คุณแม่ไม่สบายให้นมลูกได้ไหม จะส่งผลกระทบต่อพัฒนาการลูกน้อยหรือไม่

คุณแม่มือใหม่หลายคนคงกำลังมีข้อสงสัยว่าหากไม่สบายให้นมลูกได้ไหม หรือ เมื่อเป็นหวัดให้นมลูกจะเกิดอันตรายต่อลูกน้อยหรือไม่ เพราะในขณะให้นมลูก คุณแม่จะต้องกินยาหลายชนิด และกังวลว่าลูกจะได้รับผลกระทบจากยาที่ได้กินไป ซึ่งข้อเท็จจริงจากผู้เชี่ยวชาญอาจทำให้คุณแม่แปลกใจและคงโล่งอกในคราวเดียวกัน เพราะที่จริงแล้วกระบวนการผลิตน้ำนมของแม่ถูกธรรมชาติรังสรรค์มาให้มีระบบรักษาความปลอดภัยที่มีประสิทธิภาพสูงติดมาด้วย นั่นคือกว่าที่น้ำนมจะออกมาได้ต้องผ่านการกลั่นกรองจากผนังถึง 2 ชั้น คือ ผนังหลอดเลือดฝอย และผนังต่อมน้ำนม เมื่อแม่ต้องกินยา ปริมาณยาที่จะผ่านเข้าสู่น้ำนมแม่ได้จึงไม่ถึง 1% เท่านั้น

นอกจากนั้น ร่างกายของลูกเองก็มีระบบป้องกันพื้นฐาน เช่น น้ำลาย น้ำย่อย หรือเนื้อเยื่อคัดกรองต่างๆ ที่คอยสกัดกั้นยาไว้อีกระดับหนึ่ง ดังนั้นสำหรับคุณแม่ที่สงสัยว่าไม่สบายให้นมลูกได้ไหม หรือ เป็นหวัดให้นมลูกได้ไหม คำตอบคือ ถ้าคุณแม่เจ็บป่วยธรรมดา ก็สามารถกินยาได้อย่างปลอดภัย ยกเว้นหากมีอาการเจ็บป่วยรุนแรง ที่ต้องได้รับยาเฉพาะทาง ก็อาจจำเป็นต้องหยุดให้นมลูกในขณะใช้ยาค่ะ

ข้อควรระวังในการใช้ยาของคุณแม่

คุณแม่หลายคนคงเริ่มสบายใจขึ้นบ้าง หลังจากได้รับข้อเท็จจริงของคำถามที่ว่าไม่สบายให้นมลูกได้ไหมไปเรียบร้อยแล้ว แต่ก็ยังมีข้อควรระวังในการใช้ยาที่คุณแม่ควรรู้เช่นกัน เพราะถึงแม้ว่ายาจะผ่านเข้าสู่ร่างกายทารกได้ในปริมาณน้อยมาก  แต่ถ้าทำได้ เราสู้เลือกใช้ยาด้วยความระมัดระวัง ไม่ปล่อยให้ยาผ่านเข้าสู่ร่างกายลูกเลยย่อมดีกว่าค่ะ

  • หากคุณแม่ที่เป็นหวัด คัดจมูก ควรบรรเทาอาการด้วยตัวเองก่อน เช่น กินอาหารที่มีวิตามินซีสูง ดื่มน้ำมากๆ และพักผ่อนให้เพียงพอ ซึ่งในขณะที่คุณแม่เป็นหวัดให้นมลูกได้ตามปกติเช่นเดิม
  • ถ้าต้องไปพบคุณหมอ ควรแจ้งให้ทราบว่ากำลังให้นมลูกอยู่ และอาจสอบถามคุณหมออีกครั้งว่าไม่สบายให้นมลูกได้ไหม เพื่อให้คุณหมอยืนยันคำตอบที่ถูกต้องอีกครั้ง และทำการเลือกยาที่มีผลต่อการให้นมน้อยที่สุด 
  • ปฏิบัติตามคำแนะนำของคุณหมออย่างเคร่งครัด เช่น ยาบางตัวต้องกินติดต่อกันจนหมด บางตัวต้องกินหลังอาหาร ในระหว่างนั้นก็ควรสังเกตอาการของลูกด้วยว่ามีอะไรผิดปกติหรือไม่
  • ปกติยาจะมีปริมาณสูงสุดในกระแสเลือดหลังจากกินไปแล้วประมาณ 1-3 ชั่วโมง ฉะนั้น จึงควรกินยาหลังจากให้ลูกกินนมเสร็จทันที หรือเลือกช่วงที่ลูกหลับนานที่สุด เพื่อช่วยลดโอกาสที่ยาจะผ่านน้ำนมไปสู่ลูก
  • ดื่มน้ำให้เพียงพอ เพื่อช่วยขับยาออกจากร่างกายได้ดีขึ้น
  • ถ้ามีอาการข้ออักเสบ เคล็ด ขัดยอก ควรใช้ยาทาภายนอกแทนยากิน
  • หากต้องใช้ยาที่ห้ามใช้ขณะให้นมลูก คุณแม่ควรบีบหรือปั๊มน้ำนมเก็บแช่แข็งไว้ให้ลูกล่วงหน้า ให้พอดีกับช่วงเวลาที่รักษา และระหว่างที่ต้องกินยาพร้อมกับหยุดให้นมชั่วคราว ก็ควรบีบหรือปั้มน้ำนมในขณะนั้นทิ้ง เพื่อให้เต้านมยังคงผลิตน้ำนมต่อไปได้
  • ถ้าจำเป็นต้องรักษาระยะยาว ลองพูดคุยปรึกษากับคุณหมอว่าจะหยุดให้นมแม่ชั่วคราวก่อนเพื่อรับการรักษาแล้วค่อยกลับมาให้นมลูกอีกครั้ง หรือเลื่อนการรักษาไปก่อนแล้วรอให้ลูกหย่านม (ในกรณีที่สามารถเลื่อนการรักษาได้) หรือต้องหยุดตลอดไป

เชื่อว่าคุณแม่ทั้งหลายคงได้คลายความสงสัยว่าไม่สบายให้นมลูกได้ไหม หรือ เป็นหวัดให้นมลูกได้ไหมกันแล้ว ถ้าหากคุณแม่เกิดอาการเจ็บป่วยขึ้นมา ก็อย่าลืมข้อควรระวังในการใช้ยาของคุณแม่ด้วยนะคะ เพื่อให้การกินยาในขณะที่ต้องให้นมลูกนั้นส่งผลกระทบต่อลูกน้อยน้อยที่สุดค่ะ