พัฒนาการลูกน้อย วัย 5 ปี 9 เดือน

Enfa สรุปให้

• เด็กวัย 5 ปี 9 เดือน เป็นช่วงที่ร่างกายแข็งแรงขึ้น กล้ามเนื้อมัดใหญ่และมัดเล็กทำงานประสานกันดี เหมาะกับกิจกรรมที่ต้องใช้การเคลื่อนไหว การทรงตัว และความคล่องแคล่วมากขึ้น

• พัฒนาการเด็ก 5 ขวบ 9 เดือน เด่นชัดทั้งด้านสติปัญญา ภาษา อารมณ์ และสังคม เด็กคิดเป็นเหตุเป็นผลมากขึ้น สื่อสารได้ชัดเจน เล่นและทำกิจกรรมร่วมกับผู้อื่นตามกติกาได้ดีขึ้น

• การดูแลเด็ก 5 ขวบ 9 เดือน ควรเน้นอาหารครบ 5 หมู่ การนอนหลับเพียงพอ การเล่นและการเรียนรู้ที่เหมาะกับวัย เพื่อวางพื้นฐานที่ดีต่อสุขภาพและการเรียนรู้ก่อนเข้าสู่ระดับประถมศึกษา
  

 

ช่วงวัย 5 ปี 9 เดือน ถือเป็นช่วงสำคัญมากของเด็กก่อนก้าวเข้าสู่การเรียนในระดับประถมศึกษา เด็กวัยนี้ไม่ได้เพียงโตขึ้นทางร่างกายเท่านั้น แต่ยังพัฒนาอย่างก้าวกระโดดในด้านความคิด การสื่อสาร การควบคุมอารมณ์ และทักษะทางสังคม 

บทความนี้ Enfa จะอธิบายภาพรวมของเด็ก 5 ขวบ 9 เดือน ตั้งแต่พัฒนาการ สุขภาพ โภชนาการ การนอน ไปจนถึงการขับถ่าย เพื่อช่วยให้พ่อแม่ดูแลลูกได้อย่างเหมาะสมและมั่นใจ

 

เด็ก 5 ขวบ 9 เดือนกับสิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ควรรู้

เด็กวัยนี้กำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านจากวัยอนุบาลสู่การเรียนรู้เชิงโครงสร้างมากขึ้น สมองของเด็กเริ่มเชื่อมโยงข้อมูลหลายด้านเข้าด้วยกันได้ดีขึ้น ความสามารถในการคิดเหตุผล วางแผน และควบคุมตนเองเริ่มชัดเจน พ่อแม่จึงมีบทบาทสำคัญในการสร้างสภาพแวดล้อมที่มั่นคงและปลอดภัย ทั้งทางกายและใจ

สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ควรรู้เกี่ยวกับเด็กวัยนี้ คือ

• เด็กเริ่มเข้าใจกฎ กติกา และเหตุผลมากขึ้น ไม่ใช่เพียงทำตามคำสั่ง
• มีความเป็นตัวของตัวเองสูง ต้องการการยอมรับและการรับฟัง
• เริ่มรับรู้บทบาทของตนเองในกลุ่มเพื่อนและครอบครัว
• อารมณ์อาจผันผวนได้บ้าง แต่เริ่มเรียนรู้การควบคุมตนเอง
• การเสริมสร้างวินัยเชิงบวกส่งผลต่อบุคลิกภาพระยะยาว
  

 

น้ำหนักและส่วนสูงเด็ก 5 ขวบ 9 เดือน

การติดตามการเจริญเติบโตทางร่างกายเป็นดัชนีชี้วัดสุขภาพที่สำคัญที่สุดอย่างหนึ่ง โดยอ้างอิงจากตารางน้ำหนัก - ส่วนสูงมาตรฐานตามอายุของเด็ก โดยในวัย 5 ปี 9 เดือนนี้ ร่างกายของเด็กจะเริ่มดูเพรียวขึ้น แขนขาเริ่มยาวออก และสัดส่วนเริ่มมีความเป็นผู้ใหญ่มากกว่าความเป็นทารก การตรวจสอบค่าเฉลี่ยเหล่านี้จะช่วยให้คุณพ่อคุณแม่ประเมินได้ว่าลูกได้รับโภชนาการที่เพียงพอหรือไม่ 

น้ำหนัก

• เด็กผู้ชายน้ำหนักเฉลี่ยประมาณ 18 - 23  กิโลกรัม
• เด็กผู้หญิงน้ำหนักเฉลี่ยประมาณ 17 – 22.5 กิโลกรัม

ส่วนสูง

• เด็กผู้ชายส่วนสูงเฉลี่ยประมาณ 109 – 119 เซนติเมตร
• เด็กผู้หญิงส่วนสูงเฉลี่ยประมาณ 108 – 118 เซนติเมตร

การที่น้ำหนักและส่วนสูงของลูกอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานสะท้อนถึงการทำงานของฮอร์โมนการเจริญเติบโตและการได้รับสารอาหารที่สมดุล อย่างไรก็ตาม หากลูกมีค่าน้ำหนักหรือส่วนสูงที่ต่ำกว่าหรือสูงกว่าเกณฑ์อย่างมาก ควรปรึกษากุมารแพทย์เพื่อหาสาเหตุแอบแฝง เช่น พันธุกรรม ภาวะขาดสารอาหารบางชนิด หรือปัญหาสุขภาพอื่นๆ เพื่อการแก้ไขที่ทันท่วงทีค่ะ

 

อาหารเด็ก 5 ขวบ 9 เดือน

โภชนาการสำหรับอาหารเด็ก 5 ขวบในช่วงปลายวัยอนุบาลนี้ ควรเน้นความหลากหลายและการฝึกวินัยในการรับประทานอาหาร ลูกควรได้รับอาหารมื้อหลัก 3 มื้อที่มีสารอาหารครบ 5 หมู่ และอาหารว่างที่มีประโยชน์อีก 1-2 มื้อ ในวัยนี้ลูกมักจะมีกิจกรรมทางกายเยอะมาก ทำให้พลังงานที่ใช้ไปในแต่ละวันค่อนข้างสูง การจัดเตรียมอาหารที่ให้พลังงานที่เหมาะสมแต่ไม่เน้นน้ำตาลจึงเป็นสิ่งสำคัญ

โดยอาหารเด็ก 5 ขวบ 9 เดือนควรมีลักษณะดังนี้

• เน้นโปรตีนคุณภาพดี เช่น ไข่ เนื้อปลา เนื้อไก่ไม่ติดมัน และถั่วต่างๆ เพื่อช่วยในการเสริมสร้างกล้ามเนื้อและการซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ
  
  
• ควรได้รับผักและผลไม้หลากสีวันละอย่างน้อย 2-3 ส่วน เพื่อให้ได้วิตามิน แร่ธาตุ และกากใยอาหารที่ช่วยในระบบขับถ่าย
  
  
• ลูกควรดื่มนมจืดวันละ 2 แก้ว หรือประมาณ 400-500 มิลลิลิตร เพื่อให้ได้รับแคลเซียมที่เพียงพอต่อการสร้างกระดูกและฟัน
  
  
• เลือกข้าวไม่ขัดสี ขนมปังโฮลวีต หรือธัญพืช เพื่อให้พลังงานที่คงที่และยาวนาน ลดอาการหิวบ่อยระหว่างวัน
  
  
• หลีกเลี่ยงน้ำหวาน ขนมขบเคี้ยวที่มีรสเค็มจัด เพื่อป้องกันนิสัยติดรสชาติที่ส่งผลเสียต่อสุขภาพในระยะยาว

นอกจากนี้ ควรสร้างบรรยากาศที่ดีในการรับประทานอาหารด้วย การให้ลูกมีส่วนร่วมในการทำอาหาร เช่น การช่วยล้างผัก หรือการจัดจาน จะช่วยลดปัญหาการเขี่ยผักหรือการเป็นเด็กกินยาก เพราะเขารู้สึกภาคภูมิใจในอาหารที่เขามีส่วนร่วมทำขึ้นมาเอง

 

เด็ก 5 ขวบ 9 เดือนและโภชนาการที่สำคัญ

ช่วงวัยเด็ก 5 ขวบ เป็นช่วงที่สมองและร่างกายยังคงพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โภชนาการที่เหมาะสมจึงมีบทบาทสำคัญในการเสริมการเรียนรู้และการเจริญเติบโต แม้เด็กวัยนี้จะกินอาหารได้หลากหลายแล้ว แต่อาจยังได้รับสารอาหารบางชนิดไม่ครบถ้วนจากอาหารเพียงอย่างเดียว

การเสริมโภชนาการที่ช่วยเติมเต็มสารอาหารที่จำเป็น โดยเฉพาะสารอาหารที่เกี่ยวข้องกับพัฒนาการสมอง หนึ่งในนั้นคือ MFGM ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่พบในน้ำนม มีส่วนช่วยสนับสนุนการทำงานของสมอง การเรียนรู้ และระบบภูมิคุ้มกัน และ DHA ซึ่งเป็นกรดไขมันสำคัญที่เป็นส่วนประกอบของเซลล์สมองและจอประสาทตา ช่วยเสริมความจำ การเรียนรู้ และการมองเห็น ปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์นมสำหรับเด็ก เช่น เอนฟาโกร เอพลัส มายด์โปร สูตรเฉพาะที่มี MFGM, DHA, 2’-FL และวิตามินบี 12 ซึ่งมีส่วนช่วยในการทำงานตามปกติของระบบประสาทและสมอง เหมาะสำหรับใช้เป็นโภชนาการเสริมในช่วงวัยนี้

อย่างไรก็ตาม นมควรเป็นเพียงอาหารเสริม ไม่ใช่อาหารหลัก เด็กวัย 5 ขวบควรได้รับสารอาหารหลักจากอาหารที่หลากหลาย ควบคู่กับการเลือกนมที่เหมาะสม เพื่อให้เติบโตแข็งแรงและมีพัฒนาการสมวัยในระยะยาว

 

พัฒนาการเด็ก 5 ขวบ 9 เดือน

พัฒนาการเด็ก 5 ขวบ 9 เดือน มีความก้าวหน้าอย่างเห็นได้ชัดในทุกมิติเลยค่ะ โดยเฉพาะทักษะการประสานงานของร่างกายและอารมณ์ที่เริ่มมีความซับซ้อนขึ้น ลูกจะเริ่มมีความเป็นผู้ใหญ่และสามารถสื่อสารความต้องการของตนเองได้อย่างชัดเจนผ่านคำพูดและการกระทำ โดยคุณพ่อคุณแม่สามารถสังเกตพัฒนาการลูกในด้านต่าง ๆ ได้ดังนี้

 

ด้านร่างกาย

• เด็กมีการควบคุมกล้ามเนื้อมัดใหญ่และมัดเล็กได้ดีขึ้น เหมาะกับกิจกรรมที่ซับซ้อนกว่าเดิม
• วิ่ง กระโดด ปีนป่ายได้คล่อง
• ทรงตัวได้ดี เล่นกีฬาพื้นฐานได้
• ใช้มือเขียน วาด ตัด ปั้น ได้แม่นยำขึ้น

 

ด้านสติปัญญา

• เด็กมีความคิดเชิงเหตุผลและการแก้ปัญหาชัดเจนขึ้น
• เข้าใจลำดับเหตุการณ์
• แก้ปัญหาง่าย ๆ ได้ด้วยตนเอง
• เริ่มวางแผนก่อนลงมือทำ

 

ด้านภาษา

• พูดเป็นประโยคยาว เล่าเรื่องได้
• เข้าใจคำสั่งหลายขั้นตอน
• เริ่มสนใจการอ่านและเขียนพื้นฐาน

 

ด้านอารมณ์และสังคม

• เด็กเริ่มเข้าใจตนเองและผู้อื่นมากขึ้น
• ควบคุมอารมณ์ได้ดีขึ้น
• เล่นร่วมกับผู้อื่นตามกติกา
• แสดงความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น
  

 

กระตุ้นพัฒนาการเด็ก 5 ขวบ 9 เดือน

เมื่อทราบถึงระดับพัฒนาการเด็ก 5 ขวบ 9 เดือน แล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการหากิจกรรมที่ช่วยกระตุ้นให้ลูกได้ใช้ศักยภาพเหล่านั้นอย่างเต็มที่ค่ะ โดยการกระตุ้นในวัยนี้ไม่ควรเป็นการบังคับเรียนนะคะ แต่ควรเป็นการเรียนรู้ผ่านการเล่นที่มีความท้าทายมากขึ้น เพื่อกระตุ้นการทำงานของสมองส่วนคิดวิเคราะห์ค่ะ ตัวอย่างกิจกรรมเช่น

• กิจกรรมสร้างสรรค์และงานศิลปะ เช่น การปั้นดินน้ำมัน การวาดรูปตามจินตนาการ หรือการประดิษฐ์สิ่งของจากวัสดุเหลือใช้ เพื่อฝึกความสัมพันธ์ระหว่างมือและตา
  
  
• อ่านนิทานก่อนนอนทุกคืน และลองตั้งคำถามปลายเปิด เช่น "ถ้าเป็นหนู หนูจะทำอย่างไร?" เพื่อฝึกการคิดวิเคราะห์และจริยธรรม
  
  
• พาไปสวนสาธารณะ เพื่อให้ลูกได้วิ่งเล่น ปีนป่าย หรือเริ่มฝึกเล่นกีฬาเบื้องต้น เช่น การเตะบอลหรือการขี่จักรยานสองล้อ เพื่อฝึกความสมดุลและการวางแผนการเคลื่อนไหว
  
  
• การเล่นเกมที่ต้องรอคิว หรือทำตามกติกา เช่น บอร์ดเกม จะช่วยสอนเรื่องการรอคอย การยอมรับความพ่ายแพ้ และการวางแผนล่วงหน้า
  
  
• การทำกิจกรรมในชีวิตประจำวัน โดยให้ลูกมีส่วนร่วมในการวางแผนกิจกรรมครอบครัว เช่น การจัดกระเป๋าไปเที่ยวเอง หรือการช่วยเลือกของในซูเปอร์มาร์เก็ต
  

 

ของเล่นเสริมพัฒนาการเด็ก 5 ขวบ 9 เดือน

การเลือกของเล่นเด็ก 5 ขวบในช่วงอายุ 5 ปี 9 เดือน ควรเน้นของเล่นที่ช่วยลับคมทางความคิดและฝึกสมาธิ ของเล่นในวัยนี้จะมีความซับซ้อนมากขึ้น และมักจะเป็นของเล่นที่เด็กสามารถสร้างสรรค์สิ่งใหม่ ๆ ขึ้นมาได้เอง ตัวอย่างของเล่นเสริมพัฒนาการเด็กวัยนี้ ได้แก่

• ตัวต่อเลโก้หรือบล็อกไม้ ช่วยในด้านการรับรู้มิติสัมพันธ์ การแก้ปัญหาเชิงวิศวกรรมเบื้องต้น และฝึกความอดทนในการทำงานให้สำเร็จ
  
  
• ชุดอุปกรณ์บทบาทสมมติ เช่น ชุดคุณหมอ ชุดเครื่องครัว หรือชุดช่าง ซึ่งช่วยให้ลูกได้ฝึกภาษาและการเข้าสังคมผ่านการสมมติสถานการณ์ต่าง ๆ
  
  
• ของเล่นเชิงวิทยาศาสตร์ เช่น ชุดปลูกต้นไม้ ชุดทดลองผสมสี หรือแว่นขยาย เพื่อกระตุ้นความอยากรู้อยากเห็นและการสังเกตธรรมชาติ
  
  
• อุปกรณ์ศิลปะครบชุด สีน้ำ สีเทียน ดินสอสี และกระดาษขนาดต่าง ๆ เพื่อให้เขาได้ระบายความรู้สึกและจินตนาการออกมาเป็นรูปธรรม
  
  
• ปริศนาจิ๊กซอว์ โดยเลือกจิ๊กซอว์ที่มีจำนวนชิ้นประมาณ 50-100 ชิ้น เพื่อท้าทายทักษะการสังเกตและความจำ

ทั้งนี้ การมีของเล่นที่เหมาะสมจะช่วยลดความเสี่ยงจากการที่ลูกจะใช้เวลาอยู่หน้าหน้าจอมากเกินไป ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อสมาธิและพัฒนาการด้านอารมณ์ ของเล่นที่ดีที่สุดสำหรับเด็ก 5 ขวบ 9 เดือนจึงควรเป็นสิ่งที่เปิดโอกาสให้เขาได้คิด ได้ทำ และได้มีปฏิสัมพันธ์กับคนรอบข้างมากขึ้นค่ะ

 

การดูแลสุขภาพเด็ก 5 ขวบ 9 เดือน

สำหรับเด็ก 5 ขวบ 9 เดือน การดูแลสุขภาพไม่ได้จำกัดอยู่แค่การรักษาโรคเมื่อป่วย แต่รวมถึงการป้องกันและการสร้างนิสัยที่ดีต่อสุขภาพในระยะยาว เพื่อให้ร่างกายมีความต้านทานและมีความพร้อมในการใช้ชีวิตประจำวันที่กระฉับกระเฉง โดยสามารถทำได้ดังนี้ค่ะ

• สอนให้ลูกล้างมืออย่างถูกต้องเป็นประจำ โดยเฉพาะก่อนรับประทานอาหารและหลังเข้าห้องน้ำ เพื่อป้องกันโรคติดต่อในโรงเรียน
  
  
• ควรพาไปพบทันตแพทย์ทุก 6 เดือน เพื่อเคลือบฟลูออไรด์และตรวจเช็คการขึ้นของฟันแท้ รวมถึงกำจัดคราบหินปูน
  
  
• ตรวจสอบสมุดบันทึกสุขภาพว่าลูกได้รับวัคซีนพื้นฐานครบถ้วนหรือไม่ และพิจารณาวัคซีนทางเลือก เช่น วัคซีนไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาล
  
  
• จำกัดการใช้มือถือหรือแท็บเล็ตไม่เกิน 1 ชั่วโมงต่อวัน และควรเว้นระยะห่างที่เหมาะสมเพื่อป้องกันสายตาสั้นก่อนวัย
  

 

การนอนของเด็ก 5 ขวบ 9 เดือน

การนอนหลับที่มีคุณภาพส่งผลโดยตรงต่อการหลั่งโกรทฮอร์โมนและการเรียบเรียงข้อมูลในสมอง สำหรับเด็ก 5 ขวบ 9 เดือนนั้นเริ่มมีรูปแบบการนอนที่นิ่งมากขึ้น โดยเด็กส่วนใหญ่ในวัยนี้จะเริ่มเลิกนอนกลางวันแล้ว แต่ต้องการการนอนกลางคืนที่ยาวนานและต่อเนื่องเพื่อชาร์จพลังงานให้เต็มที่ โดยทั่วไปแล้วลักษณะการนอนของเด็ก 5 ขวบ 9 เดือนมักเป็นดังนี้

• ควรนอนให้ได้ประมาณ 10-12 ชั่วโมงต่อคืน เพื่อให้ร่างกายและสมองได้พักผ่อนอย่างเต็มที่
• ควรเข้านอนและตื่นนอนในเวลาเดิมทุกวัน แม้จะเป็นวันหยุด เพื่อรักษาจังหวะการทำงานของร่างกาย
• การอาบน้ำอุ่น อ่านนิทาน หรือฟังเพลงเบาๆ จะช่วยส่งสัญญาณให้ร่างกายรับรู้ว่าถึงเวลาพักผ่อนแล้ว
• ห้องควรมีอุณหภูมิที่พอเหมาะ มืดสนิท และไม่มีเสียงรบกวน รวมถึงไม่มีอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในห้องนอน
• วัยนี้อาจมีฝันร้ายบ้าง พ่อแม่ควรปลอบโยนและอธิบายว่าเป็นเพียงจินตนาการ เพื่อให้ลูกรู้สึกปลอดภัยและกลับไปนอนต่อได้

หากลูกได้รับการนอนที่เพียงพอตามตารางนอนเด็ก คุณพ่อคุณแม่จะสังเกตได้ว่าในตอนเช้าลูกจะตื่นมาด้วยความสดใส มีสมาธิในการเรียนรู้ และไม่หงุดหงิดง่าย แต่ถ้าลูกมีอาการกรน หรือหยุดหายใจขณะหลับ ควรรีบปรึกษาแพทย์ทันทีเพราะอาจส่งผลต่อพัฒนาการทางสมองได้ค่ะ

 

การขับถ่ายของเด็ก 5 ขวบ 9 เดือน

ในวัย 5 ปี 9 เดือน เด็กส่วนใหญ่ควรที่จะควบคุมการขับถ่ายได้ทั้งอุจจาระและปัสสาวะอย่างสมบูรณ์ รวมถึงการเข้าห้องน้ำและจัดการธุระส่วนตัวได้ด้วยตนเองเกือบทั้งหมด อย่างไรก็ตาม ปัญหาสุขภาพระบบขับถ่ายยังคงเป็นเรื่องที่ต้องเฝ้าระวัง โดยเฉพาะพฤติกรรมการอั้นถ่ายเมื่ออยู่ที่โรงเรียน ซึ่งสามารถสังเกตและดูแลได้ดังนี้

• ลูกควรขับถ่ายอุจจาระเป็นเวลาและมีความถี่ที่สม่ำเสมอ อย่างน้อยวันละครั้ง หรือวันเว้นวันโดยไม่ลำบาก
• ลักษณะอุจจาระทารกปกติและเด็กโตควรมีลักษณะนิ่ม เป็นก้อนสวย และไม่แห้งแข็งจนเกินไป ซึ่งแสดงถึงการได้รับน้ำและกากใยที่เพียงพอ
• ปัสสาวะควรมีสีเหลืองอ่อนใส หากมีสีเข้มจัดอาจแสดงว่าลูกดื่มน้ำน้อยเกินไปในระหว่างวัน
• สอนวิธีเช็ดทำความสะอาดจากหน้าไปหลัง โดยเฉพาะลูกสาว เพื่อป้องกันการติดเชื้อ และการล้างมือทุกครั้งหลังเสร็จธุระ

การสังเกตลักษณะอุจจาระทารกปกติและพัฒนาต่อเนื่องมาจนถึงวัยเด็กโตจะช่วยให้คุณพ่อคุณแม่ประเมินสุขภาพทางเดินอาหารของลูกได้ดี หากลูกมีอาการท้องผูกเรื้อรังหรือเจ็บขณะถ่าย ควรปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินและปรึกษาแพทย์เพื่อป้องกันปัญหาริดสีดวงหรือแผลที่ทวารหนักในอนาคตค่ะ

 

บทความแนะนำสำหรับคุณแม่มือใหม่

พัฒนาการเด็ก 5 ขวบ 1 เดือน 
พัฒนาการเด็ก 5 ขวบ 2 เดือน
พัฒนาการเด็ก 5 ขวบ 3 เดือน
พัฒนาการเด็ก 5 ขวบ 4 เดือน
พัฒนาการเด็ก 5 ขวบ 5 เดือน
พัฒนาการเด็ก 5 ขวบ 6 เดือน
พัฒนาการเด็ก 5 ขวบ 7 เดือน
พัฒนาการเด็ก 5 ขวบ 8 เดือน
พัฒนาการเด็ก 5 ขวบ 9 เดือน
พัฒนาการเด็ก 5 ขวบ 10 เดือน
พัฒนาการเด็ก 5 ขวบ 11 เดือน
พัฒนาการเด็ก 6 ขวบ