ซินไบโอติก คืออะไร มีประโยชน์อย่างไรที่เราควรรู้

Enfa สรุปให้

• ซินไบโอติก ช่วยเสริมสร้างระบบย่อยอาหารในลำไส้ให้แข็งแรง เป็นประโยชน์มากต่อร่างกาย โดยเฉพาะในทารกที่กำลังพัฒนาระบบย่อยอาหาร
• Synbiotic คือ การรวมตัวกันของพรีไบโอติกส์และโพรไบโอติกส์ ซึ่งทำงานร่วมกันเพื่อรักษาสมดุลของแบคทีเรียในลำไส้ เพิ่มประสิทธิภาพของระบบย่อยอาหารและการขับถ่าย
• เมื่อ PHP ทำงานร่วมกับพรีไบโอติก เด็กจะได้รับทั้งสารอาหารที่ย่อยง่ายและการสนับสนุนจากจุลินทรีย์ที่ดีในลำไส้ที่เพียงพอแล้ว 
   

 

คุณแม่หลายคนคงเคยได้ยินเรื่องพรีไบโอติกส์และโพรไบโอติกส์ ที่ช่วยเรื่องระบบย่อยอาหารกันมาบ้างแล้ว แต่รู้หรือไม่ว่ายังมีสารอาหารอีกตัวที่น่าสนใจไม่แพ้กัน นั่นก็คือ "ซินไบโอติก" ที่ช่วยดูแลระบบย่อยอาหารของลูกน้อยให้แข็งแรง และกำลังได้รับความสนใจจากคุณแม่ยุคใหม่ทั่วโลกด้วยค่ะ

 

 

Synbiotic คืออะไร

ซินไบโอติก คือ การรวมตัวกันของพรีไบโอติกส์และโพรไบโอติกส์ ซึ่งทำงานร่วมกันเพื่อสร้างประโยชน์ให้กับร่างกาย โดยเฉพาะระบบย่อยอาหารและลำไส้ของเรา เปรียบเสมือนคู่หูที่ทำงานร่วมกันอย่างลงตัวช่วยเสริมจุดเด่นของกันและกัน

 

ซินไบโอติก พรีไบโอติกส์ และโพรไบโอติกส์ ต่างกันอย่างไร

ถ้าจะเปรียบให้เข้าใจง่ายๆ พรีไบโอติกส์ ก็เหมือนอาหารของแบคทีเรียดีในลำไส้ เป็นจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย ช่วยรักษาสมดุลของแบคทีเรียในลำไส้ เป็นสิ่งไม่มีชีวิตซึ่งร่างกายไม่สามารถย่อยและดูดซึมได้ แต่จะสามารถถูกย่อยสลายโดยจุลินทรีย์โพรไบโอติกส์ ทำให้กระตุ้นการเจริญเติบโตและการทำงานของโพรไอโอติกส์ สรุปง่ายๆ คือ พรีไบโอติกส์เป็นอาหารของโพรไบโอติกส์นั่นเอง

ส่วน โพรไบโอติกส์ ก็คือ ตัวแบคทีเรียดี ในร่างกายของเรามีโพรไบโอติกส์อยู่หลายชนิด แต่ชนิดที่พบได้บ่อยได้แก่ Lactobacillus และ Bifidobacterium รวมไปถึง Saccharomyces boulardii ซึ่งเป็นโพรไบโอติกส์เชื้อราเซลล์เดี่ยว โดยปกติแล้วโพรไบโอติกส์ที่เป็นประโยชน์นั้นสามารถพบได้ในลำไส้ โดยเฉพาะลำไส้ใหญ่ ปาก ผิวหนัง ปอด ช่องคลอด และระบบทางเดินปัสสาวะ

แต่โดยปกติแล้ว PHP หรือโปรตีนขนาดเล็กที่ย่อยมาแล้วบางส่วน  กับ Prebiotic ก็เพียงพอที่จะช่วยให้ระบบย่อยอาหารทำงานได้อย่างต่อเนื่อง ลดอาการไม่สบายท้อง

 

ซินไบโอติกหาได้จากไหน

คุณแม่หลายคนอาจสงสัยว่าอาหารอะไรบ้างที่มีซินไบโอติก ซินไบโอติกสามารถพบได้ในหลายแหล่งอาหาร โดยเฉพาะอาหารที่มีส่วนประกอบของพรีไบโอติกส์และโพรไบโอติกส์ เช่น

• โยเกิร์ต เป็นแหล่งที่ดีของโพรไบโอติกส์ เป็นอาหารที่รับประทานง่าย รสชาติอร่อย และมีหลายรส หลายตัวเลือก โยเกิร์ตที่มีโพรไบโอติกส์ที่มีชีวิต ซึ่งจะระบุบนฉลากผลิตภัณฑ์ว่า Live and Active (หรืออาจจะระบุเป็น Live Probiotic, Living Probiotic, Active Probiotic) และควรมีปริมาณโพรไบโอติกส์อย่างน้อย 100 ล้าน CFU
• คีเฟอร์ (Kefir) คือ นมหมักจากบัวหิมะทิเบต โดยใช้กรดแลคติกแอซิดแบคทีเรีย (Lactic acid bacteria: LAB) และยีสต์ชนิดที่ดี หมักเลี้ยงให้ได้จุลินทรีย์ชนิดดีอีกหลากหลายสายพันธุ์ โพรไบโอติกส์จากคีเฟอร์จึงมีหลากหลายชนิดมากกว่าในโยเกิร์ต โดยเป็นโพรไบโอติกส์ในกลุ่มที่ช่วยปรับสมดุลจุลินทรีย์ในลำไส้ ช่วยในการทำงานของระบบย่อยอาหาร กระตุ้นภูมิคุ้มกัน ป้องกันการติดเชื้อต่าง ๆ อีกทั้งยังเป็นทางเลือกที่ดีของคนที่แพ้แลคโตสของนมด้วย
• ผักผลไม้ต่าง ๆ เช่น ถั่วเหลือง ถั่วแดง กล้วย มะละกอ แอปเปิ้ล หรือผักใบเขียวจะมี  ไฟเบอร์ มีอยู่หลายชนิด เช่น อินูลิน (Inulin) คือ ใยอาหารที่ละลายน้ำ ช่วยเพิ่มกากใยในลำไส้ใหญ่ เพิ่มปริมาตรอุจจาระ ทำให้ระบบขับถ่ายดีขึ้น และช่วยทำให้ลำไส้มีแบคทีเรียที่สมดุล
• อาหารที่มีโอลิโกแซคคาไรด์ (Oligosaccharides) เป็นพรีไบโอติกชนิดหนึ่ง ได้แก่ หัวหอม และหน่อไม้ฝรั่ง
• นมเปรี้ยว เป็นนมที่ผ่านการหมักจนได้โพรไบโอติกส์มา ซึ่งก็ควรมองหานมเปรี้ยวที่มีโพรไบโอติกส์ชนิดเดียวกับที่มีในโยเกิร์ต เพื่อให้ได้โพรไบโอติกส์ชนิดที่ให้ประโยชน์ต่อร่างกายได้จริง และควรเลือกดื่มนมเปรี้ยวชนิดที่ผ่านการพาสเจอร์ไรซ์ ซึ่งจะเป็นนมเปรี้ยวที่มีโพรไบโอติกส์ที่ยังมีชีวิตอยู่ แต่หากดื่มนมเปรี้ยวแบบ UHT วิธีการผลิตนี้จะให้ความร้อนสูงมากจนจุลินทรีย์ต่าง ๆ ตายหมด
• น้ำนมแม่ นอกจากจะเป็นแหล่งสารอาหารที่สำคัญอันดับแรกของลูก ในน้ำมนแม่ยังอุดมไปด้วย พรีไบโอติกส์และโพรไบโอติกส์เป็นส่วนประกอบสำคัญในน้ำนมแม่ที่มีบทบาทสำคัญในการสร้างเสริมสุขภาพและภูมิต้านทานของทารก
  

 

นมแม่ โภชนาการชั้นดีดีต่อระบบลำไส้ของลูกน้อย

นมแม่เป็นแหล่งของโภชนาการที่มีประโยชน์มากมายสำหรับทารก อุดมไปด้วยสารอาหารสำคัญที่ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน พัฒนาการด้านต่าง ๆ ของทารก อาทิ MFGM แลคโตเฟอร์ริน รวมถึงพรีไบโอติกส์และโพรไบโอติกส์ที่มีประโยชน์ต่อลำไส้ ดังนี้

• 2’-FL (2’-Fucosyllactose) หรือ 2’-ฟูโคซิลแลคโตส คือ โอลิโกแซคคาไรด์ หรือใยอาหารธรรมชาติชนิดที่พบมากที่สุดในน้ำนมแม่ (HMOs) ทำหน้าที่เป็นพรีไบโอติก หรือเป็นอาหารของจุลินทรีย์สุขภาพในลำไส้ใหญ่ ที่ช่วยส่งเสริมระบบทางเดินอาหาร ยับยั้งการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ก่อโรค เป็นกลไลการป้องกันการติดเชื้อของลำไส้ ช่วยกระตุ้นและส่งเสริมระบบภูมิคุ้มกันให้กับลูกน้อยได้ดีขึ้น
• แลคโตบาซิลัส รามโรซัส จีจี (Lactobacillus Rhamnosus GG) หรือ LGG เป็นโพรไบโอติกชนิดหนึ่ง ที่มีโมเลกุลขนาดเล็ก และมีคุณสมบัติในการรักษาโรคท้องเสียที่เกิดจากการติดเชื้อ โรคท้องเสียเฉียบพลันในเด็ก
• โพลีเด็กซ์โตรส (Polydextrose หรือ PDX) คือ ไฟเบอร์ที่สามารถละลายในน้ำได้ ทำให้กระบวนการย่อย PDX นั้นจะเกิดขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป จึงใช้เวลาในการย่อยนาน จึงเหลือส่งไปถึงลำไส้ใหญ่และกลายเป็นอาหารของจุลินทรีย์ชนิดดี เมื่อจุลินทรีย์โพรไบโอติกส์ได้กินอาหารที่ดี ก็จะเพิ่มการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ชนิดดีในลำไส้มากขึ้น และช่วยกระตุ้นการดูดซึมสารอาหาร รวมถึงปรับสมดุลการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันให้ดีขึ้นด้วย
• กาแลคโตโอลิโกแซคคาไรด์ (Galacto-Oligosaccharides หรือ GOS) คือ พรีไบโอติกส์ที่ร่างกายไม่สามารถย่อยได้ จึงจะถูกลำเลียงไปยังลำไส้ใหญ่และกลายเป็นอาหารของจุลินทรีย์ชั้นดีเช่นเดียวกัน ทำให้จุลินทรีย์เหล่านี้เจริญเติบโตได้ดีขึ้น เพิ่มจำนวนมากขึ้น จึงมีส่วนช่วยกระตุ้นให้ระบบลำไส้ทำงานได้ดีและมีประสิทธิภาพมากขึ้นนั่นเอง

จะเห็นได้ว่า น้ำนมแม่ ถือเป็นแหล่งสารอาหารที่สำคัญกับการเจริญเติบโตของลูกน้อย ที่สำคัญยังถือเป็นจุดเริ่มต้นของการปูพื้นฐานที่ดีของระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายให้กับเด็กๆ อีกด้วย

โดยเฉพาะโพลีเด็กซ์โตรส (PDX) และกาแลคโตโอลิโกแซคคาไรด์ (GOS) ซึ่งมีคุณสมบัติเป็นพรีไบโอติกส์ ช่วยปรับสมดุลลำไส้ทารก เสริมสร้างระบบทางเดินอาหารและปรับสมดุลของจุลินทรีย์ในลำไส้ของทารก ทำให้ลูกน้อยสามารถย่อยอาหารได้ดีและขับถ่ายได้สะดวก

 

เพราะเรื่องย่อยคือเรื่องใหญ่ เลือกโภชนาการที่ใช่ เพื่อให้ลูกสบายท้อง สมองดี

ระบบย่อยอาหารของเด็กเล็กยังทำงานได้ไม่สมบูรณ์เหมือนกับของผู้ใหญ่ เพื่อป้องกันอาการไม่สบายท้องต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้ โภชนาการที่ดีและย่อยง่ายสำหรับลูกน้อยก็คือ "นมแม่"

แต่ในกรณีที่คุณแม่ไม่สามารถให้นมแม่ได้ ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อแนะนำโภชนาการที่เหมาะสม โดยโภชนาการที่เหมาะสมอาจมีคุณสมบัติเป็น PHP หรือโปรตีนขนาดเล็กที่ย่อยมาแล้วบางส่วน ทำให้ย่อยและดูดซึมง่าย ช่วยให้ระบบย่อยอาหารทำงานได้อย่างต่อเนื่อง ลดอาการไม่สบายท้อง

นอกจากนี้ยังควรเลือกโภชนาการที่มีใยอาหาร อย่างโพลีเด็กซ์โตรส (PDX) และกาแลคโตโอลิโกแซคคาไรด์ (GOS) ซึ่งช่วยในการทำงานของแบคทีเรียชนิดดีในลำไส้และปรับลักษณะอุจจาระให้นิ่มขึ้น

ควบคู่ไปกับสุดยอดสารอาหารสมองอย่าง MFGM ที่พบในนมแม่ ซึ่งประกอบไปด้วยโปรตีนและไขมันที่จำเป็นกว่า 150 ชนิด ได้แก่ เช่น สฟิงโกไมอีลิน ฟอสโฟลิปิด และแกงกลิโอไซด์ ก็จะช่วยให้ลูกน้อยผ่านช่วงหย่านมได้อย่างราบรื่น สบายท้องและเรียนรู้ไม่สะดุด

 

---

บทความแนะนำสำหรับคุณแม่ดูแลลูกน้อย

• โภชนาการ เพื่อเสริมสร้าง ภูมิคุ้มกันลูกน้อย
• นมถั่วเหลืองเด็ก เด็กแพ้นมวัวกินแทนได้หรือไม่?
• ลูกคันตามตัวตอนกลางคืน ลูกคันตามตัวอีกสัญญาณของภูมิแพ้
• เคล็ดลับรับมือ เมื่อทารกท้องผูก กับนมที่ช่วยในการขับถ่าย