หลังจากที่ทารกคลอดออกมา แพทย์จะทำการประเมินพัฒนาการทุกด้านของทารก ตั้งแต่การกระตุ้นเสียงร้อง การวัดการเต้นของหัวใจ ระบบปอด ระบบทางเดินหายใจ รวมทั้งภาวะทารกตัวเหลืองด้วย ซึ่งหากพบความผิดปกตินี้ขึ้น จะทำการส่งต่อไปยังกุมารแพทย์ เพื่อดูแลให้การรักษาทารกตัวเหลืองในระดับต่อไป

เด็กตัวเหลืองเป็นภาวะที่พบได้บ่อยในเด็กแรกเกิด โดยพบได้ถึง 25-50% ภาวะเด็กตัวเหลืองเกิดจากสารที่มีชื่อว่า บิลิรูบิน (Bilirubin) ซึ่งเป็นสารที่มีสีเหลือง ในเด็กแรกเกิดปกติจะมีสารบิลิรูบินนี้อยู่ในปริมาณที่พอเหมาะ แต่ในเด็กที่มีภาวะตัวเหลืองจะมีสารบิลิรูบินในปริมาณที่มากกว่าปกติ โดยจะอยู่ทั้งในกระแสเลือดและแทรกตามเนื้อเยื่อต่างๆทำให้มองเห็นว่าเด็กมีผิวสีเหลืองมากกว่าปกติ

ทารกตัวเหลืองเกิดจาก 2 สาเหตุหลักดังนี้

ทารกตัวเหลืองจากการแตกตัวของเม็ดเลือดแดง: จะมีปริมาณบิลิรูบินมากขึ้นจากการแตกของเม็ดเลือดแดงมากผิดปกติ ซึ่งเกิดขึ้นจากการที่หมู่เลือดของแม่และลูกเข้ากันไม่ได้ เม็ดเลือดแดงของลูกจึงถูกทำลาย ทำให้ระดับของบิลิรูบินในเลือดเพิ่มสูงเกินระดับปกติ

ทารกตัวเหลืองจากนมแม่ : จะพบในเด็กที่ทานนมแม่โดยจะพบว่ามีสารบิลิรูบินสูงขึ้นแต่จะค่อยๆลดระดับลงเองเมื่อลูกอายุได้ประมาณ 2 สัปดาห์ หากลูกตัวเหลืองจากนมแม่นี้ไม่น่ากังวล เพราะทารกจะมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นตามปกติ เม็ดเลือดแดงก็ไม่ได้แตกเยอะไปกว่าทารกปกติ และตับก็ยังทำงานเป็นปกติ

การรักษาทารกตัวเหลือง

การรักษาทารกตัวเหลืองนั้น ต้องรักษาตามสาเหตุเป็นหลัก ร่วมกับการลดระดับบิลิรูบินลง ด้วยการส่องไฟรักษาเพื่อกำจัดบิลิรูบินออกจากร่างกาย หรือรักษาด้วยการเปลี่ยนถ่ายเลือดในกรณีที่ระดับบิลิรูบินสูงมาก ส่วนทารกตัวเหลืองจากนมแม่ควรให้ดูดนมแม่ให้มากที่สุด ให้ถ่ายอุจจาระบ่อยที่สุด เพื่อช่วยขับสารเหลืองออกทางลำไส้ให้เร็วที่สุดอาจรักษาด้วยการส่องไฟร่วมด้วยถ้าระดับบิลิรูบินสูง

การป้องกันไม่ให้ทารกตัวเหลือง

  • ก่อนตั้งครรภ์ทั้งคุณพ่อและคุณแม่ต้องไปตรวจสุขภาพ เพื่อตรวจเลือดหาความผิดปกติทางพันธุกรรม ซึ่งหากมีความผิดปกติใดๆ เกิดขึ้น คุณหมอจะให้คำแนะนำในการตั้งครรภ์อย่างปลอดภัยให้กับคุณแม่ได้

  • เมื่อทราบว่าตั้งครรภ์ควรรีบไปฝากครรภ์ตั้งแต่ไตรมาสแรก เพราะการฝากครรภ์คุณหมอจะทำการเจาะเลือดอีกครั้งเพื่อยืนยันการตั้งครรภ์ และยังได้ทราบด้วยว่าคุณแม่มีภาวะแทรกซ้อนใดๆ เกี่ยวกับสุขภาพหรือไม่

  • ในลูกแรกเกิด ควรให้ลูกได้ดูดนมแม่อย่างเร็วที่สุด ต้องให้ลูกดูดนมแม่10-12 ครั้ง/วัน เพราะจะทำให้ลำไส้ของลูกเคลื่อนตัวได้ดี ช่วยขับสารสีเหลือง(บิลิรูบิน)ออกไปได้ดี

ถึงแม้ว่าสาเหตุที่ทำให้ลูกตัวเหลืองจะมีสาเหตุมาจากการทานนมแม่ในช่วงแรกคลอด แต่ก็ไม่ได้เกิดขึ้นได้กับเด็กทุกคน ดังนั้นการให้ลูกได้ทานนมแม่ตั้งแต่แรกเกิดก็ยังถือเป็นเรื่องที่ดีต่อสุขภาพร่างกายของลูกเป็นอย่างมากค่ะ