที่ทำให้เกิดอันตราย ซึ่งจะทำให้ลูกไออย่างแรง เมื่อลูกสำลักคุณพ่อคุณแม่ควรรีบจับลูกคว่ำหน้าลง ให้ท่าศีรษะต่ำ เพื่อให้นมออกทางปากแทนทางจมูก หรือจับลูกให้อยู่ในท่านอนตะแคง และใช้ลูกยางแดงดูดเอานมที่ค้างอยู่ในจมูกและปากออก
          ● ทารกอาเจียนถี่หรืออาเจียนอย่างต่อเนื่องมากกว่า 12 ชั่วโมง และไม่มีอาการที่ดีขึ้น ต้องรีบพาไปหาคุณหมอ

โดยทั่วไปเมื่อทารกอาเจียน หากเป็นระยะเวลาสั้น ๆ และไม่มีอาการอื่นร่วม ถือเป็นเรื่องที่ไม่น่ากังวล แต่หากลูกอาเจียนและมีอาการอื่น ๆ ร่วมด้วยคุณพ่อคุณแม่จะต้องมีสติและปฐมพยาบาลเบื้องต้นก่อนนำลูกไปหาคุณหมอในทันที

เมื่อทารกอาเจียนหลังกินนม

คุณแม่บางคนอาจพบว่าลูกน้อยอาเจียนหลังกินนม โดยเฉพาะหลังกินนมผง นั่นอาจเกิดจากระบบย่อยของลูกมีปฏิกิริยาต่อนมที่กินเข้าไป เนื่องจากระบบย่อยของทารกยังทำงานได้ไม่เต็มที่ ทำให้ยังไม่สามารถย่อยโปรตีนและน้ำตาลแลคโตสในนมได้อย่างเต็มที่ ซึ่งอาจเกิดการตกค้างในกระเพาะและไหลย้อนกลับขึ้นมา ทำให้อาเจียนได้ คุณแม่จึงควรปรึกษาคุณหมอเพื่อเลือกนมสูตรย่อยง่าย ที่สอดคล้องกับระบบย่อยของลูก เนื่องจากเป็นสูตรที่มีโปรตีนผ่านการย่อยบางส่วน และมีน้ำตาลแลคโตสต่ำกว่านมสูตรปกติ จะช่วยแก้ไขปัญหานี้ได้ โดยทั่วไปเมื่อทารกอาเจียน หากเป็นระยะเวลาสั้น ๆ และไม่มีอาการอื่นร่วมด้วยมักไม่น่าเป็นห่วง ดังนั้นสิ่งสำคัญคือคุณแม่ต้องสังเกตอาการข้างเคียงของลูกด้วย เพื่อจะได้รับมือกับอาการผิดปกติที่จะตามมากับอาการอาเจียนของลูกได้ทันท่วงทีค่ะ

ไขรหัสลับ MFGM สารอาหารสำคัญที่พบในนมแม่ ซึ่งจะช่วยส่งเสริมพัฒนาการทางสมอง และเสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้เขาแข็งแรง
Reference:
ลูกอาเจียน แหวะนม สำรอกนม ภาวะแหวะนมในทารก อันตรายร้ายแรงแค่ไหน
Vomiting in babies: what's normal and what's not
First Aid: Vomiting