ตรวจสอบข้อมูลโดย : ผศ.พญ.ดิษจี ลุมพิกานนท์
กุมารแพทย์ สาขาทารกแรกเกิดและปริกำเนิด
ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ วชิรพยาบาล

 

โดยธรรมชาติเด็กทารกแรกเกิดจะใช้เวลากับการนอนมากถึงวันละ 16 ชั่วโมง และมักตื่นมาทุก 3-4 ชั่วโมงเพื่อกินนม จนเมื่อเด็กอายุ 3 เดือนขึ้นไป จะสามารถหลับกลางคืนได้ยาวนานขึ้น แต่ก็พบว่าเด็กส่วนหนึ่งยังคงหลับยากและตื่นมาร้องงอแงในตอนกลางคืนบ่อยๆ มาดูสาเหตุกันค่ะว่าเกิดจากปัจจัยใดบ้างเพื่อจะได้หาทางแก้ไขได้ถูกต้อง

สมัครเป็นสมาชิก Enfa Smart Club กับชมวันนี้ ลุ้นรับ MacBook Air

สาเหตุที่ลูกหลับยากและตื่นบ่อย

 

1. กินนมบ่อยครั้งเกินไป

ลูกนอนหลับยากหรือตื่นบ่อย สาเหตุส่วนหนึ่งเกิดจากการที่คุณแม่ให้นมลูกบ่อยเกินไป เช่น ตอนกลางวันให้นมลูกทุก 1-2 ชั่วโมง หรือให้นมทุกครั้งที่ลูกร้อง เมื่อลูกตื่นหรือร้อง คุณแม่มักคิดว่าลูกหิวก็ป้อนนมให้ลูก และโดยธรรมชาติของเด็กเมื่อมีจุกนมหรือหัวนมแม่เข้ามาสัมผัสในปาก ระบบประสาทจะสั่งให้เกิดการดูด เมื่อลูกดูดคุณแม่ก็คิดว่าลูกหิวจึงให้ลูกกินนมทุกครั้งที่ตื่น ลูกจึงชินกับการกินนมแบบนี้ กลางคืนจึงตื่นมาร้องบ่อยเพื่อกินนมเหมือนช่วงกลางวัน

2. กินนมมากเกินไป

เมื่อลูกตื่นหรือร้อง คุณแม่มักคิดว่าลูกหิวก็ป้อนนมให้ลูกทุกครั้ง ลูกจึงได้รับนมมากเกินความต้องการ ทั้งๆ ที่ไม่ได้หิว กลายเป็นว่าลูกกินนมมากไปจนเกิดอาการอึดอัด แน่นท้องจนนอนหลับไม่สนิท

3. สภาพแวดล้อม

อุณหภูมิในห้องมีส่วนทำให้ลูกตื่นขึ้นมากลางดึกได้ง่าย หากอากาศร้อนทำให้เขาเหงื่อออก รู้สึกไม่สบายตัว จึงตื่นขึ้นมากลางดึกและร้องงอแง แต่หากอากาศเย็นเกินไปก็ทำให้ลูกไม่สบายตัวได้เช่นกัน อุณหภูมิห้องที่เหมาะกับลูกควรประมาณ 24-26 องศาเซลเซียส หรือห้องนอนที่มีเสียงดังรบกวนก็มีผลต่อการนอนของลูก และทำให้เขาตื่นบ่อยเช่นกัน

4. ลูกไม่สบาย

เช่น เป็นหวัด โคลิก ไม่สบายท้อง ล้วนเป็นสาเหตุที่ทำให้ทารกหลับยาก และตื่นมาร้องกวนได้ สำหรับอาการไม่สบายท้อง หากเป็นเด็กกินนมผงอาจเกิดจากปัญหาระบบย่อยของลูกยังทำงานไม่สมบูรณ์ จึงยังย่อยโปรตีนและน้ำตาลแลคโตสในนมไม่ได้ จึงเกิดแก๊สในท้อง ทำให้เกิดอาการไม่สบายท้องขึ้นและตื่นบ่อย

5. ลูกแพ้นม

หากลูกกินนมแม่ก็เป็นไปได้ว่าลูกอาจจะแพ้อาหารบางอย่างที่ส่งผ่านทางน้ำนมแม่ เช่น แพ้นมวัว อาหารทะเล ชีส ฯลฯ หรือถ้าเด็กกินนมผงก็อาจเกิดจากการแพ้โปรตีนนมวัว ทำให้เกิดอาการคัดจมูกหายใจไม่ออก หายใจครืดคราด เกิดอาการไม่สบายเนื้อไม่สบายตัวต่างๆ จนรบกวนการนอนของเด็กได้และทำให้ทารกหลับยาก

วิธีแก้ไขลูกนอนยาก ตื่นบ่อย

 

ลูกหลับยากอาจเกิดจากที่ให้ลูกน้อยกินนมมากเกินไป จนลูกน้อยอึดอัดไม่สามารถนอนได้ต่อเนื่อง ทารกจึงตื่นบ่อยๆมาร้องงอแงได้

 

1. ทำบรรยากาศให้เงียบสงบเหมาะแก่การนอน

เช่น กล่อมลูกเบาๆ พร้อมเปิดไฟสลัวๆ ทิ้งไว้ เมื่อลูกหลับแล้ว ให้เปิดไฟนั้นทิ้งไว้ทั้งคืน หรือหรี่ลงอีกเล็กน้อย จะช่วยสร้างบรรยากาศที่ทำให้ลูกรู้สึกปลอดภัยและหลับสนิทขึ้น

2. ตรวจสอบอุณหภูมิและความเรียบร้อยของห้องนอน

ตรวจสอบให้มั่นใจว่าไม่มีสิ่งใดที่จะรบกวนการนอนของลูก เช่น อุณหภูมิห้องพอเหมาะ (24-26 องศาเซลเซียส) ผ้าอ้อมลูกไม่เปียก ไม่มีมดบนเตียงนอน

3. ไม่ให้นมทุกครั้งที่ลูกตื่น

เมื่อลูกอายุได้ 3-4 เดือน หากลูกตื่นขึ้นมา ให้ลองตบก้นให้หลับหรืออุ้มปลอบดูก่อนแทนการให้ลูกดูดนม เด็กหลายคนก็จะหลับต่อได้โดยไม่ต้องให้นม การพยายามลดการป้อนนมทุกครั้งที่ลูกตื่นหรือร้องไห้ จะทำให้ลดปริมาณนมที่ลูกได้รับลง ลูกจะได้ไม่อิ่มมากจนอึดอัด

4. ให้ลูกดูดจุกปลอมก่อนนอน

สำหรับลูกเล็กวิธีนี้เป็นอีกวิธีที่ช่วยให้ลูกนอนหลับได้ดี แต่ควรใช้หลังจากที่ลูกสามารถดูดเต้าได้ดีแล้ว หรืออายุเกิน 1 เดือนขึ้นไปในเด็กกินนมแม่ เนื่องจากอาจทำให้ติดจุกนมและไม่ดูดเต้าได้ พอลูกหลับสนิทค่อยดึงออก หากลูกตื่นและต้องการดูดจุกหลอก ให้คุณแม่เปลี่ยนเป็นตบหลังเบาๆ ปลอบลูกแทน และไม่ควรใช้วิธีนี้นานเมื่อลูกอายุ 1 ขวบไปแล้ว

5. เช็กอาการของลูก

เช่น ลูกตัวร้อนหรือไม่ มีอาการของโคลิกหรือไม่ เพื่อจะได้ดูแลรักษาลูกได้ถูกต้องตรงจุด หรือหากลูกไม่สบายท้องจากนมที่กินก็อาจเลือกนมสูตรย่อยง่ายที่มีโปรตีนผ่านการย่อยบางส่วน และมีน้ำตาลแลคโตสต่ำกว่าสูตรปกติจะช่วยลดอาการไม่สบายท้องของลูกได้

ถ้าลูกหลับยาก ตื่นบ่อยเพราะแพ้นมวัว

อย่างที่กล่าวข้างต้นว่าเป็นไปได้ว่าบางกรณีลูกหลับยาก ตื่นบ่อยนั้น อาจเกิดจากความไม่สบายเนื้อไม่สบายตัวจากอาการแพ้โปรตีนนมวัว ซึ่งในเด็กกินนมแม่อาจแพ้จากนมหรืออาหารที่แม่กินเข้าไปแล้วส่งผ่านทางน้ำนมแม่ ส่วนเด็กที่กินนมผงก็แพ้โปรตีนนมวัวในนมผงนั่นเอง กรณีนี้มีแนวทางแก้ไขดังนี้

1. กรณีกินนมแม่

คุณแม่ควรตรวจสอบว่าลูกมีอาการเหล่านี้หลังจากคุณแม่กินอาหารชนิดใด พบว่าอาหารที่จะทำให้ลูกแพ้ได้ง่ายก็เช่น นมและผลิตภัณฑ์จากนม ชีส อาหารทะเล แป้งสาลี เป็นต้น และคุณแม่ควรงดอาหารเหล่านี้ขณะให้นม

2. กรณีกินนมผง

หากคุณแม่ให้นมผงกับลูก และพบว่าลูกมีอาการตื่นบ่อย ร้องกวน หายใจไม่ออก หายใจมีเสียงครืดคราดบ่อยๆ โดยเฉพาะหลังกินนม ควรปรึกษาคุณหมอ เพราะอาจเกิดจากการแพ้โปรตีนนมวัว เพื่อจะได้ทราบถึงสาเหตุที่แท้จริงและคุณหมอจะได้แนะนำนมที่เหมาะกับการแก้ไขอาการของลูก นั่นคือนมสูตรสำหรับเด็กแพ้โปรตีนนมวัว สูตรที่มีโปรตีนผ่านการย่อยอย่างละเอียดเสริมจุลินทรีย์สุขภาพ LGG  ซึ่งนมสูตรนี้จะมีโปรตีนขนาดเล็ก ไม่กระตุ้นให้เกิดอาการแพ้ ส่วนจุลินทรีย์สุขภาพ LGG จะช่วยการทำงานของจุลินทรีย์ชนิดดีในลำไส้ ช่วยทำให้ลำไส้แข็งแรง ซึ่งช่วยสร้างสมดุลของระบบภูมิคุ้มกัน ช่วยให้หายจากการแพ้โปรตีนนมวัว ซึ่งมีงานวิจัยทางการแพทย์ที่รองรับว่าช่วยรักษาเด็กที่แพ้โปรตีนนมวัวให้หายขาด และทำให้เด็กกลับมากินนมสูตรปกติได้ภายใน 1 ปี

การที่ลูกหลับยาก ตื่นบ่อย นอกจากจะทำให้คุณแม่ต้องกังวลใจ พักผ่อนไม่เพียงพอกับการที่ต้องตื่นมาดูแลลูกแล้ว ยังส่งผลต่อพัฒนาการและการเจริญเติบโตของตัวลูกน้อยเองด้วย เมื่อคุณแม่ได้รู้ถึงสาเหตุก็จะสามารถหาทางแก้ไขให้ปัญหานี้ลุล่วงไปได้ตรงจุด ขอเป็นกำลังใจให้คุณแม่ทุกท่านค่ะ

อึไม่ออก ต้องทำยังไง พบคำตอบจากผู้เชี่ยวชาญได้ที่นี่