Enfa สรุปให้

  • การล้างจมูกทารก เป็นการทำความสะอาดภายในโพรงจมูก เพื่อชำระ หรือล้างเอาคราบน้ำมูก น้ำมูก สิ่งสกปรก และสิ่งแปลกปลอมภายในโพรงจมูกออกมา โดยจะใช้น้ำเกลือหยอดเข้าไปในรูจมูกเพื่อทำความสะอาด เพราะน้ำเกลือมีคุณสมบัติช่วยลดความเหนียวของน้ำมูก ลดการเจริญเติบโตของเชื้อโรค และไม่เสี่ยงต่อการระคายเคืองที่รุนแรง

  • น้ำเกลือหยอดจมูกทารก ควรเป็นน้ำเกลือ 0.9% หรือใช้น้ำเกลือขวดขนาด 100 ซีซีก็ได้เช่นกัน แต่ไม่ควรใช้น้ำเกลือขวดใหญ่ เพราะในทุก ๆ การเปิด-ปิดขวดน้ำเกลืออาจทำให้เกิดการสะสมเชื้อโรคได้ ควรเลือกน้ำเกลือขนาด 100 ซีซี เพราะเพียงพอต่อการใช้งานในแต่ละครั้ง

  • คุณพ่อคุณแม่สามารถล้างจมูกทารกได้ตั้งแต่ทารกวัยแรกเกิดเป็นต้นไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากพบว่าลูกมีอาการคัดจมูก แน่นจมูก หายใจไม่ออก ก็สามารถทำการล้างจมูกได้ หรืออย่างน้อย ๆ คุณพ่อคุณแม่ควรล้างจมูกให้ลูกอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง คือช่วงเช้า และช่วงเย็น

เลือกอ่านตามหัวข้อ

ล้างจมูกทารกคืออะไร
ทำไมถึงต้องล้างจมูกเด็ก
วิธีล้างจมูกทารก
น้ำเกลือระคายเคืองต่อจมูกเด็กหรือเปล่า
ที่ล้างจมูกทารกจำเป็นไหม
ล้างจมูกทารกได้ตั้งแต่กี่เดือน
ล้างจมูกทารกอันตรายไหม
ควรล้างจมูกทารกบ่อยแค่ไหน
ไขข้อข้องใจเรื่องการล้างจมูกทารกกับ Enfa Smart Club

การล้างจมูกทารก เป็นวิธีหนึ่งที่ช่วยทำความสะอาดโพรงจมูกของเด็ก ทั้งยังมีส่วนช่วยป้องกันการติดเชื้อต่าง ๆ ในโพรงจมูกอีกด้วย แต่วิธีล้างจมูกเด็กที่ถูกต้องควรเป็นอย่างไร และก่อนที่จะเริ่มวิธีล้างจมูกทารก ควรจะต้องเตรียมอุปกรณ์ใดบ้าง บทความนี้จาก Enfa มีสาระดี ๆ เกี่ยวกับการล้างจมูกทารกมาฝากคุณพ่อคุณแม่ ก่อนที่จะเริ่มปฏิบัติการล้างจมูกเจ้าตัวเล็กค่ะ

ล้างจมูกทารกคืออะไร


การล้างจมูกทารก เป็นการทำความสะอาดภายในโพรงจมูก เพื่อชำระ หรือล้างเอาคราบน้ำมูก น้ำมูก สิ่งสกปรก และสิ่งแปลกปลอมภายในโพรงจมูกออกมา โดยจะใช้น้ำเกลือหยอดเข้าไปในรูจมูกเพื่อทำความสะอาด เพราะน้ำเกลือมีคุณสมบัติช่วยลดความเหนียวของน้ำมูก ลดการเจริญเติบโตของเชื้อโรค และไม่เสี่ยงต่อการระคายเคืองที่รุนแรง

สมัครเป็นสมาชิก Enfa Smart Club กับชมวันนี้ ลุ้นรับ MacBook Air

ทำไมถึงต้องล้างจมูกเด็ก


การล้างจมูกเด็กมีประโยชน์ที่ดีหลายอย่าง ดังนี้

  • การล้างจมูกเด็กด้วยน้ำเกลือช่วยให้จมูกเด็กโล่งขึ้น หายใจได้สะดวก เพราะได้ล้างหรือกำจัดเอาพวกเศษน้ำมูก หรือคราบน้ำมูกแข็ง และสิ่งแปลกปลอมอื่น ๆ ออกไปจนหมด

  • ช่วยให้ซิเลีย (Cilia) หรือขนขนาดเล็กในโพรงจมูกทำหน้าที่ในการโบกพัดสารคัดหลั่งและสิ่งแปลกปลอมต่าง ๆ ออกจากรูจมูกได้ดีขึ้น

  • ป้องกันการติดเชื้อไซนัส

  • ลดความเสี่ยงของอาการน้ำมูกไหลลงคอ

  • บรรเทาอาการคัดจมูก หรือแน่นจมูกจนหายใจไม่ออก

  • เพิ่มความชุ่มชื้นให้แก่เยื่อบุโพรงจมูก

  • บรรเทาอาการหวัดเรื้อรังให้ทุเลาลง

วิธีล้างจมูกทารก ล้างอย่างไรให้ถูกวิธี


วิธีล้างจมูกเด็กนั้นคุณพ่อคุณแม่สามารถทำได้ไม่ยาก แม้จะเป็นมือใหม่ก็สามารถที่จะทำได้ตั้งแต่ครั้งแรก โดยวิธีล้างจมูกทารกด้วยน้ำเกลือผู้ใหญ่นั้น สามารถทำได้ ดังนี้

1. ก่อนจะเริ่มทำการล้างจมูกให้เด็ก คุณพ่อคุณแม่หรือผู้ที่จะทำการล้างจมูกควรล้างมือให้สะอาดเสียก่อน

2. เตรียมอุปกรณ์สำหรับการล้างจมูก ได้แก่

  • น้ำเกลือ 0.9% หรือใช้น้ำเกลือขวดขนาด 100 ซีซีก็ได้เช่นกัน แต่ไม่ควรใช้น้ำเกลือขวดใหญ่ เพราะในทุก ๆ การเปิด-ปิดขวดน้ำเกลืออาจทำให้เกิดการสะสมเชื้อโรคได้ ควรเลือกน้ำเกลือขนาด 100 ซีซี เพราะเพียงพอต่อการใช้งานในแต่ละครั้ง

  • ภาชนะสะอาดหรือถ้วยสำหรับใส่น้ำเกลือ

  • กระบอกฉีดยาแบบไม่ใส่เข็ม หรือจะใช้ขวดยาหยอดตาก็ได้เช่นกัน

  • ลูกยางแดงสำหรับดูดน้ำมูก

  • กระดาษชำระ หรือผ้าสะอาดสำหรับเช็ดทำความสะอาด

3. ก่อนจะเริ่มขั้นตอนต่อไป ให้นำน้ำเกลือมาทำการอุ่นก่อน โดยทำการต้มน้ำ แล้วเทน้ำใส่ภาชนะ จากนั้นนำขวดน้ำเกลือลงไปอุ่นในน้ำเดือดประมาณ 5 นาที การอุ่นน้ำเกลือจะช่วยให้น้ำเกลือมีอุณหภูมิที่เหมาะสมกับโพรงจมูก และหลังจากอุ่นน้ำเกลือแล้ว ให้นำขวดน้ำเกลือมาแนบกับหลังมือ เพราะความอุ่นของน้ำเกลือนั้น ควรจะอุ่นในลักษณะที่หลังมือของเราสามารถทนได้ ไม่ควรร้อนจนเกินไป

4. เมื่อเตรียมอุปกรณ์ครบแล้ว ให้เริ่มเทน้ำเกลือลงในกระบอกฉีดยา(ที่ไม่ใส่เข็ม)จนเต็ม หรือใครสะดวกใช้ขวดยาหยอดตาก็ได้เหมือนกัน

5. หากเด็กดิ้น หรือไม่ยอมให้ความร่วมมือ ให้ใช้ผ้าสะอาดห่อตัวเด็กไว้

6. จัดท่าทางให้เด็กนอนอยู่ในท่าที่ศีรษะสูง ป้องกันไม่ให้เกิดการสำลัก แต่ถ้าเป็นเด็กโตที่สามารถสั่งน้ำมูกเองได้แล้ว ก็เพียงแค่ให้เด็กแหงนหน้าขึ้นเล็กน้อย

7. จับหน้าของเด็กให้นิ่ง อย่าให้ขยับหรือเคลื่อนไหว แล้วค่อย ๆ หยดน้ำเกลือลง 2-3 หยด หรือฉีดเข้าจมูกแค่เพียงครั้งละ 0.5 ซีซี

8. สำหรับเด็กที่ยังสั่งน้ำมูกเองไม่ได้ ให้ใช้ลูกยางแดงในการดูดเอาน้ำมูกออกมา แต่เด็กที่สามารถสั่งน้ำมูกได้ ก็ให้สั่งน้ำมูกออกมาพร้อมกันทั้งสองข้างได้เลย

9. ทำซ้ำจนกระทั่งไม่มีเสมหะตกค้างในจมูกแล้ว

10. ล้าง-จัดเก็บทำความสะอาดอุปกรณ์ต่าง ๆ ให้เรียบร้อย โดยล้างด้วยน้ำสบู่หรือน้ำยาล้างจาน และล้างด้วยน้ำสะอาดอีกครั้ง ส่วนน้ำเกลือที่เหลือให้ทิ้งให้หมด ไม่ควรนำกลับมาใช้ใหม่ เมื่อจะล้างรอบต่อไปก็ให้ใช้น้ำเกลือขนาดขวด 100 ซีซีขวดใหม่

ใช้น้ำเกลือล้างจมูกเด็ก ระคายเคืองต่อเด็กหรือเปล่า


น้ำเกลือล้างจมูกทารก 0.9 % ถือว่ามีความปลอดภัยต่อโพรงจมูกของเด็ก ไม่เสี่ยงต่อการระคายเคืองที่รุนแรง มากไปกว่านั้น น้ำเกลือยังมีคุณสมบัติช่วยลดความเหนียวของน้ำมูก ลดการเจริญเติบโตของเชื้อโรคอีกด้วย

ที่ล้างจมูกทารกจำเป็นไหม


ขึ้นอยู่กับความสะดวกของแต่ละครอบครัว บางบ้านอาจจะสะดวกใช้ที่ล้างจมูกทารก แต่บางบ้านก็สะดวกที่จะใช้กระบอกฉีดยาแบบไม่ใส่เข็ม หรือใช้ขวดยาหยอดตาแทน ซึ่งไม่มีถูกหรือผิด ใครใคร่ใช้ก็สามารถใช้ได้ แต่ถ้าหากไม่ใช้ ก็ไม่ได้ผิดแต่อย่างใด

ข้อสำคัญคือเรื่องความสะอาดของอุปกรณ์ที่ควรจะต้องมีการล้างทำความสะอาดทั้งก่อนและหลังการล้างจมูก เพื่อป้องกันไม่ให้มีเชื้อโรคหรือสิ่งสกปรกสะสม

คุณพ่อคุณแม่สามารถล้างจมูกทารกได้ตั้งแต่กี่เดือน


คุณพ่อคุณแม่สามารถล้างจมูกทารกได้ตั้งแต่ทารกวัยแรกเกิดเป็นต้นไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากพบว่าลูกมีอาการคัดจมูก แน่นจมูก หายใจไม่ออก ก็สามารถทำการล้างจมูกได้

ล้างจมูกทารกอันตรายไหม


การล้างจมูกทารกนั้นไม่อันตรายหากทำอย่างเหมาะสม ล้างอย่างถูกต้อง และไม่ละเลยความสะอาด ก็ไม่น่าจะก่อให้เกิดความเสี่ยงใด ๆ จากการล้างจมูกได้

อย่างไรก็ตาม ก่อนล้างจมูกควรให้ลูกได้กินอาหารเสียก่อน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการอาเจียน หรือการสำลักในขณะที่ล้างจมูก

ควรล้างจมูกทารกบ่อยแค่ไหน


หากพบว่าลูกมีอาการคัดจมูก แน่นจมูก หายใจไม่ออก คุณพ่อคุณแม่ควรล้างจมูกให้ลูกอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง คือช่วงเช้า และช่วงเย็น

ไขข้อข้องใจเรื่องการล้างจมูกทารกกับ Enfa Smart Club


 น้ำเกลือล้างจมูกทารกยี่ห้อไหนดี?

น้ำเกลือสำหรับล้างจมูกทารกสามารถเลือกได้หลายยี่ห้อ แต่สิ่งสำคัญคือ ควรเลือกน้ำเกลือยี่ห้อที่ผลิตน้ำเกลือในเกรดโรงพยาบาลเท่านั้น เพื่อความปลอดภัยและไม่ระคายเคือง สามารถหาซื้อได้จากโรงพยาบาลหรือร้านขายยาที่มีเภสัชกรแนะนำ

 ล้างจมูกลูก แต่น้ำเกลือไม่ไหลออกมา?

กรณีที่น้ำเกลือไม่ไหลออกมา อาจเป็นไปได้ว่าน้ำเกลือไหลออกทางปากแทน เนื่องจากอวัยวะจากจมูกถึงปากนั้นเชื่อมต่อกัน คุณพ่อคุณแม่ควรตะแคงศีรษะของเด็กแค่เพียงเล็กน้อย การแหงนศีรษะมากเกินไปอาจทำให้น้ำเกลือไหลย้อนกลับเข้าปากได้

 วิธีล้างจมูกลูก ทำยังไง?

วิธีล้างจมูกลูก สามารถทำได้ดังนี้

1. ก่อนจะเริ่มทำการล้างจมูกให้เด็ก คุณพ่อคุณแม่หรือผู้ที่จะทำการล้างจมูกควรล้างมือให้สะอาดเสียก่อน

2. เตรียมอุปกรณ์สำหรับการล้างจมูก ได้แก่

  • น้ำเกลือ 0.9% หรือใช้น้ำเกลือขวดขนาด 100 ซีซีก็ได้เช่นกัน แต่ไม่ควรใช้น้ำเกลือขวดใหญ่ เพราะในทุก ๆ การเปิดปิดขวดน้ำเกลืออาจทำให้เกิดการสะสมเชื้อโรคได้ ควรเลือกน้ำเกลือขนาด 100 ซีซี เพราะเพียงพอต่อการใช้งานในแต่ละครั้ง
  • ภาชนะสะอาดหรือถ้วยสำหรับใส่น้ำเกลือ
  • กระบอกฉีดยาแบบไม่ใส่เข็ม หรือจะใช้ขวดยาหยอดตาก็ได้เช่นกัน
  • ลูกยางแดงสำหรับดูดน้ำจมูก
  • กระดาษชำระ หรือผ้าสะอาดสำหรับเช็ดทำความสะอาด

3. ก่อนจะเริ่มขั้นตอนต่อไป ให้นำน้ำเกลือมาทำการอุ่นก่อน โดยทำการต้มน้ำ แล้วเทน้ำใส่ภาชนะ จากนั้นนำขวดน้ำเกลือลงไปใช้ในน้ำเดือดประมาณ 5 นาที การอุ่นน้ำเกลือจะช่วยให้น้ำเกลือมีอุณหภูมิที่เหมาะสมกับโพรงจมูก และหลังจากอุ่นน้ำเกลือแล้ว ให้นำขวดน้ำเกลือมาแนบกับหลังมือ เพราะความอุ่นของน้ำเกลือนั้น ควรจะอุ่นในลักษณะที่หลังมือของเราสามารถทนได้ ไม่ควรร้อนจนเกินไป

4. เมื่อเตรียมอุปกรณ์ครบแล้วให้เริ่มเทน้ำเกลือลงในกระบอกฉีดยา(ที่ไม่ใส่เข็ม)จนเต็ม หรือใครสะดวกใช้ขวดยาหยอดตาก็ได้เหมือนกัน

5. หากเด็กดิ้น หรือไม่ยอมให้ความร่วมมือ ให้ใช้ผ้าสะอาดห่อตัวเด็กไว้

6. จัดท่าทางให้เด็กนอนอยู่ในท่าที่ศีรษะสูง ป้องกันไม่ให้เกิดการสำลัก แต่ถ้าเป็นเด็กโตที่สามารถสั่งน้ำมูกเองได้แล้ว ก็เพียงแค่ให้เด็กแหงนหน้าขึ้นเล็กน้อย

7. จับหน้าของเด็กให้นิ่ง อย่าให้ขยับหรือเคลื่อนไหว แล้วค่อย ๆ หยดน้ำเกลือลง 2-3 หยด หรือฉีดเข้าจมูกแค่เพียงครั้งละ 0.5 ซีซี

8. สำหรับเด็กที่ยังสั่งน้ำมูกเองไม่ได้ ให้ใช้ลูกยางแดงในการดูดเอาน้ำมูกออกมา แต่เด็กที่สามารถสั่งน้ำมูกได้ ก็ให้สั่งน้ำมูกออกมาพร้อมกันทั้งสองข้างได้เลย

9. ทำซ้ำจนกระทั่งไม่มีเสมหะตกค้างในจมูกแล้ว

10. ล้าง-จัดเก็บทำความสะอาดอุปกรณ์ต่าง ๆ ให้เรียบร้อย โดยล้างด้วยน้ำสบู่หรือน้ำยาล้างจาน และล้างด้วยน้ำสะอาดอีกครั้ง ส่วนน้ำเกลือที่เหลือให้ทิ้งให้หมด ไม่ควรนำกลับมาใช้ใหม่ เมื่อจะล้างรอบต่อไปก็ให้ใช้น้ำเกลือขนาดขวด 100 ซีซีขวดใหม่

 ล้างจมูก น้ำเกลือลงคอ เป็นเพราะอะไร?

เพราะอวัยวะช่องจมูก ช่องปาก และลำคอนั้นเชื่อมต่อกัน หากแหงนหน้ามากเกินไป อาจทำให้น้ำเกลือไหลย้อนกลับลงคอได้ ควรแหงนหน้าเด็กหรือตะแคงศีรษะแค่เพียงเล็กน้อยเท่านั้น

 ล้างจมูกทารก 1 เดือน อันตรายไหม?

การล้างจมูกทารกสามารถทำได้ตั้งแต่ทารกช่วงขวบปีแรก แม้จะอายุยังไม่เต็มขวบดีก็สามารถทำได้ โดยไม่มีอันตรายแต่อย่างใด


บทความแนะนำสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์