การปฏิสนธิคืออะไร มาทำความรู้จักกันให้มากขึ้นกัน

Enfa สรุปให้

• การปฏิสนธิ คือ การที่อสุจิของผู้ชายผสมกับไข่ของผู้หญิง โดยอสุจิตัวที่แข็งแรงที่สุดจะว่ายไปยังท่อนำไข่และเจาะเปลือกไข่ เมื่อปฏิสนธิแล้ว ไข่จะเปลี่ยนสภาพทำให้อสุจิอื่น ๆ ไม่สามารถเข้าไปอีกได้
• การปฏิสนธิที่สมบูรณ์ นอกจากจะต้องอาศัยการมีเพศสัมพันธ์ในช่วงเวลาที่ไข่ตกแล้ว ยังต้องอาศัยปัจจัยอย่างฮอร์โมนร่วมด้วย รวมทั้งจะต้องไม่มีอุปสรรคทางร่างกายอย่าง มีภาวะท่อนำไข่อุดตัน เป็นต้น
• การกระตุ้นการปฏิสนธิด้วยวิธีธรรมชาติ สามารถทำได้ด้วยการ ควบคุมน้ำหนักให้เหมาะสม รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนและแอลกอฮอล์ นอนหลับให้เพียงพอ วิธีเหล่านี้จะสามารถช่วยให้การปฏิสนธิเป็นไปธรรมชาติได้อย่างดี

 

กว่าจะกลายเป็นทารกน้อยในครรภ์จนกระทั่งผู้เป็นแม่คลอดออกมาลืมตาดูโลกได้นั้น ทุกคนต้องใช้เวลาเดินทางกว่า 9 เดือน บางคนอาจมากหรือน้อยกว่านั้นในครรภ์คุณแม่ ซึ่งกระบวนการก่อนจะเป็นทารกนี้เราเรียกว่า กระบวนการปฏิสนธิ หลายคนอาจสงสัยว่า การปฏิสนธิ คืออะไร? เรามีคำตอบ

 

 

รู้จักกับการปฎิสนธิ

การปฏิสนธิ (Fertilization) คือ กระบวนการที่อสุจิของเพศชายเข้าผสมกับไข่ของเพศหญิง นำไปสู่การตั้งครรภ์นั่นเองค่ะ สำหรับคู่สามีภรรยาข้าวใหม่ปลามัน หรือคนที่กำลังวางแผนอยากมีลูกอาจสงสัยว่า การปฏิสนธิ นั้นมีกระบวนการอย่างไร ช่วงเวลาไหนที่มีโอกาสตั้งครรภ์มากที่สุด วันนี้เรามีข้อมูลที่มาช่วยไขข้อข้องใจเกี่ยวกับเรื่อง การปฏิสนธิ พร้อมเคล็ดลับสำหรับว่าที่คุณพ่อคุณแม่ที่อยากมีเจ้าตัวน้อย ด้วยวิธีธรรมชาติด้วยค่ะ

 

กระบวนการปฏิสนธิ

• การตกไข่
  ในแต่ละเดือนจะมีไข่หลายใบในรังไข่ของผู้หญิงที่จะค่อย ๆ เติบโตในถุงน้ำหุ้มรังไข่หรือฟอลลิเคิล (Follicles) และจะมีไข่เพียง 1 ใบเท่านั้นที่ได้รับการคัดเลือกแล้วหลุดออกจากถุงน้ำหุ้มรังไข่ ซึ่งเรียกว่า กระบวนการตกไข่ ซึ่งปกติแล้วกระบวนการตกไข่นั้นจะนับวันไข่ตกก่อนมีประจำเดือนประมาณ 2 สัปดาห์ในกรณีที่ประจำเดือนมาปกติ รอบ 28 วันค่ะ

 

• การเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมน
  หลังจากไข่ตก ถุงน้ำหุ้มไข่จะเปลี่ยนแปลงไปเป็นคอร์ปัส ลูเทียม (Corpus Luteum) ที่ทำหน้าที่สร้างฮอร์โมนที่ช่วยให้เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญหนาขึ้นเพื่อเตรียมพร้อมรับการฝังตัวของตัวอ่อนที่เกิดจากการปฏิสนธิต่อไป

 

• ไข่เคลื่อนเข้าสู่ท่อนำไข่เพื่อรอการปฏิสนธิ
  หลังกระบวนการตกไข่ ไข่จะเดินทางเข้าสู่ท่อนำไข่เพื่อรอการปฏิสนธิกับอสุจิหรือสเปิร์ม (Sperms) โดยไข่จะมีเวลาอยู่ในท่อนำไข่ประมาณ 24 ชั่วโมงซึ่งกระบวนการนี้เกิดขึ้นหลังการมีประจำเดือนครั้งสุดท้ายประมาณ 2 สัปดาห์ แต่หากไม่มีการปฏิสนธิ ไข่ที่ไม่ได้ปฏิสนธิดังกล่าวจะเคลื่อนไปยังมดลูกและสลายตัวไปพร้อมกับถุงน้ำหุ้มไข่ เกิดการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน ส่งผลให้เยื่อบุโพรงมดลูกหลุดลอกออกเป็นประจำเดือนในที่สุด

 

• การปฏิสนธิ
  กระบวนการปฏิสนธิ จะเกิดขึ้นเมื่อสเปิร์มตัวที่แข็งแรงที่สุดว่ายไปยังท่อนำไข่และเจาะเปลือกไข่ได้ หลังจากการปฏิสนธิ ไข่จะแปรสภาพทำให้สเปิร์มตัวอื่น ๆ ไม่สามารถเข้าไปได้อีกซึ่งเพศของเด็กนั้นขึ้นอยู่กับโครโมโซมของสเปิร์มหากสเปิร์มมีโครโมโซมวาย (Y) เด็กจะเป็นเพศชาย และหากสเปิร์มมีโครโมโซมเอ็กซ์ (X) เด็กจะเป็นเพศหญิงค่ะ

 

• ระยะฝังตัว
  การแบ่งตัวของเซลล์จะเกิดขึ้นภายใน 24 ชั่วโมงหลังการปฏิสนธิ ซึ่งไข่ที่ได้รับการปฏิสนธิแล้วจะอยู่ในท่อนำไข่เป็นเวลาประมาณ 3-4 วัน และจะเคลื่อนตัวผ่านท่อนำไข่ไปยังมดลูกเพื่อฝังตัวที่ผนังมดลูกซึ่งเป็นกระบวนการฝังตัวของตัวอ่อน การเปลี่ยนแปลงคือ ผนังมดลูกหนาขึ้นและมีมูกบริเวณปากช่องคลอดมากขึ้นจนกว่าทารกจะพร้อมคลอด

ซึ่งเซลล์ต่าง ๆ จะค่อย ๆ เจริญเติบโตและแบ่งตัวมากขึ้น โดยเซลล์ประสาทของเด็กจะเริ่มพัฒนาขึ้นก่อนในช่วง 3 สัปดาห์แรกของการตั้งครรภ์หลังตัวอ่อนฝังตัวแล้ว ร่างกายจะสร้างฮอร์โมนเอชซีจี (HCG) หรือฮอร์โมนตั้งครรภ์ขึ้น ซึ่งจะสามารถตรวจหาฮอร์โมนดังกล่าวได้ด้วยชุดทดสอบการตั้งครรภ์ในช่วงประมาณ 3-4 สัปดาห์หลังจากวันแรกของประจำเดือนรอบที่มาครั้งล่าสุด ดังนั้นหากผู้หญิงที่ประจำเดือนมาปกติ และสังเกตว่าประจำเดือนมาช้ากว่าปกติเพียง 1-2 วันก็สามารถตรวจการตั้งครรภ์ได้เลย

 

• ช่วงเวลาที่มีโอกาสเกิดการปฏิสนธิมากที่สุด
  การปฏิสนธิ จะเกิดขึ้นเมื่อมีเพศสัมพันธ์ในช่วงเวลาที่มีการตกไข่ภายใน 24 ชั่วโมงเท่านั้น โดยใน 1 เดือนจะมีการตกไข่เพียงครั้งเดียว หมายความว่าใน 1 เดือนมีโอกาสเพียงไม่กี่วันเท่านั้นที่ผู้หญิงจะตั้งครรภ์ได้ โดยผู้ที่มีประจำเดือนมาปกติจะเกิดการตกไข่ 14 วันก่อนมีประจำเดือนครั้งต่อไป ซึ่งกระบวนการ ปฏิสนธิ จะเกิดขึ้นเมื่อสเปิร์มและไข่ผสมกันแทบจะทันทีหลังเกิดการตกไข่นั้นเอง

 

ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการปฏิสนธิ

การปฏิสนธิ นอกจากจะอาศัยการมีเพศสัมพันธ์ในช่วงเวลาที่มีการตกไข่แล้ว ฮอร์โมนก็เป็นปัจจัยสำคัญในการปฏิสนธิด้วย โดยฮอร์โมนในร่างกายต้องมีความสมดุลและเหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของไข่ เพื่อให้กระบวนการตกไข่เป็นไปอย่างปกติ ต้องมีปริมาณสเปิร์มที่แข็งแรงเพียงพอที่จะว่ายไปหาไข่ได้ และต้องไม่มีอุปสรรคขวางกั้นการปฏิสนธิ เช่น ภาวะท่อนำไข่อุดตัน เป็นต้น ซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้สเปิร์มไม่สามารถผสมกับไข่ได้

กระตุ้นการปฏิสนธิด้วยวิธีธรรมชาติ

การกระตุ้นการปฏิสนธิสามารถทำได้ด้วยวิธีธรรมชาติ ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมบางอย่างต่อไปนี้ ก็อาจช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ได้

• ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม

ภาวะอ้วนหรือผอมเกินไปอาจส่งผลกระทบต่อการปฏิสนธิได้ การควบคุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ปกติด้วยวิธี เลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ในปริมาณที่พอเหมาะ ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้ร่างกายสุขภาพแข็งแรงค่ะ

• กินอาหารบำรุงร่างกาย

ควรดูแลสุขภาพและบำรุงร่างกายให้พร้อมก่อนมีแผนการตั้งครรภ์ด้วยการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ครบ 5 หมู่ นอกจากนี้ ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีไขมันและไขมันทรานส์สูง ควรเลือกรับประทานอาหารที่อุดมไปด้วยกรดไขมันโอเมก้า 3 แทน เช่น ปลาแซลมอน และไข่ ค่ะ

• กินอาหารเสริม

เมื่อวางแผนจะมีบุตร อาจเริ่มรับประทานวิตามินรวมหรือวิตามินเตรียมตั้งครรภ์ที่มีส่วนผสมของกรดโฟลิค (Folic acid) โดยในระยะแรกของการตั้งครรภ์นั้น หลอดประสาทของตัวอ่อนจะค่อย ๆ พัฒนาขึ้น ซึ่งการรับประทานอาหารเสริมที่มีส่วนผสมของกรดโฟลิคจะช่วยลดความเสี่ยงภาวะพิการแต่กำเนิดได้ ข้อควรระวังควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทานอาหารเสริมเสมอ

• ห้ามเครียด

เพราะภาวะเครียดส่งผลให้ร่างกายมีระดับฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) สูง อาจส่งผลกระทบต่อระบบสืบพันธุ์ อีกทั้งความเครียดยังส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์ของคู่รักได้ ดังนั้นควรทำกิจกรรมที่ผ่อนคลาย เพื่อช่วยลดความเครียดสร้างสุขภาพจิตที่ดีค่ะ

• ลด ละ เลิก ดื่ม คาเฟอีนหรือแอลกอฮอล์

แม้จะยังไม่มีหลักฐานยืนยันว่าการดื่มคาเฟอีนหรือการดื่มแอลกอฮอล์ ส่งผลกระทบต่อการปฏิสนธิ แต่การดื่มแอลกอฮอล์ปริมาณมากอาจส่งผลกระทบต่อกระบวนการตกไข่ หรือมีผลต่อพัฒนาการของตัวอ่อนหลังการปฏิสนธิ ดังนั้น เพื่อเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ ควรจำกัดปริมาณหรือเลิกดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนและแอลกอฮอล์ไปก่อนนะคะ

• หยุดสูบบุหรี่

การสูบบุหรี่อาจส่งผลกระทบต่อการสืบพันธุ์ เสี่ยงต่อการเกิดภาวะแท้งบุตร การท้องนอกมดลูก และการเข้าสู่วัยทองเร็วกว่าผู้หญิงที่ไม่สูบบุหรี่ถึง 2 ปี ส่วนผู้ชายก็ควรหยุดสูบบุหรี่เช่นกัน เนื่องจากการสูบบุหรี่ทำให้สเปิร์มไม่แข็งแรงและมีปริมาณน้อยลงนั่นเอง

• การรับประทานยาบางชนิด

หากมีแผนจะตั้งครรภ์ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนการรับประทานยา เพราะยาบางชนิดมีผลต่อพัฒนาการของตัวอ่อน นอกจากนี้ผู้หญิงที่มีโรคประจำตัวควรปรึกษาแพทย์ก่อนการตั้งครรภ์

ร่วมเป็นส่วนหนึ่งของ Enfa Smart Club วันนี้ เราพร้อมให้คำแนะนำเกี่ยวกับการดูแลพัฒนาการและโภชนาการลูกน้อยจากผู้เชี่ยวชาญ  พร้อมสิทธิพิเศษมากมาย ไม่ว่าจะเป็นส่วนลด โปรโมชั่นดีๆ เฉพาะสมาชิกเท่านั้น

อนาคตที่ดีที่สุดของลูกน้อย เริ่มต้นด้วยโภชนาการผ่านคุณแม่

สำหรับคุณแม่ที่กำลังตั้งครรภ์ ควรเลือกรับประทานอาหารที่ดีมีประโยชน์และควรทานให้ครบทุกหมู่เป็นประจำวันทุกวัน เพื่อให้ร่างกายได้รับสารอาหารครบถ้วน เนื่องจากโภชนาการที่ดีที่คุณแม่กินเข้าไปตั้งแต่ก่อนตั้งครรภ์มาจนถึงในขณะตั้งครรภ์ ถือว่าเป็นด่านสำคัญที่จะปูทางให้ลูกน้อยมีสุขภาพดี แข็งแรง และเติบโตขึ้นมามีพัฒนาการที่สมวัย นอกจากนี้ คุณแม่ตั้งครรภ์ยังสามารถเสริมสร้างโภชนาการเพิ่มเติมจากการดื่มนมเอนฟามาม่า เอพลัส วันละ 2 แก้ว เพื่อให้ร่างกายได้รับแคลเซียมและโคลีนตามความต้องการของคุณแม่ตั้งครรภ์และให้นมบุตรในแต่ละวัน (THAI DRI) เพื่อให้ได้รับโภชนาการระหว่างตั้งครรภ์ที่ครบถ้วน

สุดท้ายนี้เมื่อพบว่าตั้งครรภ์ สิ่งสำคัญสำหรับว่าที่คุณแม่ที่จะต้องทำต่อไปคือการฝากครรภ์เพื่อความปลอดภัยของตัวคุณแม่เองและทารกในครรภ์ นอกจากนี้แล้วอย่าลืมรับประทานอาหารที่ดีมีประโยชน์ต่อร่างกาย เพื่อให้ร่างกายได้รับสารอาหารที่ครบถ้วน เพื่อให้ลูกน้อยเติบโตมาอย่างแข็งแรง  

 

บทความแนะนำสำหรับการเตรียมตัวก่อนตั้งครรภ์

• อยากได้ลูกชายทำยังไงดี มีเคล็ดลับทำลูกชายไหม?
• สังเกต 20 อาการคนท้องระยะเริ่มต้น ในช่วง 1-4 สัปดาห์แรก
• อยากมีลูก ต้องทำยังไง อยากท้องไว ๆ ทำยังไงได้บ้าง
• เมนส์ไม่มากี่วันถึงท้อง ประจำเดือนไม่มาแปลว่าท้องใช่ไหม
• มูกไข่ตกคืออะไร เป็นแบบไหน สามารถบอกว่าท้องได้หรือไม่
• เวียนหัว คลื่นไส้ พะอืดพะอม แบบนี้แพ้ท้องหรือเปล่านะ
• วิธีแก้เคล็ดให้มีลูก มีลูกยาก อยากมีลูก ทำแบบไหนให้ได้ผล
• สังเกต 6 อาการคนท้องระยะเริ่มต้น ในช่วง 1 สัปดาห์แรก
• ตรวจครรภ์เร็วสุดกี่วัน? ตรวจครรภ์ วิธีไหนแม่นยำที่สุด?
• ที่ตรวจครรภ์ แม่นยำแค่ไหน และใช้อย่างไรให้ถูกวิธี
• อาการแพ้ท้อง รับมืออย่างไรให้ไม่แพ้
• อยากมีลูกต้องทำไง? อยากท้องไวๆ ต้องมาดูเคล็ดลับนี้เลย
• ท้องลม ท้องหลอก คือท้องจริงๆ หรือว่าท้องเทียม
• คนท้องกินทุเรียนได้ไหม? กินแล้วอันตรายหรือเปล่า?
• คนท้องกินกาแฟได้ไหม? ดื่มกาแฟตอนท้องอันตรายหรือเปล่า?
• ภูมิแพ้ในเด็ก คุณแม่ควรรับมืออย่างไรเมื่อลูกน้อยเป็นภูมิแพ้