ตรวจสอบข้อมูลโดย : ผศ.พญ.ดิษจี ลุมพิกานนท์
กุมารแพทย์ สาขาทารกแรกเกิดและปริกำเนิด
ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ วชิรพยาบาล

สมัครสมาชิก Enfa Smart Club กับชมวันนี้ ลุ้นรับสิทธิ์! รถเข็นเด็กสุดพรีเมี่ยม ฟรี!

เพื่อทำสต็อกน้ำนมให้ลูก คุณแม่ต้องปั๊มหรือบีบนมบ่อยๆ ร่างกายจะได้สร้างน้ำนมให้เพียงพอต่อการที่คุณแม่จะนำน้ำนมมาทำสต็อก เมื่อได้สต็อกน้ำนมแล้ว สิ่งสำคัญขั้นต่อไปก็คือการเก็บรักษานมแม่ไว้ให้ลูกกินในระยะยาว เพราะหากเก็บรักษาไม่ดี อาจเสี่ยงที่น้ำนมจะเสีย จึงพูดได้ว่าการเก็บรักษานมแม่ คือเรื่องสำคัญของแม่ให้นมลูก

การเก็บรักษานมแม่

  • นมที่บีบหรือปั๊มได้ควรเก็บในภาชนะที่สะอาด เช่น ขวดใส่นม หรือถุงเก็บน้ำนม และต้องล้างมือให้สะอาดเสมอก่อนปั๊มหรือบีบ

  • การเก็บนมใส่ถุงเก็บน้ำนมต้องรีดอากาศออกก่อนปิดถุงทุกครั้ง

  • นมที่ปั๊มใส่ภาชนะเรียบร้อยแล้ว ให้เก็บไว้ในตู้เย็นช่องธรรมดา สำหรับแม่ทำงานนอกบ้านเมื่อเดินทางกลับบ้านให้เอานมออกมาใส่กระติกน้ำแข็งเพื่อนำกลับไปแช่ตู้เย็นที่บ้านต่อ

  • หากน้ำนมที่บีบหรือปั๊มได้สำหรับลูกกินเพียง 2-3 วัน ให้เก็บในตู้เย็นช่องธรรมดา ซึ่งอุณหภูมิประมาณ 4 องศาเซลเซียส โดยวางไว้ในส่วนที่เย็นที่สุด เช่น ใต้ช่องแช่แข็ง ไม่ควรเก็บไว้ที่ประตูตู้เย็น เพราะอาจมีการเปิดปิดบ่อยทำให้อุณหภูมิบริเวณนั้นไม่คงที่

  • หากน้ำนมมีมาก ให้เก็บไว้ในช่องแช่แข็ง เพื่อเก็บรักษาไว้ใช้ในระยะยาว ควรแยกเก็บเป็นมื้อๆ เขียนวันที่และเวลาที่ปั๊มกำกับไว้ จะได้รู้ว่าต้องกินขวดหรือถุงไหนก่อน

  • ถ้าลูกกินนมแล้วเหลือ ให้ทิ้งไปได้เลย ห้ามเก็บไว้กินอีก

การเก็บรักษานมแม่นั้นไม่ควรเก็บเกิน 2-3 วันเพื่อไม่ให้คุณค่าสารอาหารในน้ำนมลดลงไป

 

การนำนมที่แช่ไว้มาให้ลูกกิน

  • ในกรณีที่เป็นนมแช่แข็ง ให้เอานมจากช่องแช่แข็งลงมาไว้ช่องตู้เย็นธรรมดาล่วงหน้า 1 คืน เพื่อให้นมละลายไปเอง ถ้า 1 คืนไม่พอ ให้ขยายเวลาโดยเอาลงมารอไว้นานกว่านั้น นมที่เอาลงมาไว้ที่ช่องตู้เย็นธรรมดาแล้ว จะเก็บได้อีก 24 ชั่วโมง และไม่ควรนำกลับไปแช่แข็งอีก

  • เอานมที่ละลายแล้วออกจากตู้เย็นมาวางไว้นอกตู้เย็นให้ค่อยๆ หายเย็นไปเอง โดยส่วนใหญ่มักใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมงก็จะกินได้เลย นมที่วางไว้นอกตู้เย็นนี้อยู่ได้นาน 4-6 ชั่วโมง แต่ถ้าอากาศร้อนอาจอยู่ได้เพียง 2-3 ชั่วโมง

  • ส่วนใหญ่ลูกจะกินนมประมาณชั่วโมงละออนซ์ ถ้าเพิ่งกินไป 3 ออนซ์ ก็ประมาณการณ์ว่าอีก 2ชั่วโมงค่อยหยิบนมขวดใหม่ออกจากตู้เย็น

  • หากลูกน้อยร้องไห้อยากกินนมเลย แต่นมยังเย็นอยู่ ให้นำขวดนมนั้นแกว่งในน้ำอุณหภูมิห้องประมาณ 2-3 นาที ก็ให้ลูกกินได้เลย

  • นมที่เก็บในถุงเก็บนมแม่จะละลายเร็วกว่าเก็บในขวดหรือภาชนะอื่นๆ

  • น้ำนมแช่แข็งที่ละลายแล้วอาจมีกลิ่นหืนบ้าง แต่ไม่เสีย นมที่เสียจะมีกลิ่นรุนแรงและมีรสเปรี้ยว

สมัครสมาชิก Enfa Smart Club กับชมวันนี้ ลุ้นรับสิทธิ์! รถเข็นเด็กสุดพรีเมี่ยม ฟรี!

ขั้นตอนการอุ่นน้ำนมแม่

  • ให้ละลายนมแม่แช่แข็งด้วยการนำมาแช่ในตู้เย็นช่องปกติก่อนล่วงหน้า 1 คืน

  • ถ้าลูกชอบกินนมแบบเย็นๆ ก็เขย่าให้ไขมันที่แยกชั้นละลายเข้ากันแล้วป้อนได้เลย หรือนำมาแช่หรือแกว่งในน้ำธรรมดาก่อนป้อน

  • ถ้าลูกชอบกินแบบอุ่น ให้อุ่นขวดนมในหม้อหรือเครื่องอุ่นนม แต่ห้ามอุ่นน้ำนมโดยตรงบนเตาหรือไมโครเวฟ เพราะจะทำลายสารอาหารที่อยู่ในนม

  • ไม่ควรปล่อยให้นมแช่แข็งละลายเองที่อุณหภูมิห้อง ถ้าลืมและต้องการให้ละลายเร็ว ให้แช่ในน้ำธรรมดาจนเป็นอุณหภูมิปกติ แล้วจึงเปลี่ยนเป็นแช่น้ำอุ่น

  • น้ำนมแม่ที่นำมาอุ่นแล้ว และกินไม่หมดให้ทิ้งไป ไม่นำกลับมาแช่เย็นหรือกินในมื้อต่อไปอีก

  • ในกรณีนมที่เก็บมีปริมาณมาก ให้แบ่งออกมาแค่พอใช้ และนมที่เหลือในตู้เย็นยังเก็บได้ต่ออีก 2-3 วัน โดยกะปริมาณนมที่นำมาอุ่นหรือละลายให้พอเหมาะกับการกินของลูกในแต่ละมื้อ เพื่อไม่ต้องทิ้งนมหากลูกกินไม่หมด

การเก็บรักษานมแม่นั้นไม่ควรเก็บเกิน 2-3 วันเพื่อไม่ให้คุณค่าสารอาหารในน้ำนมลดลงไป

 

ทำอย่างไรให้น้ำนมมีเพียงพอต่อการเก็บสต็อกน้ำนม

ปัญหาในการให้นมแม่ที่คุณแม่เผชิญกันมากคือ น้ำนมไม่พอหรือน้ำนมมีน้อยเกินกว่าจะทำสต็อกนมอย่างที่ต้องการ ซึ่งปัญหานี้เกิดมาจากหลากหลายสาเหตุ แต่คุณแม่ก็สามารถดูแลเพื่อให้มีน้ำนมได้เพียงพอต่อความต้องการของลูกและการทำสต็อกนมได้ดังนี้

  • ควรพักผ่อนให้เต็มที่ ทำจิตใจให้สบาย ไม่เครียด

  • ทานอาหารให้หลากหลายและครบ 5 หมู่

  • คุณแม่ที่มีนมให้ลูกน้อยหรือไม่มีน้ำนมทำสต็อก ควรกินผักหรือสมุนไพรที่มีรสเผ็ดร้อน เช่น กะเพรา ขิง จะทำให้ร่างกายอบอุ่น เลือดไหลเวียนดีขึ้น และทำให้มีน้ำนมมากได้ หรือกินผักผลไม้ที่ช่วยเพิ่มน้ำนมได้ เช่น มะละกอ กุยช่าย ผักชีลาว ฟักทอง ฯลฯ

  • ตรวจดูว่าลูกดูดนมถูกท่า หรือปั๊มนมถูกวิธีหรือไม่ เพราะถ้าดูดผิดวิธี คือลูกดูดนมไม่มิดถึงลานนม น้ำนมก็ไหลน้อย

  • ให้ลูกดูดนมจากเต้านมหรือปั๊มนมบ่อยและนานขึ้น อย่างน้อยให้ได้ 8 ครั้งต่อวัน

  • การนวดประคบเต้านมด้วยผ้าอุ่นๆ ประมาณ 3 - 5 นาทีก่อนการให้นมหรือการปั๊มนม จะช่วยให้น้ำนมพุ่ง และทำให้ปั๊มนมออกง่าย ช่วยลดอาการท่อน้ำนมตันหรือเต้านมเป็นไตได้

เมื่อคุณแม่ได้ดูแลการกินและสิ่งอื่นๆ ที่จะช่วยให้น้ำนมมีมากขึ้นแล้ว การทำสต็อกน้ำนมก็สามารถทำได้ไม่ยาก และการเก็บรักษาน้ำนมอย่างถูกวิธีก็จะทำให้ลูกมีน้ำนมแม่ไว้กินตลอดค่ะ

 

นมแม่ดีที่สุดต่อสมองเด็ก

เพราะมี MFGM เยื่อหุ้มอนุภาคไขมันในน้ำนม ช่วยให้เซลล์ไขมันคงรูปอยู่ได้ในน้ำนม MFGM ประกอบด้วยสารอาหารต่างๆ เช่น โปรตีนต่างๆ และไขมันเชิงซ้อน ซึ่งล้วนแต่เป็นสารที่มีประโยชน์ต่อร่างกายและสมองเด็ก และมีดีเอชเอ กรดไขมันที่ช่วยพัฒนาสมองเด็กนั่นเอง

นมแม่มีประโยชน์มากกว่าที่คิด พบข้อมูล เคล็ดลับที่คุณแม่มือใหม่ควรรู้ได้ที่นี่