Enfa สรุปให้
เด็ก 3 เดือนเพศชายหนักประมาณ 6.4 กิโลกรัม สูงประมาณ 61.4 เซนติเมตร ส่วนเด็ก 3 เดือนเพศหญิงหนักประมาณ 5.8 กิโลกรัม สูงประมาณ 59.8 เซนติเมตร
พัฒนาการเด็ก 3 เดือน สมองเริ่มมีการเติบโตและพัฒนาได้เกือบเท่ากับสมองของผู้ใหญ่ เริ่มจดจำเสียงต่าง ๆ ได้มากขึ้น เริ่มจดจำใบหน้าคนได้มากขึ้น
พัฒนาการทารก 3 เดือน เริ่มมีการส่งเสียงอือ อา ตอบรับการสื่อสาร เริ่มมีการสัมผัสกับร่างกายตัวเองมากขึ้น จับแก้ม จับตา ดึงผม
เลือกอ่านตามหัวข้อ
ช่วงเด็ก 3 เดือน จะเห็นพัฒนาการหลายด้านชัดขึ้น เช่น ลูกเริ่มยิ้มตอบ โต้ตอบด้วยเสียง มองตามสิ่งของ และควบคุมศีรษะได้ดีขึ้นทีละนิด ช่วงวัยนี้จึงเหมาะมากกับการจัดสภาพแวดล้อมให้ลูกได้กิน-นอน-เล่นอย่างพอดี แต่จะพอดีอย่างไรนั้น ก็ยังเต็มไปด้วยคำถามที่หลานคนสงสัย เช่น เด็กกินกล้วยได้กี่เดือน ทารกคอเอียงผิดปกติไหม ทำไมทารกผมร่วง เป็นต้น
โดยบทความนี้ Enfa จะพาคุณพ่อคุณแม่มารู้จักพัฒนาการลูกรักวัย 3 เดือนกันให้มากขึ้น พร้อมวิธีส่งเสริมพัฒนาการลูก และชวนสังเกตสัญญาณสุขภาพที่ควรระวังกันค่ะ
เด็ก 3 เดือนหมายถึงช่วงประมาณ 12–13 สัปดาห์หลังคลอด ซึ่งเป็นช่วงที่ระบบประสาทและกล้ามเนื้อพัฒนาเร็วมาก ทำให้พฤติกรรมของทารก 3 เดือนดูมีปฏิสัมพันธ์กับผู้เลี้ยงดูมากขึ้น ดังนี้
ส่วนในมุมพัฒนาการ เด็กทารก 3 เดือนถือว่ายังอยู่ในช่วงพื้นฐานของการสื่อสารและการเคลื่อนไหว ซึ่งพ่อแม่ควรสังเกตพัฒนาการของลูกน้อยอย่างใกล้ชิดเพื่อเป็นแนวทางในการส่งเสริมพัฒนาการได้อย่างเหมาะสม
เด็ก 3 เดือน น้ำหนักส่วนใหญ่ก็จะอยู่ตามเกณฑ์ที่เหมาะสม แต่ก็มีบ้างบางกรณีที่ทารกวัย 3 เดือนมีน้ำหนักและส่วนสูงที่เกินมาตรฐานที่ควรจะเป็น สำหรับน้ำหนักเด็ก 3 เดือนนั้น คุณพ่อคุณแม่สามารถดูแนวโน้มการเจริญเติบโตได้จากตารางน้ำหนักทารกเป็นหลักค่ะ โดยน้ำหนักของทารกวัย 3 เดือนนั้น สามารถแบ่งออกตามเพศโดยกำเนิดได้ดังนี้
หากลูกน้ำหนักไม่ขึ้นหรือสูงกว่าเฉลี่ย แต่เส้นกราฟไต่ขึ้นสม่ำเสมอ ลูกสุขภาพแข็งแรง กินได้ นอนพอ ปัสสาวะดี มักไม่ใช่ปัญหา แต่สิ่งที่ควรระวังคือ น้ำหนักไม่ขึ้นต่อเนื่อง หรือมีอาการร่วม เช่น กินได้น้อยลงมาก ซึม อาเจียนรุนแรง ฯลฯ ควรปรึกษาแพทย์ค่ะ
ส่วนสูงเด็ก 3 เดือน หรือความยาวลำตัวในทารกก็ใช้หลักคิดเดียวกับน้ำหนักค่ะ คือดูแนวโน้มควบคู่กับการดูกราฟมาตรฐาน โดยส่วนสูงของทารกวัย 3 เดือนนั้น สามารถแบ่งออกตามเพศโดยกำเนิดได้ดังนี้
ทั้งนี้ การวัดความยาวทารกอาจคลาดเคลื่อนได้เช่นกัน เช่นเด็กดิ้น งอเข่า จึงไม่ต้องยึดตัวเลขครั้งเดียวค่ะ และหากเด็กอยู่อยู่ในเกณฑ์ปกติ ให้โฟกัสที่การกิน-นอน-พัฒนาการร่วมด้วย
ลูก 3 เดือน กินกี่ออนซ์ต่อครั้ง เป็นอีกหนึ่งคำถามที่หลายคนสงสัย เพราะเด็กทารกไม่สามารถพูดว่าหิวหรืออิ่มได้ การให้นมจึงเป็นเรื่องที่คุณแม่ต้องใส่ใจเป็นพิเศษ
โดยปกติปริมาณนมของทารกจะต่างกันตามน้ำหนักตัว วิธีให้นม เช่น นมแม่ หรือนมผง และความถี่มื้อ ซึ่งลูก 3 เดือน มักกินนมราว 4–5 ออนซ์ต่อมื้อ เด็กบางคนอาจกินมากกว่านี้ได้ และบางคนกินน้อยกว่านี้ แต่กินถี่กว่า ยังถือว่าปกติค่ะ
ซึ่งการเช็กว่าลูก 3 เดือนกินนมพอไหมอาจไม่มีตารางกินนมทารกที่แน่นอน แต่คุณแม่สามารถสังเกตเพิ่มเติมได้จาก
ทั้งนี้ หากคุณพ่อคุณแม่กังวลใจเรื่องปริมาณนมที่ลูกกิน อาจจดบันทึกเวลาและปริมาณโดยประมาณไว้เพื่อเป็นแนวทางคุยกับกุมารแพทย์เพิ่มเติมได้ค่ะ
ทารก 3 เดือน ระบบย่อยอาหารและระบบภูมิคุ้มกันยังอยู่ในระยะเริ่มต้น โภชนาการจึงมีบทบาทสำคัญอย่างมากต่อทั้งน้ำหนักทารกแรกเกิด การเจริญเติบโตของสมอง และการพัฒนาระบบร่างกายในระยะยาว โภชนาการสำคัญต่อทารกแรกเกิดในช่วงนี้ ได้แก่
MFGM สุดยอดสารอาหารในนมแม่ ประกอบด้วยไขมันและโปรตีนกว่า 150 ชนิด รวมทั้งสฟิงโกไมอีลิน ฟอสโฟลิปิด แกงกลิโอไซด์ มีส่วนช่วยในการเสริมสร้างพัฒนาการสมองของลูกน้อย และยังเป็นสารอาหารชนิดเดียวที่ช่วยให้ลูกมี IQ ที่เหนือกว่าตั้งแต่ 5 ปีแรก
Lactoferrin (แลคโตเฟอร์ริน) คือโปรตีนในนมแม่ซึ่งทำหน้าที่สำคัญต่อระบบทางเดินอาหาร ออกฤทธิ์ในลำไส้เพื่อทำการต่อต้านการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียและเชื้อไวรัสต่าง ๆ และมีบทบาทสำคัญในการช่วยลดความเสี่ยงของการติดเชื้อในทารก ทั้งยังช่วยเสริมภูมิคุ้มกันสำหรับทารกให้แข็งแรงมากขึ้นด้วย
แลคโตเฟอร์รินปริมาณสูงสุดจะอยู่แค่ในเฉพาะช่วงที่ยังเป็นน้ำนมเหลืองหรือน้ำนมระยะแรกเท่านั้น ซึ่งระยะน้ำนมเหลืองจะอยู่แค่เพียง 1 - 3 วันแรกหลังคลอด
DHA คือ กรดไขมันจำเป็นในตระกูลโอเมก้า 3 เป็นโครงสร้างพื้นฐานของเซลล์สมองและจอประสาทตา ในสมองและเซลล์ประสาทตาของคนเราประกอบด้วยกรดไขมันหลายชนิด แต่ชนิดที่มีมากที่สุด คือ ดีเอชเอ
โดยพบในสมอง 30% และพบในจอประสาทตา 60% ช่วยเสริมสร้างพัฒนาการของเซลล์ประสาททั้งโครงสร้างการเชื่อมต่อการทำงานระหว่างเซลล์ประสาทและระบบการทำงาน ซึ่งทำหน้าที่ถ่ายทอดสัญญาณและส่งผ่านข้อมูลระหว่างเซลล์สมองด้วยกัน จึงได้ชื่อว่าเป็นสารอาหารบำรุงสมองที่มีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาสมองและสติปัญญาของเด็ก
2’FL (2’-Fucosyllactose) หรือ 2’-ฟูโคซิลแลคโตส คือ โอลิโกแซคคาไรด์ หรือใยอาหารธรรมชาติชนิดที่พบมากที่สุดในน้ำนมแม่ (HMOs) ทำหน้าที่เป็นพรีไบโอติก หรือเป็นอาหารของจุลินทรีย์สุขภาพในลำไส้ใหญ่ ที่ช่วยส่งเสริมระบบทางเดินอาหาร ยับยั้งการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ก่อโรค เป็นกลไลการป้องกันการติดเชื้อของลำไส้ ช่วยกระตุ้นและส่งเสริมระบบภูมิคุ้มกันให้กับลูกน้อยได้ดีขึ้น
เรื่องของการขับถ่าย ก็ถือเป็นอีกหนึ่งพัฒนาการทารก 3 เดือน สำคัญที่คุณพ่อคุณแม่จะต้องหมั่นสังเกตและเอาใจใส่อยู่เสมอนะคะ เพราะบางครั้งอุจจาระของทารกก็สามารถที่จะบอกถึงความผิดปกติได้เหมือนกัน
สำหรับข้อสงสัยว่าทารก 3 เดือนถ่ายวันละกี่ครั้งนั้น อย่างน้อย ๆ ทารกอาจจะถ่ายวันละ 1-2 ครั้งค่ะ แต่ก็จะไม่ค่อยตายตัว เพราะบางครั้งลูกถ่ายวันละ 3-4 ครั้ง หรือ 5-6 ครั้งต่อวันก็เป็นไปได้เช่นกันค่ะ
ตราบเท่าที่อุจจาระของทารกยังนิ่มอยู่ แม้ว่าจะ 2-3 วันถึงจะถ่ายออกมาสักที ก็ยังถือว่าปกติค่ะ อุจจาระที่ผิดปกติของทารกคือ อุจจระที่เป็นก้อนแข็ง แห้ง และเบ่งออกยาก หรือถ่ายเหลวมากผิดปกติ ถ่ายถี่มากร่วมกับซึม กินน้อยลง หรือมีไข้ หากมีลักษณะนี้ควรไปพบแพทย์ค่ะ
เด็กทารกที่กินนมแม่จะมีอุจจาระเป็นสีเหลืองเข้มค่ะ ดังนั้นสีอุจจาระทารก วัย 3 เดือนก็จะเป็นสีเหลืองหรือสีเหลืองเข้มค่ะ เนื่องจากทารกในวัยนี้จะได้รับอาหารแค่เพียงนมแม่อย่างเดียวเท่านั้น
สำหรับข้อสงสัยที่ว่า เด็ก 3 เดือนนอนกี่ชั่วโมงนั้น เด็ก 3 เดือน ควรจะนอนให้ได้ประมาณ 15 ชั่วโมงต่อวัน แบ่งเป็นนอนตอนกลางวัน 4-5 ชั่วโมง และนอนตอนกลางคืนอีก 9-10 ชั่วโมง แต่จำนวนชั่วโมงการนอนนี้เป็นเพียงค่าเฉลี่ยเท่านั้น อาจไม่มีตารางนอนทารกที่ตายตัว คุณพ่อคุณแม่ควรสังเกตลูกน้อยเพิ่มเติมด้วย เช่น
ทั้งนี้ บางครั้งทารกนอนนานเกินไปบ้างหรือลูกไม่ยอมนอนกลางวัน ถือว่าเกิดขึ้นได้เป็นปกติค่ะ ซึ่งถ้าเป็นตอนกลางคืนก็อาจจะไม่ค่อยน่ากังวลนักค่ะ การที่ทารกนอนกลางคืนได้เพียงพอนั้นถือว่าเป็นข้อดี เพราะทารกจะได้นอนหลับอย่างเต็มอิ่ม คุณพ่อคุณแม่ก็ถือว่าได้พัก เพราะทารกไม่ร้องไห้โยเยรบกวนกลางดึก
แต่ถ้าเป็นตอนกลางวัน คุณพ่อคุณแม่อาจจะต้องคอยดูให้ลูกน้อยวัย 3 เดือนนอนไม่เกิน 4-5 ชั่วโมงค่ะ เพราะถ้าหากนอนมากเกินไปกว่านั้น อาจจะทำให้เด็กไม่ยอมหลับในตอนกลางคืน หรือหลับยาก อาจส่งผลเสียต่อตารางการนอนหลับของเด็กได้ค่ะ
คุณพ่อคุณแม่หลายคนอาจสงสัยว่า ทารกมองเห็นตอนกี่เดือน ซึ่งการมองเห็นของทารก 3 เดือน มักพัฒนาขึ้นชัดเจนกว่า 1–2 เดือนแรก โดยสามารถมองเห็นได้ดังนี้
วิธีที่คุณพ่อคุณแม่สามารถเสริมทักษะการมองเห็นของทารก 3 เดือนได้ คือ
นอกจากนี้ ถ้าพ่อแม่สังเกตว่าลูกไม่ค่อยสบตาเลย หรือไม่มองตามแสง/วัตถุเลยในระยะใกล้ ควรปรึกษากุมารแพทย์เพื่อประเมินการมองเห็นและพัฒนาการโดยรวมค่ะ
พัฒนาการทารก 3 เดือน สมองของลูกน้อยจะเติบโตและพัฒนาได้เกือบเท่ากับสมองของผู้ใหญ่ ซึ่งจะทำให้ลูกน้อยมีพัฒนาการ และการเรียนรู้ด้านต่าง ๆ ที่ก้าวหน้ามากขึ้น โดยคุณพ่อคุณแม่สามารถสังเกตเห็นพัฒนาการทารก 3 เดือน ด้านต่าง ๆ ได้ดังนี้
เพื่อให้ทารกมีพัฒนาการที่สมบูรณ์ แข็งแรง และสมวัย คุณพ่อคุณแม่สามารถเป็นอีกหนึ่งแรงขับเคลื่อนสำคัญที่จะช่วยกระตุ้นพัฒนาการของลูกได้ ผ่านกิจกรรมต่าง ๆ ที่สามารถทำได้ง่าย ๆ ทุกวัน ดังนี้
ทารกอายุ 3 เดือนมีความไวต่อผิวหนังมาก ดังนั้น การเริ่มสร้างพัฒนาการให้ลูกผ่านการสัมผัส จึงถือเป็นจุดเริ่มต้นเล็ก ๆ ที่ช่วยให้เด็กมีพัฒนาการเรียนรู้ที่ดีขึ้นได้ โดยเฉพาะสัมผัสของคุณพ่อคุณแม่ที่สัมผัสลูกน้อยโดยตรง ถือเป็นสัมผัสแห่งการเรียนรู้ที่อยู่กับทารกมาตั้งแต่แรกเกิด และเป็นความอบอุ่นที่เด็กรู้สึกได้
เคล็ดลับกระตุ้นพัฒนาการเด็ก 3 เดือน ด้านการรับสัมผัส ทำได้ดังนี้
ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อในวัยเด็กเล็ก เป็นพื้นฐานที่สำคัญของพัฒนาการเด็ก 3 เดือน ทางด้านร่างกายและการเคลื่อนไหวของลูกน้อยในวัยต่อ ๆ ไป ดังนั้น คุณแม่จึงไม่ควรมองข้ามการพัฒนากล้ามเนื้อมัดใหญ่-มัดเล็กของลูก โดยให้ลูกได้เคลื่อนไหวกล้ามเนื้อเหล่านี้ ซึ่งการเลือกของเล่นเพื่อเสริมการทำงานของกล้ามเนื้อของลูกก็เป็นสิ่งสำคัญ
ของเล่นเสริมกล้ามเนื้อสำหรับเด็กทารก 3 เดือน ได้แก่
จากการศึกษาพบว่า พัฒนาการทารก 3 เดือนทางด้านของภาษานั้น เริ่มต้นด้วยการที่ทารกร้องไห้ และใช้ท่าทางและสุ้มเสียงต่าง ๆ กัน การที่ทารก 3 เดือนจะพัฒนาจนพูดได้นั้นขึ้นอยู่กับความพร้อมทางกายและระบบประสาทของเขา โดยพัฒนาการทางภาษาของทารก 3 เดือนแรก คือ
เริ่มตั้งแต่เช้า ยามเมื่อลูกน้อยตื่นขึ้น แทนที่คุณแม่จะปล่อยให้เด็กทารก 3 เดือนนอนเล่นอยู่ตามลำพัง ควรอุ้มเขาขึ้นมา พูดคุยทักทาย จากนั้นประคองเขาไว้ด้วยแขนทั้งสองข้าง แล้วทำท่าไกวเปล แล้วบอกว่าไกวเปล ๆ ลูกจะรู้สึกสนุก เป็นการช่วยเขาเปลี่ยนบรรยากาศจากท่านอนแบบเดิม ๆ สร้างความตื่นเต้นให้ลูกบ้าง แต่หากเล่นไปสักพักลูกเริ่มเบ้หน้า คุณแม่ต้องหยุด เพราะลูกอาจเหนื่อยและอยากหยุด
เด็กอายุ 3 เดือนนั้น สามารถที่จะยกศีรษะขึ้นได้เอง สามารถที่จะเกลือกกลิ้งไปมาได้ และยังเริ่มหัวเราะได้มากขึ้นด้วย เด็กวัยนี้จึงเริ่มที่จะโต้ตอบกับของเล่นต่าง ๆ ได้มากขึ้น
โดยของเล่นเด็ก 3 เดือนที่เหมาะสมตามวัย ควรเลือกดังนี้
สิ่งสำคัญคือ ควรเลือกของเล่นที่มีความปลอดภัย ผลิตจากวัสดุที่ได้มาตรฐาน และเวลาเล่นจะต้องอยู่ในสายตาของผู้ใหญ่เสมอ เพราะเด็กอาจจะเผลอหยิบของเล่นบางชิ้นเข้าปาก อาจก่อให้เกิดอันตรายได้ค่ะ
ในช่วงวัยทารก 3 เดือน น้ำนมแม่ยังเป็นอาหารหลักที่สำคัญที่สุด การดูแลสุขภาพทารก 3 เดือนจึงมักเป็นเรื่องของการกินนมและการขับถ่ายเป็นหลัก
ซึ่งคุณแม่หลายคนอาจกังวลเมื่อลูกกินนมแม่แล้วถ่ายไม่บ่อย ซึ่งโดยส่วนใหญ่มักเป็นเรื่องปกติของวัยนี้ และมักมีสาเหตุมาจากนมแม่มีกากน้อย โดยเมื่อพ้นช่วงเดือนแรก ลำไส้ของลูกจะดูดซึมสารอาหารได้ดีขึ้น ทำให้ลูกไม่ถ่าย หรืออาจหลายวันค่อยถ่ายครั้งหนึ่ง และมักถ่ายออกมาครั้งละมากขึ้น
ส่วนการสังเกตว่าลูกกินนมพอหรือไม่ ดูได้จาก
ตารางการเลี้ยงลูกนั้น อาจจะแตกต่างกันไปในแต่ละครอบครัว แต่โดยพื้นฐานสำหรับเด็กทารกวัย 3 เดือนนั้น ก็จะไม่ค่อยแตกต่างกันเท่าไหร่นักค่ะ เน้นสำคัญอยู่ที่กินให้พอ นอนให้พอ เพื่อให้ทารกได้มีพัฒนาการที่แข็งแรงและสมวัย
ตัวอย่างสัญญาณอันตรายที่คุณพ่อคุณแม่ควรพาทารก 3 เดือนไปพบแพทย์
Enfa สรุปให้ ทารกสามารถมองเห็นได้ตั้งแต่แรกคลอด แต่จะยังไม่สามารถมองสิ่งต่าง ๆ รอบตัวได้อย่างชั...
อ่านต่อ
Enfa สรุปให้ ทารกแรกเกิดแม้จะใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการกินนมและนอนหลับ แต่เด็กวัยนี้ก็พร้อมสำหรับขอ...
อ่านต่อ
พัฒนาการของลูกน้อยวัย 3 เดือน ด้านการเรียนรู้ ทารกแรกเกิดวัย 3 เดือนนั้นจะมีประสาทสัมผัสต่อผ...
อ่านต่อ
