อสุจิอยู่ข้างนอกได้นานเท่าไหร่ รู้ก่อนวางแผนครอบครัว

Enfa สรุปให้

• โดยทั่วไปอสุจิที่ออกมานอกร่างกายจะมีชีวิตอยู่ได้เพียงช่วงเวลาสั้น ๆ โดยเฉพาะเมื่อสัมผัสอากาศและของเหลวแห้งลง มักสูญเสียความสามารถในการเคลื่อนไหวภายในไม่กี่นาที

• อสุจิใช้เวลาเดินทางกี่วันถึงไข่หลังการหลั่ง อสุจิที่แข็งแรงสามารถเคลื่อนที่ไปถึงท่อนำไข่ได้ภายในไม่กี่นาทีถึงไม่กี่ชั่วโมง และสามารถมีชีวิตรอไข่ในร่างกายฝ่ายหญิงได้สูงสุดประมาณ 3–5 วัน ขึ้นอยู่กับช่วงรอบเดือน

• ในการหลั่งหนึ่งครั้งมักมีอสุจิหลายสิบล้านถึงหลายร้อยล้านตัว โดยเกณฑ์ปกติคืออย่างน้อยประมาณ 15 ล้านตัวต่อมิลลิลิตร แต่เพียง 1 ตัวที่แข็งแรงและเคลื่อนไหวได้ดี ก็สามารถทำให้เกิดการปฏิสนธิได้
  

 

การทำความเข้าใจเรื่องการอยู่รอดของอสุจิทั้งภายในและภายนอกร่างกาย เป็นพื้นฐานสำคัญสำหรับคู่รักที่กำลังวางแผนครอบครัว รวมถึงผู้ที่กังวลเรื่องการตั้งครรภ์โดยไม่ได้ตั้งใจ หลายคำถาม เช่น อสุจิอยู่ข้างนอกได้นานเท่าไหร่ หรือมือเปื้อนอสุจิท้องไหม มักมีข้อมูลคลาดเคลื่อนปะปนกัน บทความนี้ Enfa จะพาไปทำความเข้าใจเรื่องนี้กันค่ะ

 

อสุจิอยู่ข้างนอกได้นานเท่าไหร่

เมื่อพูดถึงความอยู่รอดของอสุจิเมื่ออยู่นอกร่างกาย ปัจจัยที่สำคัญที่สุดคือสภาพแวดล้อมทั้งในเรื่องของอุณหภูมิ ความชื้น และการสัมผัสกับอากาศ โดยปกติแล้วอสุจิถูกออกแบบมาให้อาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมที่อบอุ่นและชุ่มชื้นภายในระบบสืบพันธุ์ของเพศชายและเพศหญิงเท่านั้น แต่หากใครกำลังสงสัยว่าอสุจิมีอายุเท่าไหร่ข้างนอกล่ะก็ ตอบได้ดังนี้ค่ะ

• บนพื้นผิวที่แห้ง เช่น เสื้อผ้า ผ้าปูที่นอน หรือผิวหนังที่ไม่มีความชื้น อสุจิจะเสียชีวิตเกือบจะทันทีหลังจากที่น้ำอสุจิเริ่มแห้งตัวลง ซึ่งมักใช้เวลาเพียงไม่กี่นาทีเท่านั้น
• ในสภาวะเปียกชื้น หากอสุจิอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ยังมีความชื้นสูงและอุณหภูมิใกล้เคียงกับร่างกายมนุษย์ อาจมีชีวิตรอดได้นานขึ้นเล็กน้อย แต่อยู่ได้ไม่เกิน 20-60 นาทีโดยประมาณ
• ภายในร่างกายผู้หญิง นี่คือสภาวะที่อสุจิสามารถมีชีวิตอยู่ได้นานที่สุด โดยสามารถมีชีวิตรอดเพื่อรอผสมกับไข่ได้นานถึง 3-5 วัน เนื่องจากมดลูกและท่อนำไข่มีสภาวะที่เอื้อต่อการมีชีวิตรอด

อสุจิอยู่ข้างนอกได้กี่ชั่วโมงนั้นมีความสำคัญอย่างมากต่อความเข้าใจเรื่องการปฏิสนธิเพราะหากอสุจิออกมาสัมผัสกับสภาพแวดล้อมภายนอกที่ไม่เหมาะสม โครงสร้างภายนอกและสารพันธุกรรมภายในจะถูกทำลายอย่างรวดเร็ว ความอ่อนไหวนี้เป็นกลไกธรรมชาติที่ช่วยคัดกรองเฉพาะตัวอสุจิที่แข็งแรงที่สุดและอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ถูกต้องเท่านั้นที่จะสามารถเดินทางไปถึงเป้าหมายได้ 

สำหรับคุณพ่อคุณแม่ที่กำลังประสบปัญหามีลูกยาก การดูแลรักษาสุขภาพของเชื้ออสุจิให้แข็งแรงตั้งแต่อยู่ภายในร่างกายจึงสำคัญกว่าการกังวลเรื่องการอยู่รอดภายนอก เพราะหากอสุจิมีความสมบูรณ์ตั้งแต่ต้น โอกาสที่การเดินทางภายในมดลูกจะประสบความสำเร็จก็จะมีมากขึ้น ส่งผลโดยตรงต่อการสร้างตัวอ่อนที่มีคุณภาพและนำไปสู่พัฒนาการของทารกที่สมบูรณ์แข็งแรงในอนาคตค่ะ

 

อสุจิอยู่ได้ 7 วัน จริงหรือ

คำถามที่ว่าอสุจิสามารถมีชีวิตอยู่ได้นานถึง 7 วันนั้น เป็นความเชื่อที่มีทั้งส่วนที่อาจเป็นไปได้ในกรณีที่หายากมากและส่วนที่ไม่เป็นความจริงในเชิงปฏิบัติทั่วไป โดยเฉลี่ยแล้วอายุขัยสูงสุดของอสุจิในมดลูกจะอยู่ที่ 5 วันเท่านั้นเองค่ะ โดยการที่อสุจิจะมีชีวิตได้นานเท่าไรขึ้นกับเงื่อนไขดังนี้

• อสุจิส่วนใหญ่จะสูญเสียความสามารถในการเจาะไข่หลังจากผ่านไป 72 ชั่วโมง (3 วัน) แม้ว่าบางตัวอาจยังมีการเคลื่อนไหวอยู่ก็ตาม
• ระยะเวลาที่อสุจิจะอยู่รอดได้นานถึง 5-7 วันนั้น ขึ้นอยู่กับคุณภาพของมูกบริเวณปากมดลูกของคุณแม่ หากมูกมีลักษณะใสและยืดหยุ่นจะช่วยปกป้องและให้อาหารแก่อสุจิได้ดีขึ้น

ทั้งนี้ แม้จะมีรายงานทางการแพทย์บางฉบับระบุว่าพบอสุจิที่มีชีวิตรอดได้นานถึง 7 วันในสภาวะที่เหมาะสมที่สุด แต่ในทางสถิติโอกาสการตั้งครรภ์จากการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวันตกไข่ 7 วันนั้นถือว่าต่ำมากจนแทบจะเป็นศูนย์เลยค่ะ

ดังนั้น ความเชื่อเรื่องอสุจิอยู่ได้นานถึง 7 วันมักสร้างความเข้าใจผิดในการนับวันเพื่อคุมกำเนิดหรือเพื่อมีบุตร ในความเป็นจริงแล้ว หากเป้าหมายคือการมีลูก พ่อแม่ควรโฟกัสที่ช่วง 2-3 วันก่อนการตกไข่จะดีที่สุด 

การที่อสุจิสามารถค้างอยู่ในร่างกายได้หลายวันถือเป็นข้อได้เปรียบทางธรรมชาติที่ช่วยให้เกิด การปฏิสนธิ ได้แม้จะไม่ได้มีเพศสัมพันธ์ตรงกับวันตกไข่พอดีก็ตาม อย่างไรก็ตาม หากอสุจิมีความอ่อนแอหรือมีภาวะน้ำอสุจิใส ซึ่งอาจสะท้อนถึงความหนาแน่นของตัวเชื้อที่น้อยลง อายุขัยของอสุจิในร่างกายผู้หญิงก็อาจสั้นลงไปอีกค่ะ

 

อสุจิใช้เวลาเดินทางกี่วันถึงไข่

การเดินทางของอสุจิไปยังไข่เป็นการเดินทางที่ทรหดและรวดเร็วกว่าที่หลายคนคิด อสุจิไม่ได้ใช้เวลาเป็นวันๆ ในการเดินทางหากสภาพร่างกายของคุณแม่พร้อมสำหรับการปฏิสนธิ ดังนี้

• อสุจิเคลื่อนที่ด้วยความเร็วประมาณ 5 มิลลิเมตรต่อนาที ซึ่งถือว่าเร็วมากเมื่อเทียบกับขนาดตัวของมัน
• อสุจิที่แข็งแรงและว่ายเร็วที่สุดสามารถเข้าถึงท่อนำไข่เพื่อรอพบไข่ได้ภายในเวลาเพียง 30-60 นาทีหลังจากมีการหลั่ง
• โดยปกติแล้วอสุจิจะใช้เวลาประมาณ 2-12 ชั่วโมงในการว่ายผ่านปากมดลูกเข้าไปยังท่อนำไข่

ทันทีที่เข้าสู่ร่างกายอสุจิจะเข้าสู่กระบวนการที่เรียกว่า "Capacitation" หรือการปรับสภาพเพื่อให้มีความสามารถในการเจาะไข่ได้ กระบวนการนี้ใช้เวลาประมาณ 5-7 ชั่วโมง การที่อสุจิเดินทางไปถึงจุดหมายได้อย่างรวดเร็วมีความสำคัญต่อพัฒนาการเริ่มต้นของทารก เพราะยิ่งอสุจิเจอกับไข่เร็วเท่าไหร่ โอกาสที่สารพันธุกรรมจะยังคงความสมบูรณ์สูงสุดก็มีมากขึ้นเท่านั้นค่ะ

 

อสุจิมีกี่ตัว

ในแต่ละครั้งที่มีการหลั่งน้ำอสุจิ ปริมาณของอสุจิที่ถูกปล่อยออกมานั้นมีจำนวนมหาศาล ซึ่งเป็นกลไกการสืบพันธุ์ที่ออกแบบมาเพื่อเอาชนะอุปสรรคต่างๆ ภายในร่างกายฝ่ายหญิง ดังนี้

• การหลั่งหนึ่งครั้งมักมีจำนวนอสุจิตั้งแต่ 40 ล้านตัวไปจนถึงมากกว่า 200 ล้านตัว
• องค์การอนามัยโลก (WHO) กำหนดว่าการหลั่งที่มีอสุจิมากกว่า 15 ล้านตัวต่อมิลลิลิตร ถือว่าเป็นเกณฑ์ปกติ
• จากจำนวนนับร้อยล้านตัว จะมีเพียงไม่กี่ร้อยตัวเท่านั้นที่สามารถเดินทางไปถึงท่อนำไข่ และมีเพียงตัวเดียวเท่านั้นที่จะได้ปฏิสนธิกับไข่

แม้ว่าหลายคนจะถามว่าอสุจิปริมาณเท่าไหร่ถึงท้องได้ คำตอบทางเทคนิคคือ "เพียงตัวเดียว" แต่ในความเป็นจริงเราต้องการจำนวนมหาศาลเพื่อช่วยกันสร้างเอนไซม์ย่อยเปลือกไข่เพื่อให้ตัวที่แข็งแรงที่สุดเข้าไปได้ จำนวนอสุจิที่มากพอจึงเป็นเครื่องการันตีถึงโอกาสในการคัดเลือกพันธุกรรมที่ดีที่สุดค่ะ

 

มือเปื้อนอสุจิท้องไหม

นี่คือหนึ่งในความกังวลยอดฮิตสำหรับคู่รักวัยรุ่นหรือมือใหม่ ซึ่งในทางทฤษฎีและการแพทย์แล้ว โอกาสที่จะตั้งครรภ์จากการที่มือเปื้อนอสุจินั้นอยู่ในระดับที่ต่ำมากจนแทบจะเป็นไปไม่ได้เลยค่ะ เพราะว่า

• ทันทีที่อสุจิสัมผัสกับมือ อากาศ และอุณหภูมิภายนอก ความสามารถในการเคลื่อนที่และการอยู่รอดจะลดลงอย่างรวดเร็ว
• การตั้งครรภ์ต้องใช้การหลั่งน้ำอสุจิปริมาณมากเข้าไปในช่องคลอดโดยตรง เพื่อให้อสุจิมีความดันและตัวกลาง (น้ำอสุจิ) ในการว่ายผ่านปากมดลูก
• หากนิ้วมือที่เปื้อนน้ำอสุจิที่ยังสดและเปียกอยู่มากสอดใส่เข้าไปในช่องคลอดทันที อาจมีโอกาสในเชิงทฤษฎี แต่ในความเป็นจริงอสุจิมักจะตายหรือสูญเสียประสิทธิภาพไปก่อนแล้ว

คำถามที่ว่า มือเปื้อนอสุจิท้องไหม จึงสามารถตอบได้ว่า "แทบจะไม่มีโอกาส" เว้นเสียแต่ว่าจะเป็นการนำอสุจิปริมาณมากที่เพิ่งหลั่งและยังไม่แห้งเข้าไปในช่องคลอดโดยตรง อย่างไรก็ตาม เพื่อความสบายใจและการป้องกันที่มีประสิทธิภาพ การใช้ถุงยางอนามัยหรือการทำความสะอาดมือให้แห้งสนิทก่อนการสัมผัสจุดซ่อนเร้นเป็นวิธีที่ง่ายที่สุดค่ะ

นอกจากนี้ สำหรับผู้ที่สงสัยว่าน้ำอสุจิกินได้ไหม ในแง่ของการตั้งครรภ์ การกินอสุจิไม่ทำให้ท้องแน่นอน เนื่องจากอสุจิจะถูกย่อยในระบบทางเดินอาหารและไม่สามารถทะลุไปยังระบบสืบพันธุ์ได้

 

อสุจิอยู่ในอากาศได้นานแค่ไหน

อากาศเป็นศัตรูตัวฉกาจของอสุจิ เนื่องจากอากาศทำให้น้ำอสุจิแห้ง ซึ่งความแห้งแล้งคือจุดจบของชีวิตอสุจิเกือบจะในทันที เพราะอสุจิเป็นเซลล์ที่ต้องการของเหลวเพื่อรักษาแรงดันภายในเซลล์ เมื่อสัมผัสอากาศและเกิดการระเหย อสุจิจะตายภายในไม่กี่วินาทีถึงไม่กี่นาที

นอกจากนั้น สภาพอากาศภายนอกร่างกายมักมีอุณหภูมิต่ำกว่าภายในร่างกายหรือต่ำกว่า 37 องศาเซลเซียส และมีปริมาณออกซิเจนที่อสุจิไม่คุ้นเคย ทำให้ระบบการทำงานของมันล้มเหลว ดังนั้น หากอสุจิอยู่ในอากาศหรือบนผิวสัมผัสทั่วไปที่โดนอากาศ อสุจิจะมีชีวิตอยู่ได้เพียง 3-5 นาที หรือตราบเท่าที่น้ำเชื้อยังมีความเปียกชื้นอยู่ค่ะ

 

อสุจิอยู่ในน้ำประปาได้ไหม

น้ำประปามีคุณสมบัติหลายประการที่เป็นอันตรายต่ออสุจิอย่างรุนแรง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของแรงดันออสโมซิสหรือสารเคมีที่ปนเปื้อนมากับน้ำ แถมน้ำประปามีคลอรีนที่มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งฤทธิ์นี้ก็สามารถฆ่าอสุจิได้เช่นกัน 

ดังนั้น อสุจิอยู่ในน้ำประปาได้ไหม คำตอบคืออสุจิจะตายเกือบจะทันทีหรือภายในไม่กี่วินาทีเมื่อถูกผสมลงในน้ำประปา การมีเพศสัมพันธ์ในน้ำหรือในสระว่ายน้ำจึงไม่ทำให้ผู้อื่นที่ว่ายน้ำอยู่ท้องได้ แต่สำหรับคู่รักที่มีเพศสัมพันธ์กันในน้ำ โอกาสท้องยังมีอยู่เพราะอสุจิถูกหลั่งเข้าไปในช่องคลอดโดยตรงและไม่ได้สัมผัสกับน้ำประปาภายนอกค่ะ