ริดสีดวงทวารในแม่ตั้งครรภ์ ดูแลรักษาอย่างไร

คุณแม่ที่กำลังมีการตั้งครรภ์อาจจะงงที่ตนเองเกิดเป็นริดสีดวงทวารขึ้นมา ทั้งที่ไม่เคยเป็นมาก่อน นั่นก็เพราะฮอร์โมนในร่างกายที่เปลี่ยนแปลงไปปริมาณและการไหลเวียนของเลือดในร่างกายเพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะร่างกายส่วนล่างส่งผลให้เส้นเลือดดำที่เปราะบางรอบๆ ทวารหนักขยายตัวมากกว่าปกติ ส่งผลให้เกิดอาการบวมได้ง่าย โดยเฉพาะช่วงที่มดลูกเริ่มมีขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ ทำให้เกิดภาวะเลือดคั่งในเส้นเลือดดำและเกิดการบวมบริเวณทวารหนัก และมีโอกาสเกิดเป็นริดสีดวงทวารได้ในที่สุด  

นอกจากสาเหตุจากการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายแล้ว การใช้ชีวิตประจำวัน เช่นการกินอาหารที่มีกากใยน้อย อาการท้องผูกขับถ่ายไม่สะดวกจึงต้องเบ่งถ่ายนาน การยกของหนัก การนั่งหรือยืนนานๆ ก็มีส่วนทำให้เป็นริดสีดวงทวารในช่วงการตั้งครรภ์ได้มากขึ้นเช่นกันค่ะ

แม้ว่าริดสีดวงทวารจะไม่เป็นอันตรายใดๆ กับการตั้งครรภ์แต่มักจะทำให้เกิดความรำคาญ คันรอบทวารหนัก เจ็บและมีเลือดติดปนมาเวลาถ่ายอุจจาระหรือหลังถ่าย ซึ่งริดสีดวงอาจออกมาเฉพาะเวลาที่เบ่งถ่ายและหดกลับไปหลังถ่ายเสร็จ หรือบางคนอาจเป็นก้อนอยู่ภายนอกยื่นออกมาจากทวารหนักขณะถ่ายอุจจาระถ้ามีเลือดออกมากอาจมีอาการซีดได้ คุณแม่ส่วนใหญ่มักจะอายไม่กล้าปรึกษาคุณหมอ จนอาการริดสีดวงเป็นมากขึ้น ถ้าอย่างนั้นคงต้องหาวิธีดูแลรักษาด้วยตัวเองกันแล้ว ซึ่งทำได้ดังนี้ค่ะ

  • ควรหาโอกาสนอนตะแคงซ้ายทุกๆ 2-3 ชั่วโมงเพื่อช่วยคลายแรงดันภายในช่องท้อง หากสามารถทำได้ การยกขาพาดกับเก้าอี้ประมาณ 20 นาที ก็อาจช่วยได้บ้าง

  • หลีกเลี่ยงการใช้สบู่ แป้งโรยตัวหรือผ้าเช็ดทำความสะอาดผิวที่มีส่วนผสมของน้ำหอมให้ล้างก้นด้วยน้ำสะอาดหลังขับถ่ายและเช็ดให้แห้งสนิทคลายกางเกงชั้นในผ้าฝ้ายให้หลวมจะช่วยให้คุณแม่รู้สึกสบายตัวขึ้น

  • เข้าห้องน้ำทันทีเมื่อรู้สึกปวดอุจจาระ อย่ากลั้นไว้เด็ดขาด และพยายามหลีกเลี่ยงการเบ่งอุจจาระแรงๆ

  • พยายามออกกำลังกายเบาๆ วันละนิด เพื่อช่วยให้ลำไส้เคลื่อนไหวได้ดีขึ้น

เมื่อเวลาไปฝากครรภ์นั้น ก็ควรตรวจสุขภาพทางทวารร่วมไปด้วย เพื่อดูว่าเป็นริดสีดวงทวารหรือไม่ ซึ่งถ้าเป็นและพบในระยะเริ่มต้นจะได้รักษาได้ทัน เพราะถ้ายิ่งระยะครรภ์มากขึ้นวิธีการรักษาจะลำบากค่ะ