ผื่นในเด็ก ปัญหาผิวหนังกวนใจพ่อแม่ที่ดูแลได้ไม่ยาก

Enfa สรุปให้

• ผื่นในเด็ก ผื่นในทารก ถือเป็นปัญหาผิวหนังที่พบได้ง่ายมาก ๆ เพราะผิวหนังของเด็กนั้นมีความบอบบาง จึงเกิดการระคายเคืองต่อผิวและกลายเป็นผื่นหรือตุ่มแดงได้ง่าย
• นอกจากการระคายเคืองแล้ว ผื่นเด็กยังอาจเกิดจากการแพ้อาหาร การแพ้นมวัว รวมไปถึงการติดเชื้อต่าง ๆ และก่อให้เกิดผดผื่นขึ้นตามร่างกาย
• ปัญหาลูกเป็นผื่นบางครั้งใช้ไม่กี่วันก็หายเองได้ แต่ผื่นบางชนิดจำเป็นจะต้องได้รับการตรวจวินิจฉัยและรับการรักษาจากแพทย์ เช่น ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง

ผด ผื่น ตุ่มเล็ก ขึ้นตามแขน ขา ใบหน้า รอบดวงตา รอบปาก ข้อพับ ขาหนีบ ถือว่าเป็นหนึ่งในอาการสุขภาพทางผิวหนังที่พบได้บ่อยมากในเด็กค่ะ มากไปกว่านั้น ผื่นแต่ละจุด ยังเกิดจากสาเหตุและปัจจัยที่แตกต่างกันไปอีกด้วย Enfa จะพามาดูกันว่า ลูกเป็นผื่นแบบนี้ เกิดจากอะไร แล้วจะรับมืออย่างไรเมื่อลูกเป็นผื่น

ผื่นในเด็กคืออะไร ทำไมลูกเป็นผื่น

ผื่นในเด็กนั้น สามารถพบได้บ่อยมากค่ะ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเด็กที่อายุน้อยกว่า 2 ปี ถือว่าเป็นช่วงวัยที่สามารถเป็นผื่นได้ง่ายมาก ซึ่งสาเหตุหลัก ๆ ก็มาจากผิวหนังของลูกน้อยนั้นยังบอบบางอยู่มากค่ะ จึงเกิดการระคายเคือง การแพ้ และกลายเป็นผื่นได้ง่าย

อย่างไรก็ตาม แม้ลูกจะเป็นผื่นได้บ่อย แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าคุณพ่อคุณแม่จะปล่อยใจสนุก ๆ ได้นะคะ เพราะบางครั้งผื่นเหล่านั้น อาจเป็นสัญญาณสุขภาพที่รุนแรงได้ ดังนั้น หากคุณพ่อคุณแม่สังเกตเห็นว่าทารกเป็นผื่น หรือลูกมีผดผื่นเล็ก ๆ ขึ้นตามร่างกาย หรือมีผื่นขึ้นหลายวันแล้วไม่ดีขึ้นเลย ควรพาลูกไปพบแพทย์เพื่อเข้ารับการตรวจวินิจฉัยและรับการรักษาค่ะ

ลูกเป็นผื่นเม็ดเล็ก ๆ อาการแบบนี้คืออะไร

ผดผื่นเม็ดเล็ก ๆ สามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุค่ะ แต่สาเหตุหลักคือเกิดจากอาการระคายเคือง ซึ่งอาจมาจากการเสียดสีของผิวหนังกับเสื้อผ้า หรือเสียดสีกับวัตถุต่าง ๆ  หรืออาจเกิดจากสภาพอากาศที่ร้อนเกินไป ก็สามารถทำให้ลูกเกิดผดร้อนเม็ดเล็ก ๆ ขึ้นตามร่างกายได้เช่นกัน

ผื่นขึ้นหน้าทารก อาการแบบนี้คืออะไร

ผื่นบนใบหน้าทารกนั้น สามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็น

• ผิวหนังอักเสบในทารก (Eczema) เกิดจากการอักเสบของผิว ไม่ว่าจะเป็นใบหน้าหรือลำตัว ซึ่งอาจเกิดจากการอักเสบต่อสารบางอย่าง หรือเกิดอาการแพ้ต่อสารบางอย่าง เกิดเป็นผดผื่นตามใบหน้าหรือตามร่างกาย
• ภาวะต่อมไขมันอักเสบ หรือไขมันบนหัวทารก (Cradle cap) อาจเกิดจากทารกมีไขมันผิวหนังส่วนเกินที่ศีรษะ และไม่สามารถกำจัดออกมาได้ตามปกติ จนเกิดการอักเสบ กลายเป็นผื่นที่บริเวณใบหน้าและศีรษะ
• สิวในทารก ทารกแรกเกิดก็เป็นสิวได้ค่ะ เกิดจากทารกได้รับปริมาณฮอร์โมนจากแม่มาเยอะเกินไป ทำให้เด็กแรกเกิดหลายคนมักจะมีสิว หรือตุ่มผื่นแดง ๆ แต่อาการสิวทารกเช่นนี้จะค่อย ๆ ดีขึ้นและหายไปได้เองค่ะ ไม่ต้องกังวล
• ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง เกิดจากหลายสาเหตุ ทั้งปัจจัยด้านพันธุกรรม ภูมิแพ้ สภาพอากาศ การแพ้อากาศ แพ้ฝุ่นละออง และมีอาการแพ้แสดงออกมาเป็นผื่นแดงตามใบหน้า มีอาการคัน และสามารถเป็นอาการเรื้อรังไปได้จนถึงตอนโตด้วย
• ผดร้อน เกิดจากต่อมเหงื่ออุดตัน และเหงื่อไม่สามารถระบายออกมาได้ จึงเกิดการอักเสบกลายเป็นผื่นต่าง ๆ มักขึ้นตามใบหน้าและลำตัว มักเกิดขึ้นบ่อย ๆ ในช่วงที่อากาศร้อนถึงร้อนจัด
  

ลูกเป็นผื่นผิวสากๆ อาการแบบนี้คืออะไร

อาการลูกเป็นผื่นผิวสาก ๆ อาจเกิดจากปัจจัยต่าง ๆ เหล่านี้ เช่น

• ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง โดยเฉพาะผื่นภูมิแพ้ที่เกิดจากสภาพอากาศร้อนจัดหรือหนาวจัด หรือแม้แต่การอาบน้ำอุ่นน้ำร้อนให้เด็กบ่อย ๆ ก็ทำให้ผิวของเด็กแห้ง แตก กลายเป็นขุยสาก ๆ ได้เหมือนกันค่ะ
• อาการแพ้ อาจเป็นอาการแพ้อาหาร อาการแพ้สารเคมี หรือแพ้ฝุ่นละอองต่าง ๆ ก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ผิวของเด็กนั้นเกิดเป็นผื่นตามร่างกาย
• การติดเชื้อ เช่น ไข้อีดำอีแดง ที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย ทำให้เกิดผื่นสาก ๆ คล้ายกระดาษทรายตามร่างกายของเด็ก
• โรคทางพันธุกรรม เช่น โรคผิวหนังเป็นเกล็ดปลา ทำให้ผิวแห้ง สาก ลอก ดูคล้ายกับเกล็ดปลา

รู้จักผื่นในเด็กที่พบได้บ่อย

เนื่องจากผิวหนังของทารกนั้นบอบบางมาก การระคายเคือง การแพ้ การเสียดสี หรือแม้แต่อุณหภูมิที่ร้อนจัด เย็นจัด ก็ล้วนแล้วแต่มีผลต่อการเกิดผดผื่นของเด็กได้ทั้งสิ้นค่ะ โดยผดผื่นที่พบได้บ่อยมาก ๆ ในเด็ก มีดังนี้

• กลากน้ำนม 

กลากน้ำนม เกิดจากเซลล์เม็ดสีในร่างกายทำงานผิดปกติ ทำให้เกิดเป็นวงด่างแดง ๆ หรือสีขาว ผิวเป็นขุย ๆ แต่อาการนี้เมื่อเริ่มโตขึ้นก็จะหายไปเองค่ะ ไม่อันตรายรุนแรง

• ผื่นผ้าอ้อม 

ผื่นผ้าอ้อมนั้นพบได้บ่อยมากในเด็กที่ยังใส่ผ้าอ้อมอยู่ โดยอาจเกิดจากการเสียดสีและระคายเคืองของผิวหนังกับผ้าอ้อมเด็ก หรืออาจเกิดจากการหมักหมมและอับชื้นของอุจจาระและปัสสาวะในผ้าอ้อมเป็นเวลานาน ทำให้ค่าความเป็นกรด-ด่างของผิวหนังเปลี่ยนไป จนเกิดการอักเสบ กลายเป็นผื่นตามบริเวณง่ามขาหนีบหรือบริเวณก้น

• ผื่นไขมัน

ผื่นไขมัน หรือผื่นแพ้ต่อมไขมัน เกิดจากการอักเสบของต่อมไขมันในชั้นผิวหนัง ซึ่งการอักเสบนั้นอาจมาจากการติดเชื้อ สภาพอากาศร้อน หรือฮอร์โมนในร่างกายแปรปรวน จนต่อมไขมันมีการอักเสบ และเกิดเป็นผดผื่นตามร่างกาย

• ผื่นผดร้อนในทารก

ผดร้อนในทารกนั้นมักจะเกิดจากการอุดตันของต่อมเหงื่อ และไม่สามารถจะระบายเหงื่อออกมาได้ตามปกติ ทำให้เกิดการระคายเคืองและอักเสบในต่อมเหงื่อ จนเกิดเป็นผดผื่น หรือตุ่มแดงตามร่างกาย

• ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง

สามารถเกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัย ทั้งโรคภูมิแพ้ สภาพอากาศ การแพ้อากาศ แพ้ฝุ่นละออง จนเกิดการอักเสบที่ผิวหนัง และเป็นผื่นแดงตามใบหน้า ลำคอ และตามร่างกายส่วนอื่น ๆ

• ผื่นลมพิษ

เกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นการติดเชื้อไวรัส การแพ้อาหาร การแพ้ยา หรือแมลงสัตว์กัดต่อย ทำให้เกิดเป็นผื่นหรือตุ่มแดงขึ้นตามร่างกายและแสบร้อน

ภูมิแพ้ในเด็ก 1 ในสาเหตุหลักของอาการผดผื่นในเด็ก

อีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่มักทำให้เด็กมีอาการผดผื่นบ่อย นั่นก็คืออาการแพ้อาหารในเด็ก ไม่ว่าจะเป็นแพ้แป้งสาลี แพ้ไข่ แพ้นมวัว ซึ่งหนึ่งในอาการแพ้อาหารเหล่านี้ที่คุณพ่อคุณแม่สามารถสังเกตเห็นความผิดปกติ และสันนิษฐานได้ว่าลูกอาจจะกำลังมีอาการแพ้นั่นก็คือ เด็กมักจะมีอาการผด ผื่น หรือตุ่มแดงขึ้นตามร่างกาย โดยอาจจะเกิดขึ้นทันทีหลังจากพบสารก่อภูมิแพ้ หรืออาจใช้เวลาเป็นชั่วโมง หรือเป็นวัน

ซึ่งหากคุณพ่อคุณแม่สังเกตว่าลูกน่าจะมีอาการแพ้อาหาร ให้พาลูกไปพบแพทย์ทันที เพื่อเข้ารับการตรวจวิจฉัยหาสารก่อภูมิแพ้ ว่านอกจากแพ้อาหารแล้ว ลูกยังแพ้อะไรอีกบ้าง เพื่อที่ในอนาคตจะได้ทำการรับมือและป้องกันลูกจากสารก่อภูมิแพ้นั้น ๆ

และถ้าหากลูกมีอาการแพ้อาหาร หรือแพ้โปรตีนนมวัว  การรักษาที่ดีที่สุดคือให้นมแม่ 100% เพราะในนมแม่นั้นมีสารภูมิคุ้มกันที่ช่วยลดความเสี่ยงและป้องกันภูมิแพ้ในเด็กได้โดยระหว่างที่ให้นม อย่างไรก็ตาม หากลูกแพ้โปรตีนนมวัว คุณแม่ต้องไม่บริโภคผลิตภัณฑ์จากนมวัวเลย เช่น โยเกิร์ต ไอศกรีม ชีส ฯลฯ เมื่อคุณแม่กินอาหารพวกนี้เข้าไป ทารกก็จะได้รับโมเลกุลโปรตีนนมวัวผ่านทางนมแม่อยู่ดี

แต่ถ้าหากไม่สามารถให้นมแม่ได้ ควรปรึกษาแพทย์ เพื่อให้แพทย์แนะนำการเลือกนมที่เหมาะสมหรับเด็กที่ไม่ก่อให้เกิดอาการแพ้ และช่วยให้เด็กกลับมาดื่มนมวัวได้ในอนาคต ซึ่งแพทย์มักจะแนะนำนมที่มีสาร LGG หรือ Lactobacillus Rhamnosus GG (LGG) เป็นจุลินทรีย์สุขภาพที่พบได้ในนมแม่ ทำหน้าที่สำคัญในการช่วยย่อยอาหาร เพิ่มจำนวนจุลินทรีย์สุขภาพ ช่วยให้ย่อยโปรตีนได้ง่าย เสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกัน และลดความเสี่ยงต่ออาการแพ้

เมื่อลูกน้อยเป็นผื่น ดูแลยังไงดี

เมื่อลูกเป็นผื่น คุณพ่อคุณแม่สามารถที่จะดูแลลูกได้ง่าย ๆ ดังนี้

• หมั่นเปลี่ยนผ้าอ้อมให้ลูกบ่อย ๆ เพราะถ้าปล่อยให้ผ้าอ้อมของลูกหมักหมมเป็นเวลานาน ๆ ผื่นบริเวณขาหนีบ หรือผื่นผ้าอ้อมก็จะหายได้ยาก
• ระมัดระวังการอาบน้ำให้ลูก ควรใช้น้ำที่อุณหภูมิห้อง ไม่เย็นหรือร้อนจนเกินไป เพราะนอกจากจะทำใหู้กไม่สบายได้ง่ายแล้ว ยังจะทำให้ผิวหนังของลูกเป็นผื่นหรือลอกได้ง่ายกว่าเดิม
• บำรุงผิวลูกให้มีความชุ่มชื้นด้วยออยล์สำหรับเด็ก หรือมอยส์เจอไรเซอร์สำหรับเด็ก
• ก่อนสัมผัสกับลูกควรล้างมือให้สะอาดทุกครั้ง เพราะมือของคุณพ่อคุณแม่อาจจะมีสิ่งสกปรกหรือแบคทีเรีย ที่อาจจะทำให้ทารกเกิดการติดเชื้อได้เมื่อสัมผัสกับมือของพ่อกับแม่
• หมั่นดูแลให้อากาศภายในห้องถ่ายเทอยู่เสมอ เพราะถ้าอุณหภูมิสูงจนเกินไป อาจก่อให้เกิดผดร้อนในเด็กได้
• หากลูกเป็นผื่นหลายวันติดกันแล้วอาการไม่ดีขึ้นเลย ควรพาลูกไปพบแพทย์เพื่อเข้ารับการตรวจวินิจฉัยและรับการรักษา

อาการผดผื่นในทารก สามารถป้องกันได้ไหม

การป้องกันผดผื่นในทารกนั้น สามารถทำได้ง่ายมากค่ะ คุณพ่อคุณแม่สามารถจัดการได้เอง ดังนี้

• เปลี่ยนผ้าอ้อมให้ลูกบ่อย ๆ
• ใช้ผงซักฟอกและน้ำยาปรับผ้านุ่มที่ปลอดภัยต่อผิวของเด็ก
• สวมเสื้อผ้าให้ลูกด้วยเสื้อผ้าที่สามารถระบายความร้อนได้ดี
• คอยดูแลให้ลูกอยู่ในอุณหภูมิห้องที่เหมาะสมเสมอ ไม่เย็นเกินไป และไม่ร้อนจนเกินไป
• หลีกเลี่ยงการให้คนแปลกหน้าสัมผัส กอด จูบ หรือหอมลูก เพราะลูกอาจเกิดการติดเชื้อที่ผิวหนังได้
• บำรุงผิวของลูกด้วยออยล์สำหรับเด็ก หรือมอยส์เจอไรเอร์สำหรับเด็ก
• สังเกตอาการของลูกอยู่เสมอ ว่ามีอาการแพ้หลังกินนม หรือมีอาการแพ้หลังจากกินอาหารบ้างหรือไม่

บทความแนะนำสำหรับคุณแม่และลูกน้อย

• ลูกท้องผูก ลูกถ่ายไม่ออก เช็กวิธีแก้ฉบับแม่มือโปร!
• ของเล่นเด็ก เลือกให้ปลอดภัย เหมาะกับวัย และเสริมทักษะ
• ลูกตัวร้อน ลูกป่วยบ่อย อันตรายไหม รับมือยังไงดี
• ทารกท้องอืด ไม่สบายท้อง ร้องไห้โยเย แม่จ๋ารับมือยังไงดี
• วิธีไล่ลมในท้อง เมื่อลูกท้องอืด แน่นท้อง