พัฒนาการเด็ก 4 เดือนมีอะไรบ้าง เสริมพัฒนาการเด็ก 4 เดือนอย่างไร

Enfa สรุปให้

• พัฒนาการเด็ก 4 เดือน ที่เห็นได้ชัดคือลูกน้อยทรงตัวได้ดีขึ้นเวลาที่จับให้ลูกนั่ง มองเห็นวัตถุเคลื่อนที่ไปมา ตอบสนองต่อเสียงเรียกได้ดี และเริ่มที่จะเป็นนักเจรจา ชอบส่งเสียงโต้ต้อบสื่อสารมากขึ้นอีกด้วย
• เด็ก 4 เดือน ใช่เวลาส่วนใหญ่ไปกับการกินนม วันละ 5-6 ครั้ง ครั้งละ 4-6 ออนซ์ ในทุก ๆ 4-5 ชั่วโมง และใช้เวลานอนประมาณ 12-16 ชั่วโมงต่อวัน แบ่งเป็นนอนตอนกลางวัน 4 ชั่วโมง และนอนตอนกลางคืนอีก 10 ชั่วโมง
• ทารก 4 เดือน เพศชายจะมีน้ำหนักประมาณ 7.0 กิโลกรัม สูงประมาณ 63.9 เซนติเมตร ส่วนทารกเพศหญิงวัย 4 เดือน หนักประมาณ 6.4 กิโลกรัม สูงประมาณ 62.1 เซนติเมตร

 

เด็ก 4 เดือน เป็นช่วงวัยที่พัฒนาการด้านต่าง ๆ สามารถแสดงออกมาให้เห็นได้อย่างชัดเจนมากยิ่งขึ้น ทั้งพัฒนาการด้านร่างกาย การเคลื่อนไหว สติปัญญา และการเรียนรู้ ทารกวัยนี้เริ่มที่จะมีปฏิกิริยาต่อสิ่งรอบข้างมากขึ้น อยากจะเล่น อยากจะสนุกกับสิ่งแวดล้อมรอบตัวมากขึ้น บทความนี้จาก Enfa จะพาคุณพ่อคุณแม่มาดูกันว่า เจ้าตัวเล็กวัย 4 เดือนนี้ มีอะไรให้ต้องคอยติดตามบ้างนะ

 

 

เด็ก 4 เดือน

ทารก 4 เดือน แม้จะยังเล็กและบอบบางมาก แต่ก็พร้อมที่จะส่งเสียงหัวเราะก้องกังวานตลอดวัน คุณพ่อคุณแม่เตรียมหูรอฟังลูกน้อยหัวเราะดัง ๆ เอาไว้ได้เลยค่ะ หรือบางครั้งลูกก็จะกรี๊ดชอบใจออกมาบ่อย ๆ เด็กวัยนี้จะพยายามแสดงออกถึงการสื่อสารมากขึ้น แม้จะยังพูดไม่ได้ ก็จะขอส่งเสียงให้ดังที่สุดเท่าที่จะทำได้

และถึงแม้ลูกน้อยจะใช้เวลาส่วนใหญ่หมดไปกับการกินนมและการนอนหลับ แต่ก็มีพัฒนาการเคลื่อนไหวที่ดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ลูกน้อยสามารถพลิกตัวได้บ้างแล้ว การทรงตัวดีขึ้น การมองเห็นและจดจ่อกับวัตถุที่เคลื่อนไหวดีขึ้น ชอบที่จะเอื้อมมือไปหยิบจับสิ่งต่าง ๆ เวลาถือของเล่นก็จะชอบแกว่งไปมา ลูกน้อยเริ่มหันตามเสียงที่ได้ยิน ชอบโต้ตอบเวลามีคนพูดด้วย และสามารถแสดงออกถึงความต้องการได้ดีอีกด้วยนะ เช่น เวลาหิว ก็จะเริ่มอ้าปากเวลาที่เห็นขวดนม หรือเวลาที่มีคนยื่นของเข้ามาใกล้ ๆ หน้าก็จะหยิบเข้าปาก

 

น้ำหนักเด็ก 4 เดือน

เด็ก 4 เดือนควรหนักกี่โล? ตารางน้ำหนักทารก 4 เดือนนั้น สามารถแบ่งออกตามเพศโดยกำเนิดได้ดังนี้

• ทารกเพศชายวัย 4 เดือน หนักประมาณ 7.0 กิโลกรัม
• ทารกเพศหญิงวัย 4 เดือน หนักประมาณ 6.4 กิโลกรัม
  

 

ส่วนสูงเด็ก 4 เดือน

ส่วนสูงของทารกวัย 4 เดือนนั้น สามารถแบ่งออกตามเพศโดยกำเนิดได้ดังนี้

• ทารกเพศชายวัย 4 เดือน สูงประมาณ 63.9 เซนติเมตร
• ทารกเพศหญิงวัย 4 เดือน สูงประมาณ 62.1 เซนติเมตร

 

เด็ก 4 เดือน กินกี่ออนซ์ 

ลูก 4 เดือนกินกี่มื้อ? สำหรับทารกวัย 4 เดือน ควรได้กินนมครั้งละ 4-6 ออนซ์ ในทุก ๆ 4-5 ชั่วโมง หรือวันละ 5-6 ครั้ง รวมแล้วประมาณ 20-36 ออนซ์ต่อวัน ซึ่งเป็นปริมาณที่เหมาะสมและเพียงพอสำหรับทารก ไม่เสี่ยงต่อภาวะ Over breastfeeding หรือภาวะกินนมมากเกินไปจนส่งผลเสียต่อระบบการย่อยอาหารของทารกที่ยังทำงานได้ไม่เต็มระบบ อาจทำให้ทารกมีอาการไม่สบายตัวเนื่องจากอาการท้องอืด แน่นท้อง ปวดท้อง แหวะนม

 

ทารก 4 เดือน และโภชนาการที่สำคัญ

นมแม่ ถือเป็นอาหารที่สำคัญที่สุดสำหรับทารกวัยแรกเกิด - 6 เดือน ซึ่งในนมแม่นั้นอุดมไปด้วยสารอาหารที่สำคัญมากมายหลายชนิด ทั้งยังมีสารภูมิคุ้มกันที่มีส่วนช่วยให้ทารกแข็งแรง ไม่เจ็บป่วยง่ายด้วย

โดยสารอาหารสำคัญที่พบได้ในนมแม่ เช่น

• โปรตีน ซึ่งประกอบด้วยโปรตีนสำคัญ 2 ชนิด ได้แก่ เวย์และเคซีน ประมาณ 60% เป็นเวย์โปรตีน และอีก 40% เป็นเคซีนโปรตีน ด้วยสัดส่วนที่สมดุลของโปรตีนทั้ง 2 ชนิดนี้ จึงช่วยให้ทารกสามารถที่จะดูดซึมไปใช้งานได้ง่าย สามารถย่อยได้ง่าย อีกทั้งโปรตีนยังมีส่วนช่วยเสริมสร้างพัฒนาการของกล้ามเนื้อ
• ไขมัน ในนมแม่มีไขมันที่ถือว่าเป็นแหล่งพลังงานหลักของทารก อีกทั้งไขมันในนมแม่ยังมีส่วนช่วยพัฒนาสมอง และช่วยในการดูดซึมวิตามินที่สามารถละลายในไขมันได้ดี
• วิตามินต่าง ๆ ทารกจะได้รับวิตามินต่าง ๆ ผ่านนมแม่ ไม่ว่าจะเป็นวิตามินซี วิตามินเอ วิตามินเค วิตามินดี วิตามินอี เป็นต้น ถามว่าวิตามินเหล่านี้มาจากไหน ก็มาจากอาหารการกินต่าง ๆ ที่คุณแม่กินเข้าไปนั่นแหละค่ะ ยิ่งคุณแม่กินอาหารที่มีประโยชน์และหลากหลาย ทารกก็จะได้รับสารวิตามินที่สำคัญเหล่านั้นด้วย
• คาร์โบไฮเดรต ในนมแม่นั้นจะมีสารอาหารชนิดหนึ่งที่เรียกว่า แลคโตส ซึ่งถือว่าเป็นคาร์โบไฮเดรตหลักที่พบในนมของแม่ แลคโตสนี้จะช่วยลดปริมาณของแบคทีเรียที่ไม่ดีในกระเพาะอาหาร มากไปกว่านั้น แลคโตสยังทำหน้าที่สำคัญคือ ช่วยเพิ่มการดูดซึมแคลเซียม ฟอสฟอรัส และแมกนีเซียม เพราะสารอาหารเหล่านี้จะทำช่วยเพิ่มปริมาณของแบคทีเรียชนิดดีในกระเพาะอาหารของทารก
• MFGM นมแม่มี MFGM หรือ Milk fat globule membrane ซึ่งเป็นสารอาหารเฉพาะที่พบได้ในนมแม่หรือนมของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเท่านั้น โดย MFGM ประกอบไปด้วย โพลาร์ลิพิด (Polar lipid) ไกลโคลิพิด (Glycolipid) และโปรตีน โดย MFGM ในนมแม่ มีส่วนช่วยพัฒนาระบบประสาท ป้องกันการติดเชื้อต่างและโรคภัยไข้เจ็บต่าง ๆ
• Lactoferrin คือ โปรตีนในน้ำนมแม่ ที่มีประโยชน์สำคัญต่อระบบทางเดินอาหาร ช่วยต้านการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียและเชื้อไวรัสต่าง ๆ เสริมภูมิคุ้มกันทารกให้แข็งแรงมากขึ้น อย่างไรก็ตาม แลคโตเฟอร์รินปริมาณสูงสุดนั้นจะอยู่แค่ในระยะน้ำนมเหลืองช่วง 1-3 วันแรกหลังคลอดเท่านั้น หากไม่ให้นมลูกในช่วงนี้ ทารกก็จะไม่ได้รับแลคโตเฟอร์รินปริมาณสูงระดับนี้อีกเลย
• DHA เป็นกรดไขมันจำเป็น ที่มีส่วนช่วยเสริมสร้างการทำงานของระบบประสาทและสมอง รวมถึงช่วยเสริมสร้างการทำงานของจอประสาทตาอีกด้วย
• 2’FL (2’-Fucosyllactose) หรือ 2’-ฟูโคซิลแลคโตส คือ โอลิโกแซคคาไรด์ เป็นใยอาหารธรรมชาติที่พบได้มากที่สุดในน้ำนมแม่ (HMOs) และทำหน้าที่เป็นพรีไบโอติก ช่วยให้จุลินทรีย์ชนิดดีในลำไส้ใหญ่เจริญเติบโต ยับยั้งการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ก่อโรค ป้องกันการติดเชื้อในลำไส้  เสริมระบบภูมิคุ้มกันให้แข็งแรง

 

ทารก 4 เดือน ถ่ายวันละกี่ครั้ง

เจ้าหนูวัย 4 เดือนนั้นจะมีการขับถ่ายบ่อยมากขึ้น สังเกตได้ว่าผ้าอ้อมจะแฉะแทบทั้งวัน ต้องเปลี่ยนกันทุกชั่วโมง ส่วนจะกี่ครั้งต่อวันนั้น อาจจะแตกต่างกันไปค่ะ ลูกอาจจะอึ 2-3 ครั้ง หรือลูกถ่ายวันละ 3-4 ครั้ง หรือลูกอาจจะอึ 4-5 ครั้งต่อวัน หรืออาจจะ 2-3 วัน ถึงจะอึสักครั้งหนึ่งก็ได้เช่นกัน

ตราบเท่าที่อุจจาระของทารกยังนิ่มอยู่ แม้ว่าจะ 2-3 วันถึงจะถ่ายออกมาสักที ก็ยังถือว่าปกติค่ะ อุจจาระที่ผิดปกติของทารกคือ อุจจระที่เป็นก้อนแข็ง แห้ง และเบ่งออกยาก

 

สีอุจจาระทารก 4 เดือน

เด็กทารกที่กินนมแม่ สีอุจจาระทารกจะเป็นสีเหลืองเข้มค่ะ ดังนั้น สีอุจจาระของทารกวัย 4 เดือน ก็จะเป็นสีเหลืองหรือสีเหลืองเข้มค่ะ เนื่องจากทารกในวัยนี้จะได้รับอาหารแค่เพียงนมแม่อย่างเดียวเท่านั้น

 

เด็ก 4 เดือน นอนกี่ชั่วโมง

การนอนหลับพักผ่อนที่เพียงพอ เป็นอีกหนึ่งสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้ทารกมีพัฒนาการที่สมบูรณ์และแข็งแรง จึงถือเป็นภารกิจสำคัญที่คุณพ่อคุณแม่จะต้องพาลูกน้อยเข้านอนให้เหมาะสม

ตามตารางนอนทารก เด็ก 4 เดือน ควรจะนอนให้ได้ประมาณ 12-16 ชั่วโมงต่อวัน หรือประมาณ 14 ชั่วโมงต่อวัน แบ่งเป็นนอนตอนกลางวัน 4 ชั่วโมง และนอนตอนกลางคืนอีก 10 ชั่วโมง

 

การมองเห็นของทารก 4 เดือน

ทารก 4 เดือนสามารถมองเห็นได้ไกลหลายฟุต สามารถมองตามวัตถุที่เคลื่อนไหวไปมาได้ดีขึ้น จดจ้องกับสิ่งตรงหน้าได้นานขึ้น และพยายามที่จะเอื้อมมือไปจับวัตถุตรงหน้า หรือวัตถุที่กำลังเคลื่อนไหวอยู่ใกล้ ๆ คุณพ่อคุณแม่จึงควรพาลูกออกไปเดินเล่นมองสิ่งต่าง ๆ รอบตัว หรือเล่นของเล่นกับลูกบ่อย ๆ เพื่อกระตุ้นให้การสอดประสานการทำงานระหว่างมือกับสายตาของทารกดีขึ้น

 

พัฒนาการเด็ก 4 เดือน

เมื่อลูกน้อยเข้าสู่เดือนที่ 4 คุณแม่จะเห็นได้ว่าพัฒนาการของลูกตั้งแต่เดือนแรกจนถึงเดือนนี้ คุณพ่อคุณแม่ก็สามารถที่จะพบเห็นพัฒนาการ 4 เดือนของลูกน้อยเพิ่มมากขึ้น

โดยพัฒนาการทารก 4 เดือน หลัก ๆ ที่สามารถเห็นได้อย่างชัดเจน มีดังนี้

พัฒนาการทารกด้านการเรียนรู้ และสติปัญญา

• สมองของลูกน้อยมีพัฒนาการการเรียนรู้มากขึ้น จากเมื่อก่อนที่สามารถมองเห็นได้ในระยะไม่เกิน 7 – 8 นิ้ว ตอนนี้สามารถมองเห็นในระยะที่ไกลกว่าได้ชัดเจนยิ่งขึ้น
• สมอง ตา และกล้ามเนื้อคอทำงานร่วมกันมากขึ้น เพื่อให้ลูกน้อยสามารถเงยหน้าขึ้นมองซ้ายมองขวาและมองไปรอบ ๆ ได้
• ดวงตาและมือทำงานประสานกันได้ดีขึ้น ลูกจะสามารถจับสิ่งของด้วยมือทั้งสองได้ และสามารถเคลื่อนย้ายสิ่งของจากมือหนึ่งไปอีกมือหนึ่งได้
• เริ่มเรียนรู้ว่าตัวเองเป็นคนละส่วนกับสิ่งแวดล้อมและสิ่งต่าง ๆ ที่เห็นเป็นผลจากการกระทำของแก เช่น หากทำของเล่นหลุดมือ ลูกจะมองตามของที่หล่นและมองที่มือตัวเอง

 

พัฒนาการทารกด้านร่างกาย และการเคลื่อนไหว 

• ตอนนี้ลูกควบคุมกล้ามเนื้อคอได้ดีจนสามารถยกศีรษะได้ 90 องศา และหันหน้าไปทิศต่าง ๆ ได้ ไม่ว่าจะจับนอนคว่ำหรือนอนหงาย รวมทั้งสามารถพลิกคว่ำพลิกหงายไปมาได้แล้ว
• สามารถเหยียดแข้งขาได้ตามอิสระ บางครั้งก็ทำท่าเหมือนเครื่องบินร่อน คือเงยหน้า แอ่นอก เหยียดแขนขาในขณะนอนคว่ำ เวลานอนหงายมักจะก้มหน้ามองมือหรือคว้าจับเท้าตัวเองเล่น
• เริ่มพัฒนากล้ามเนื้อลำตัวเพื่อเตรียมพร้อมสู่การนั่งในเดือนต่อไปแล้ว การจับลูกนั่ง พิงเบาะ หรือพิงตัวคุณแม่บ่อย ๆ จะช่วยพัฒนากล้ามเนื้อส่วนนี้ได้ดี ซึ่งลูกเองก็ดูเหมือนจะชอบให้คุณแม่จับนั่งบ่อย ๆ ด้วย
• กล้ามเนื้อมัดเล็กอย่างนิ้วและมือแข็งแรงขึ้นมาก ฉะนั้นหากคุณแม่ไว้ผมยาวก็ควรจะรวบไว้ให้เรียบร้อย เพราะลูกอาจดึงผมได้
• เมื่อลูกเคลื่อนไหวได้มากขึ้น พลิกคว่ำพลิกหงาย คว้าจับสิ่งต่าง ๆ ที่อยู่ใกล้ได้มาก คุณแม่ต้องคอยดูแลเพื่อป้องกันอุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นได้โดยไม่คาดคิดด้วย 

  

พัฒนาการทารกด้านภาษา และการสื่อสาร 

• ลูกจะส่งเสียงอืออาในลำคอได้นาน 10 – 20 นาที ชอบเล่นน้ำลายและส่งเสียงคล้ายพูดคุยอยู่คนเดียว สังเกตได้จากน้ำเสียงที่จะมีระดับสูง ๆ ต่ำ ๆ 

  

พัฒนาการทารกด้านอารมณ์ และสังคม

• จำหน้าคุณแม่และคนคุ้นเคยได้มากขึ้น และจะชอบมองหน้าคนจริง ๆ มากกว่ารูปภาพคน
• สามารถแยกความแตกต่างระหว่างคนกับสิ่งของ ตัวเองกับสิ่งแวดล้อมได้บ้างแล้ว โดยคุณแม่สามารถสังเกตได้จากอาการ “ติด” สิ่งของบางอย่าง เช่น ติดผ้า หรือของนุ่ม ๆ ซึ่งนับเป็นพัฒนาการที่ก้าวหน้าอีกขั้น แตกต่างจากช่วง 3 เดือนแรกที่ลูกจะยังคิดว่าตัวเองเป็นส่วนหนึ่งของแม่และสิ่งแวดล้อมอยู่ อาการติดสิ่งของลูกวัยนี้ไม่เป็นอันตราย แต่เป็นวิธีปลอบประโลมใจตัวเองของลูก
• คุณแม่จะสังเกตได้ว่าลูกชอบเล่นของเล่นชิ้นใดชิ้นหนึ่งเป็นพิเศษ เรียกว่ามีของเล่นชิ้นโปรดของตัวเองแล้ว
• ยิ้มและหัวเราะเมื่อถูกใจหรือมีความสุข และจะแผดเสียงร้องดังสนั่นหวั่นไหวเพื่อร้องเรียก เมื่อถูกปล่อยให้อยู่คนเดียวนาน ๆ หรือเมื่อรู้สึกไม่สบายเนื้อตัว
• สนใจและอยากปฏิสัมพันธ์กับคนและสิ่งรอบตัวมากขึ้น รวมทั้งเริ่มสนใจมองและยิ้มให้กับเงาของตัวเองในกระจกบ้างแล้ว

 

การกระตุ้นพัฒนาการทารก 4 เดือน

เพื่อให้ทารกมีพัฒนาการที่สมบูรณ์ แข็งแรง และสมวัย คุณพ่อคุณแม่สามารถเป็นอีกหนึ่งแรงขับเคลื่อนสำคัญที่จะช่วยกระตุ้นพัฒนาการของลูกได้ ผ่านกิจกรรมต่าง ๆ ที่สามารถทำได้ง่าย ๆ ทุกวัน ดังนี้

 

1. พัฒนาการทารกวัย 4 เดือน ด้านสติปัญญาและการเรียนรู้ 

มองกระจก ฝึกการเรียนรู้

คุณแม่รู้ไหมว่า สามารถที่จะกระตุ้นการเรียนรู้ของเด็กได้ง่าย ๆ ด้วยการส่องกระจก การชวนทารกส่องกระจกเด็ก ๆ จะสามารถมองเห็นภาพที่ปรากฎตรงหน้า และมีการโต้ตอบกับภาพที่เห็น เช่น เริ่มยิ้ม เริ่มหัวเราะ และเพื่อให้เด็ก ๆ สามารถจดจ่อกับกระจกได้นานขึ้น คุณแม่อาจจะลองชี้นิ้วไปที่ลูก แล้วเรียกชื่อ จากนั้นก็สลับไปชี้ที่อวัยวะต่าง ๆ พร้อมพูดกำกับว่า นี่คือจมูก นี่คือพุง นี่คือนิ้วมือ วิธีนี้จะช่วยให้เด็กมีสมาธิจดจ่อ และเริ่มจดจำอวัยวะต่าง ๆ ในร่างกายของตนเอง

 

2. พัฒนาการทารก 4 เดือน ด้านร่างกายและการเคลื่อนไหว

วางลูกไว้บนท้อง ช่วยพัฒนากล้ามเนื้อ

คุณพ่อคุณแม่รู้ไหมคะว่า การให้เจ้าตัวน้อยนอนคว่ำน้อยเกินไป อาจทำให้พัฒนาการเด็ก 3-4 เดือนช้ากว่าวัยของเขาได้ เนื่องจากจะทำให้เบบี๋ไม่มีโอกาสได้ใช้ข้อศอกดันตัวเองขึ้นแล้วมองไปรอบ ๆ เพื่อพัฒนากล้ามเนื้อบริเวณคอและกล้ามเนื้อส่วนหลังค่ะ

มีคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญว่า เด็กเล็ก ๆ ควรจะต้องมีเวลาที่ได้นอนคว่ำในช่วงขณะที่เขาตื่น เพื่อเสริมสร้างพัฒนาการทารก 4 เดือนที่เหมาะสม เนื่องจากขณะที่นอนคว่ำ หน้าท้องราบติดกับพื้น ทารกจะได้หันหน้ามองหาของเล่น และใช้สายตามองไปรอบ ๆ ซึ่งมีส่วนช่วยให้กล้ามเนื้อคอ ไหล่ และต้นคอส่วนหลังของศีรษะพัฒนา นอกจากนี้ยังช่วยเสริมสร้างกล้ามเนื้อให้มีความยืดหยุ่นเวลาลูกนั่งหรือคลานอีกด้วย ที่สำคัญยังช่วยให้เขาได้สายตาเพื่อมองสิ่งต่าง ๆ รอบตัว ซึ่งจะส่งผลดีต่อพัฒนาการเด็ก 4 เดือนในการเรียนรู้ของเขาได้มากกว่าการนอนหงาย  ที่ทำได้แค่เพียงมองตรงอย่างเดียว

เคยมีการศึกษาเปรียบเทียบระหว่างเด็กทารกที่พ่อแม่จับให้นอนหงายตลอดทั้งวัน กับทารกที่ได้นอนคว่ำในระหว่างวัน พบว่าเด็กกลุ่มหลังจะมีพัฒนาการดีกว่า คือ สามารถพลิกตัว คลาน นั่ง ลุก ยืน ไปจนกระทั่งเดินได้เร็วกว่าเด็กกลุ่มแรกค่ะ

 

3. พัฒนาการทารก 4 เดือน ด้านภาษาและการสื่อสาร 

เล่นเกมเรียกชื่อ ปูพื้นฐานภาษาให้ลูกน้อย 

ชวนคุณแม่มาเล่นเรียกชื่อกับลูก เพื่อส่งเสริมพัฒนาการทารก 4 เดือน ด้วยการปูพื้นฐานภาษาและการสื่อสารให้กับเขา โดยให้คุณแม่จับลูกนั่งตัก จากนั้นจับส่วนต่างๆ บนหน้าของลูกพร้อมทั้งเรียกชื่อไปด้วย 

จากนั้นเลือกสัมผัสส่วนต่าง ๆ บนใบหน้าของลูกสองส่วน โดยแต่ละครั้งต้องพูด  " จมูกของ...(ชื่อลูก) " " แก้มของ...(ชื่อลูก) " ทำอย่างนี้ซ้ำหลายๆ ครั้ง 

จากนั้นก็จับมือของลูกมาจับหน้าคุณแม่บ้างพร้อมพูดนำ "จมูกของแม่" "แก้มของแม่"  จากนั้นให้ถามลูก "จมูกของ (ชื่อลูก) อยู่ที่ไหน" แล้วจับมือลูกไปจับจมูก พร้อมกับพูดว่า "อยู่นี่ไง" อย่าลืมพูดซ้ำในแต่ละส่วนของใบหน้า 

การเล่นนี้จะจะช่วยให้ลูกได้ค่อย ๆ รู้จักชื่อตัวเอง และรู้จักส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย  เป็นการช่วยส่งเสริมพัฒนาการเด็ก 4 เดือน ด้านภาษา ด้านความคิดและการเรียนรู้ของลูก

 

4. พัฒนาการทารก 4 เดือน ด้านอารมณ์และสังคม 

เปลี่ยนที่นอน เพื่อเปลี่ยนอารมณ์ลูก

เด็กเล็ก ๆ ก็มีความเบื่อเช่นเดียวกับเราค่ะ หากอยู่ในบรรยากาศเดิม ๆ เช่น นอนตรงจุดเดิมทุกวัน เขาอาจจะพูดบอกเราไม่ได้ แต่สิ่งเดิม ๆ เหล่านั้นส่งผลต่อการเรียนรู้และอารมณ์ของเขาได้ค่ะ

ดังนั้น เพื่อลดความเบื่อของลูก และกระตุ้นให้ลูกอารมณ์ดี คุณแม่ควรเปลี่ยนที่นอนให้ลูกบ้าง นอกเหนือไปจากที่นอนในห้องนอนแล้ว ควรมีฟูกเล็ก ๆ ที่สามารถเคลื่อนย้าย เพื่อให้ลูกได้เปลี่ยนบรรยากาศในการนอนบ้าง เช่น อาจปูฟูกนอนบนพื้นห้องโปร่ง ๆ ในที่ใกล้โต๊ะทำงานของคุณแม่ หรืออาจจะเอาเด็กใส่รถเข็นแล้วเข็นออกไปในสวนก็ได้เหมือนกันค่ะ

ระหว่างเข็นรถไปมา คุณแม่ก็อย่าลืมชวนลูกคุย ชวนลูกฟังเสียงที่เกิดขึ้น เช่น ใบไม้ ลมพัด เสียงนก ฯลฯ วิธีนี้จะช่วยให้ลูกมีอารมณ์แจ่มใสมากขึ้น และมีแนวโน้มที่จะเติบโตมาเป็นเด็กอารมณ์ดีได้ไม่ยากค่ะ

 

ของเล่นเด็ก 4 เดือน

เด็กวัยนี้สามารถที่จะเคลื่อนไหวได้มากขึ้นแล้ว ดังนั้น ของเล่นเด็ก 4 เดือน จึงควรจะมีความหลากหลาย และอาจจะมีความซับซ้อนเพิ่มขึ้นอีกนิดหน่อย เพื่อเสริมพัฒนาการและความคิดสร้างสรรค์ของทารก

โดยของเล่นเด็ก 4 เดือน ที่เหมาะสมตามวัย ได้แก่ของเล่นจำพวก

• ของเล่นแบบปลายเปิด คือของเล่นที่สามารถนำมาเล่นได้หลายแบบ ไม่จำกัดแค่วิธีการเล่นเพียงอย่างเดียว เพื่อให้เด็กสามารถเริ่มใช้ความคิดสร้างสรรค์ได้มากขึ้น เช่น ตุ๊กตาที่กอดได้ ขณะเดียวกันมีเสียงโต้ตอบได้ โมบายล์ตุ๊กตา
• ของเล่นที่มีการโต้ตอบไปมาได้ เป็นการกระตุ้นให้เด็กมีทักษะการปฏิสัมพันธ์ และฝึกทักษะการสื่อสาร เช่น ตุ๊กตาที่มีเสียงโต้ตอบ กล่องดนตรี สมุดนิทานแบบมีเสียง
• ของเล่นที่ฝึกความเป็นเหตุเป็นผล คือของเล่นที่แสดงให้เด็กเห็นว่า ถ้าหากทำแบบนี้ จะเกิดสิ่งนี้ตามมา เช่น ของเล่นที่เขย่าแล้วมีเสียง เด็กก็จะได้เรียนรู้ว่าของสิ่งนี้ต้องเขย่าก่อน เพื่อให้เกิดเสียงตามมา

สิ่งสำคัญคือ ควรเลือกของเล่นที่มีความปลอดภัย ผลิตจากวัสดุที่ได้มาตรฐาน และเวลาเล่นจะต้องอยู่ในสายตาของผู้ใหญ่เสมอ เพราะเด็กอาจจะเผลอหยิบของเล่นบางชิ้นเข้าปาก อาจก่อให้เกิดอันตรายได้ค่ะ

 

การดูแลสุขภาพทารก 4 เดือน

คุณพ่อคุณแม่สามารถดูแลสุขภาพของทารก 4 เดือนได้ ดังนี้

• การกิน ทารกวัย 4 เดือนควรได้รับแค่นมแม่เพียงอย่างเดียวเท่านั้น โดยในแต่ละวันทารกควรจะได้กินนมแม่ครั้งละ 4-6 ออนซ์ ในทุก ๆ 4-5 ชั่วโมงค่ะ
• การนอน ทารกวัย 4 เดือนควรจะนอนให้ได้ประมาณ 12-16 ชั่วโมงต่อวัน หรือประมาณ 14 ชั่วโมงต่อวัน แบ่งเป็นนอนตอนกลางวัน 4 ชั่วโมง และนอนตอนกลางคืนอีก 10 ชั่วโมง
• การขับถ่าย จริง ๆ แล้วทารกในวัย 4 เดือนนี้มีการขับถ่ายที่แตกต่างกันไปค่ะ บางวันอาจจะขับถ่าย 3-4 ครั้ง บางวันอาจจะแค่ 1-2 ครั้ง แต่อย่างน้อยที่สุดก็จะขับถ่ายอย่างน้อย 1-2 ครั้งต่อวัน คอยดูว่าหากทารกไม่ขับถ่ายเลย 1 สัปดาห์ขึ้นไป อาจจะต้องลองพาลูกไปพบแพทย์เพื่อเข้ารับการตรวจวินิจฉัย
• การเล่น ช่วงที่ทารกตื่นนอน อาจจะมีการอุ้มลูกไปเดินเล่น หรือพาลูกเล่นของเล่นบ้าง เพื่อฝึกให้ลูกมีพัฒนาการด้านต่าง ๆ และเห็นสภาพแวดล้อมใหม่ ๆ ด้วย

 

ตารางเลี้ยงลูก 4 เดือน

ตารางการเลี้ยงลูกนั้น อาจจะแตกต่างกันไปในแต่ละครอบครัว แต่โดยพื้นฐานสำหรับเด็กทารกวัย 4 เดือนนั้น ก็จะไม่ค่อยแตกต่างกันเท่าไหร่นักค่ะ เน้นสำคัญอยู่ที่กินให้พอ นอนให้พอ เพื่อให้ทารกได้มีพัฒนาการที่แข็งแรงและสมวัย

ช่วงเช้า

• 07:00 น. ตื่นนอน เปลี่ยนผ้าอ้อม
• 07:30 น. กินนม
• 08:30 น. พักนอนงีบประมาณ 45-60 นาที
• 10:00 น. กินนม และเล่นของเล่น
• 11:45 น. งีบกลางวัน 30-45 นาที

ช่วงบ่าย

• 12:30 น. ตื่นนอนและกินนม
• 14:30 น. นอนกลางวันประมาณ 30-45 นาที
• 15.00 น. ตื่นนอน อาบน้ำ

ช่วงเย็น

• 16.00 น. กินนมและเล่นของเล่น
• 17.00 น. พักนอนช่วงเย็น ไม่เกิน 30 นาที
• 17.30 น. ตื่นนอน
• 18.40 น. กินนม
• 19.00 น. เข้านอน

 

ทารก 4 เดือน กับสัญญาณอันตรายที่คุณพ่อคุณแม่ควรพาไปพบแพทย์

หากทารก 4 เดือน มีอาการต่าง ๆ ดังต่อไปนี้ คุณพ่อคุณแม่ควรพาลูกไปพบแพทย์ทันที

• ทารกมีไข้ขึ้นสูง
• ทารกร้องไห้งอแงผิดปกติ
• ทารกมีอาการเซื่องซึม ไม่ร่าเริง หรือนอนหลับมากผิดปกติ
• ทารกขับถ่ายลำบาก เวลาขับถ่ายจะร้องไห้งอแง และอุจจาระมีลักษณะแข็ง แห้ง ทำให้ถ่ายยาก
• ทารกไม่ยอมกินนม หรือกินนมน้อยผิดปกติ
• ทารกมีน้ำหนักตัวน้อยกว่าเกณฑ์
• ทารกหายใจลำบาก เวลาหายใจจะมีเสียงหวีด
• ทารกมีผื่นขึ้นตามร่างกาย
• ทารกมีอาการอาเจียน หรือแหวะนมบ่อยผิดปกติ

 

---

บทความแนะนำสำหรับคุณแม่ดูแลลูกน้อย

• พัฒนาการทารกแรกเกิด
• พัฒนาการทารก 1 เดือน
• พัฒนาการทารก 2 เดือน
  
• พัฒนาการทารก 3 เดือน
  
• พัฒนาการทารก 4 เดือน
  
• พัฒนาการทารก 5 เดือน
  
• พัฒนาการทารก 6 เดือน
  
• พัฒนาการทารก 7 เดือน
  
• พัฒนาการทารก 8 เดือน
  
• พัฒนาการทารก 9 เดือน
  
• พัฒนาการทารก 10 เดือน
  
• พัฒนาการทารก 11 เดือน
  
• พัฒนาการเด็ก 1 ขวบ
  
• พัฒนาการเด็ก 2 ขวบ
  
• พัฒนาการเด็ก 3 ขวบ
  
• พัฒนาการเด็ก 4 ขวบ
  
• พัฒนาการเด็ก 5 ขวบ
  
• พัฒนาการเด็ก 6 ขวบ
• ตารางกินนมทารก
• ทารกมองเห็นตอนกี่เดือน
• ลูกเอาแต่ใจ
• ลูกไม่ยอมนอน
• ทารกผมร่วง
• ลูกชอบกรี๊ดผิดปกติมั้ย
• ลูกร้องไห้งอแง
• ทารกนั่งได้ตอนกี่เดือน