Enfa สรุปให้
- พัฒนาการเด็ก 1 ขวบ 3 เดือน ลูกน้อยสามารถเคลื่อนไหวได้ดีขึ้นมาก คลานก็คล่อง เกาะยืนก็ทำได้ถนัด และมีความกระตือรือร้นอยากรู้อยากเห็นสิ่งต่าง ๆ รอบตัวมากขึ้น
- ลูก 1 ขวบ 3 เดือนยังไม่พูด ไม่ถือว่าผิดปกติ อย่างช้าที่สุดที่ลูกควรจะต้องเริ่มพูดคือ 1 ขวบครึ่งจนถึง 2 ขวบ แต่ถ้าลูกอายุ 1 ขวบครึ่งแล้วยังไม่ยอมพูดเลย ควรพาลูกไปพบแพทย์
- เด็ก 1 ขวบ 3 เดือน เริ่มแสดงออกถึงบุคลิกภาพส่วนตัวชัดเจน เช่น บางคนขี้งอแง บางคนชอบเอาแต่ใจ บางคนก็ขี้อาย หรือบางคนก็ชอบอยู่คนเดียว รักสงบ
เด็ก 1 ขวบ 3 เดือน เป็นวัยอยู่ไม่สุข ลูกน้อยมาพร้อมพลังงานอันเหลือล้น พร้อมเล่นสนุกได้ไม่มีเหนื่อย คุณพ่อคุณแม่ต้องเตรียมตั้งรับกับความซุกซนของลูกให้ดีเลยนะคะ บทความนี้จาก Enfa มีเช็กลิสต์พัฒนาการเด็ก 1 ขวบ 3 เดือนที่ต้องรู้ พร้อมวิธีเสริมพัฒนาการเด็ก 1 ขวบ 3 เดือนให้สมวัยมาฝากค่ะ
เด็ก 1 ขวบ 3 เดือน กับสิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ควรรู้
เด็ก 1 ขวบ 3 เดือน สามารถเคลื่อนไหวได้อย่างอิสระมากขึ้น เรียกได้ว่าอยู่ไม่สุขเลยล่ะค่ะ เจ้าตัวเล็กคลานได้คล่องแคล่ว เกาะยืนก็มั่นคง และมีความกระตือรือร้นที่จะเล่นหรือทำอะไรใหม่ ๆ แทบจะตลอดเวลา ชอบที่จะเลียนแบบพฤติกรรมของพ่อแม่ ดังนั้น คุณพ่อคุณแม่ควรพูดคุยกับลูกบ่อย ๆ เพื่อให้ลูกน้อยเริ่มจดจำการออกเสียง เพิ่มคลังคำศัพท์ ช่วยกระตุ้นการสื่อสารของลูกได้ค่ะ
มากไปกว่านั้น เด็กวัยนี้ก็เริ่มแสดงออกถึงบุคลิกภาพเฉพาะตัวที่ชัดเจนมากยิ่งขึ้น คุณพ่อคุณแม่อาจพบว่าลูกน้อยเป็นเด็กขี้โมโห แต่เด็กบางคนก็อารมณ์ดีตลอดเวลา หรือเด็กบางคนชอบจะอยู่เงียบ ๆ ชอบเล่นคนเดียวก็ได้
น้ำหนักและส่วนสูงเด็ก 1 ขวบ 3 เดือน
ส่วนสูงและน้ำหนักเด็ก 1 ขวบ 3 เดือน ตามตารางน้ำหนัก - ส่วนสูงมาตรฐานตามอายุของเด็กไทยที่แสดงตามเพศกำเนิดของเด็ก มีดังนี้
- น้ำหนักของเด็กผู้ชายวัย 1 ขวบ 3 เดือน คือประมาณ 10.4-12 กิโลกรัม
- ส่วนสูงของเด็กผู้ชายวัย 1 ขวบ 3 เดือน คือประมาณ 79-82 เซนติเมตร
- น้ำหนักของเด็กผู้หญิงวัย 1 ขวบ 3 เดือน คือประมาณ 9.6-11.5 กิโลกรัม
- ส่วนสูงของเด็กผู้หญิงวัย 1 ขวบ 3 เดือน คือประมาณ 77-81 เซนติเมตร
อาหารเด็ก 1 ขวบ 3 เดือน
เด็กวัย 1 ขวบ 3 เดือนควรได้รับอาหารครบทั้ง 3 มื้อหลัก และมีของว่างอีก 2 มื้อต่อวัน เพื่อให้ลูกน้อยได้รับพลังงานและโภชนาการที่เพียงพอต่อการเจริญเติบโต
โดยคุณพ่อคุณแม่ควรจัดอาหารเด็ก 1 ขวบ 3 เดือนให้มีความหลากหลาย เพื่อเสริมสร้างพัฒนาการและช่วยให้ได้รับสารอาหารอย่างครบถ้วน ดังนี้
- เนื้อสัตว์ต่าง ๆ ปลา สัตว์ปีก และไข่
- ผลิตภัณฑ์จากนม เช่น นมวัวและโยเกิร์ต
- ผลไม้และผัก
- ธัญพืชและแป้ง เช่น ซีเรียล ขนมปัง พาสตา มันฝรั่ง และข้าว
เด็ก 1 ขวบ 3 เดือน และโภชนาการที่สำคัญ
นอกจากโภชนาการสำคัญทั้ง 5 หมู่อย่างโปรตีน คาร์โบไฮเดรต วิตามิน เกลือแร่ และไขมันแล้ว คุณพ่อคุณแม่ยังสามารถเสริมโภชนาการสำคัญให้ลูกได้ด้วยนมผงสำหรับเด็ก 1 ขวบ หรือนมกล่องยูเอชที ที่มีสารอาหารสำคัญ เช่น แคลเซียม วิตามินดี DHA วิตามินบี 6 และวิตามินบี 12 รวมถึง MFGM ซึ่งเป็นสารอาหารในนมแม่ ประกอบด้วยไขมันและโปรตีนกว่า 150 ชนิด รวมทั้งสฟิงโกไมอีลิน ฟอสโฟลิปิด แกงกลิโอไซด์ มีส่วนช่วยในการเสริมสร้างพัฒนาการสมองของลูกน้อย และยังเป็นสารอาหารชนิดเดียวที่ช่วยให้ลูกมี IQ ที่เหนือกว่าตั้งแต่ 5 ปีแรกอีกด้วย
พัฒนาการเด็ก 1 ขวบ 3 เดือน
พัฒนาการแต่ละด้านของเด็ก 1 ขวบ 3 เดือนที่คุณพ่อคุณแม่สามารถสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงนี้ได้อย่างชัดเจน ได้แก่
ฉลาดเรียนรู้
- ชี้รูปภาพตามที่ผู้ใหญ่บอกได้บ้าง
- เลียนแบบงานบ้านง่ายๆ เช่น กวาดบ้าน เช็ดโต๊ะ
- ชอบสำรวจ เคาะ ปา ถอด ดึง ของเล่น
- ชอบไสรถเข็น ลากรถเล่น
- รู้ว่าเมื่อของตกจะไม่อยู่ที่เดิม จะหาลูกบอลตามทิศทางที่มันกลิ้งไปได้
- จำคนรู้จักที่ไม่ได้อยู่ด้วยกันได้ เมื่อให้ชี้บอก
- สนุกกับการเลียนแบบพฤติกรรม เช่น ม้วนผมแบบคุณแม่ ทำท่าพูดโทรศัพท์
ฉลาดเคลื่อนไหว
- ปีนขึ้นบันได เก้าอี้ หรือโซฟาได้
- เดินได้ 2-3 ก้าว
- ชอบเดินมากกว่าคลาน
- หยิบของชิ้นเล็กๆ เช่น กระดุม ลูกเกด ได้
- เปิดฝากล่องได้
- ต่อบล็อกได้มากกว่า 2 ชั้น
- หยอดรูปทรงต่างๆ ได้ถูกช่อง
ฉลาดสื่อสาร
- พูดได้ประมาณ 4-6 คำ
- รู้จักชื่อตัวเอง เมื่อถามว่าใครชื่อนั้นบ้างจะยกมือ
- จำตัวเองในภาพถ่ายได้
- ชี้บอกอวัยวะต่างๆ ในร่างกายได้มากขึ้น
- เข้าใจความหมายของคำว่า “ไม่” “มานี่”
ฉลาดด้านอารมณ์
- ชอบดึงดูดความสนใจจากคนรอบข้าง
- พยายามแสดงท่าทางบอกความต้องการแทนการร้องไห้
- ทำท่ามองหาคนที่รู้จักเมื่อถูกทิ้งให้อยู่คนเดียว
- รู้จักแสดงออกซึ่งความต้องการมากขึ้น
- มีอารมณ์สนุกเมื่อได้ยินเสียงเพลง
ในกรณีที่ลูกน้อยอาจจะทำได้ไม่ครบตามเช็กลิสต์พัฒนาการเด็ก 1 ขวบ 3 เดือน หรือยังทำได้ไม่ดีนัก ไม่ได้หมายความว่าลูกน้อยมีความบกพร่องแต่อย่างใดค่ะ ทั้งนี้เด็กแต่ละคนมีพัฒนาการที่ช้าเร็วแตกต่างกันไป
สิ่งสำคัญคือ คุณพ่อคุณแม่ไม่หยุดกระตุ้นพัฒนาการของลูก หมั่นส่งเสริมทักษะให้ลูกน้อยอยู่เสมอ ก็จะช่วยให้ลูกมีพัฒนาการเติบโตที่สมวัยได้ค่ะ
กระตุ้นพัฒนาการเด็ก 1 ขวบ 3 เดือน
เพื่อให้ลูกน้อยมีพัฒนาการที่สมวัย คุณพ่อคุณแม่สามารถกระตุ้นทักษะและพัฒนาการของเด็ก 1 ขวบ 3 เดือน ผ่านการเล่นและการทำกิจกรรมง่าย ๆ ในชีวิตประจำวัน ดังนี้
เสริมทักษะด้านสติปัญญาและการเรียนรู้
- พาลูกดูหนังสือภาพบ่อย ๆ ลูกอาจจะไม่เข้าใจว่าสิ่งนั้นคืออะไร แต่การได้พบเห็นสีสันใหม่ ๆ รูปร่างที่แปลกตา จะช่วยกระตุ้นการทำงานของระบบประสาทและสมองได้
- ลองซ่อนของเล่นของลูก แล้วให้ลูกหา อาจซ่อนไว้ข้างหลัง หรือซ่อนไว้อีกมือหนึ่ง หรือวางห่างออกไปนิดหน่อย เพื่อฝึกการสังเกตและการจดจำของลูกน้อย
- พาเล่นของเล่นที่กระตุ้นการทำงานของสมอง เช่น จิ๊กซอว์ภาพง่าย ๆ ตัวต่อ บล็อกไม้
เสริมทักษะด้านการเคลื่อนไหว
- เปิดเพลงที่มีจังหวะสนุกสนาน ชวนลูกน้อยโยกตัวไปมา ลูกน้อยจะเริ่มขยับตัวตามจังหวะเสียงเพลง และพยายามที่จะทรงตัวยืนขึ้นเพื่อโยกตามจังหวะที่ได้ยิน
- เล่นลูกบอลกับลูก อาจเล่นในบ้าน หรือสนามหญ้าหน้าบ้าน หรือที่ชายหาดก็ได้ แล้วโยนลูกบอลขึ้นฟ้าให้ตกลงมา หรือกลิ้งลูกบอลไปหาลูก ให้ลูกกลิ้งลูกบอลกลับมา ลูกน้อยจะเรียนรู้ที่จะจับลูกบอล หรือพยายามไล่จับลูกบอล ช่วยกระตุ้นการเคลื่อนไหว และกระตุ้นการทำงานของกล้ามเนื้อมัดเล็กและกล้ามเนื้อมัดใหญ่ด้วย
- เด็กวัยนี้อาจยังทรงตัวไม่ค่อยดี แต่เขาก็ชอบที่จะได้เดินเล่น คุณพ่อคุณแม่สามารถประคองลูกเดินเตาะแตะด้วยตัวเอง หรือจะหารถเข็นของเล่นมาให้ลูกไส ก็จะช่วยกระตุ้นทักษะการเดินได้ดี
เสริมทักษะด้านภาษาและการสื่อสาร
- คุณพ่อคุณแม่สามารถสอนท่าทางและภาษามือแบบง่าย ๆ ให้ลูกน้อยได้ทุกวัน เช่น การชี้และการโบกมือ เพื่อช่วยให้ลูกน้อยเข้าใจลักษณะการสื่อสาร เช่น ชี้ไปที่สัตว์เลี้ยงแล้วพูดว่า นั่นแมว หรือชี้ไปที่วัตถุในมือลูกแล้วถามว่า นี่อะไรคะ หรือเวลาที่ลูกเริ่มก้าวร้าว ก็ชูนิ้วชี้ขึ้นมาแล้วบอกว่า จุ๊ ๆ ไม่เอานะคะ อันนี้ไม่ดีนะคะ
- คุยทิพย์ให้ลูกเห็น การคุยทิพย์นี้คือคุณพ่อคุณแม่แกล้งพูดกับตุ๊กตาหรือของเล่นของลูก เพื่อกระตุ้นให้ลูกเกิดพฤติกรรมลอกเลียนแบบ แล้วลองสังเกตดูว่าลูกพยายามเลียนแบบคุณพ่อคุณแม่หรือไม่ ลูกพูดกับตุ๊กตาหรือของเล่นในมือบ้างหรือไม่
- พยายามร้องเพลงให้ลูกฟังบ่อย ๆ อาจเป็นเพลงที่คุณพ่อคุณแม่รู้จัก หรือจะแต่งทั้งเนื้อร้องและทำนองเองก็ได้ เพื่อกระตุ้นให้ลูกน้อยพยายามพูด และได้ซึมซับคำศัพท์ใหม่ ๆ
เสริมทักษะทางอารมณ์และการเข้าสังคม
- ร้องเพลง หรือเปิดเพลงให้ลูกฟังบ่อย ๆ หรือพยายามชวนลูกเต้น จังหวะสนุก ๆ ช่วยให้ลูกรู้สึกผ่อนคลาย และอารมณ์ดี ทั้งยังช่วยกระตุ้นทักษะด้านภาษาและการสื่อสารอีกด้วย
- ถ้าลูกแสดงออกไม่น่ารัก เช่น ขว้างของเล่น ผลัก หรือร้องกรี๊ด ต้องรีบแสดงออกให้ลูกรู้ทันทีว่าเป็นพฤติกรรมไม่เหมาะสม เช่น ไม่เอานะคะ ไม่โยนของเล่นแบบนี้นะคะ หรือ หนูหงุดหงิดเพราะเราออกไปข้างนอกไม่ได้ แต่หนูตีคนอื่นไม่ได้นะคะ เราเปลี่ยนมาเล่นของเล่นในบ้านกันดีกว่านะคะ เป็นต้น
- ถ้าลูกงอแง ไม่ต้องรีบเข้าไปปลอบ ปล่อยให้ลูกได้นั่งงอแงอยู่สักครู่หนึ่งแล้วค่อยปรากฎตัว บางครั้งลูกอาจพยายามเรียกร้องความสนใจ แต่เมื่อรู้ว่าไม่ได้ เขาก็จะหยุดเอง
- ถ้าลูกทำตัวน่ารัก เช่น ให้ของเล่น แบ่งขนม ให้แสดงออกถึงการชมเชย เช่น ขอบคุณมาก ๆ เลยค่ะ แล้วกอดหรือหอมแก้ม เพื่อให้ลูกรับรู้ถึงพลังงานเชิงบวกจากการกระทำของตนเอง
ของเล่นเสริมพัฒนาการเด็ก 1 ขวบ 3 เดือน
เด็ก 1 ขวบ 3 เดือน เป็นวัยที่มีจินตนาการและความคิดสร้างสรรค์ดีขึ้น คุณพ่อคุณแม่เลือกของเล่นเด็ก 1 ขวบ 3 เดือนที่ช่วยกระตุ้นความคิดสร้างสรรค์ เช่น ของเล่นไม้แบบลากจูง ชุดบล็อกไม้ จิ๊กซอว์ภาพง่าย ๆ ของเล่นหรือตุ๊กตาที่มีเสียงพูดหรือเสียงเพลง ตัวต่อเป็นรูปร่างต่าง ๆ ชุดรูปทรงราขาคณิต เป็นต้น สำหรับเด็กวัยนี้ ของเล่นเหล่านี้ช่วยส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์และจินตนาการได้มากกว่าของเล่นที่ซับซ้อนและมีฟังก์ชันที่มากเกินไปค่ะ
การดูแลสุขภาพเด็ก 1 ขวบ 3 เดือน
เพื่อให้ลูกน้อยมีสุขภาพแข็งแรง คุณพ่อคุณแม่สามารถดูแลสุขภาพเด็ก 1 ขวบ 3 เดือนได้ ดังนี้
- ให้ลูกกินอาหารที่หลากหลาย และครบทั้ง 3 มื้อ เพื่อให้ร่างกายได้รับสารอาหารและพลังงานที่เพียงพอต่อการเจริญเติบโต
- ไม่พาลูกนอนดึก ดูแลให้เข้านอนและตื่นนอนตรงเวลา เพื่อให้ร่างกายได้รับการพักผ่อนที่เหมาะสมและเพียงพอ
- ใส่ใจเรื่องความสะอาด ทั้งการอาบน้ำ แปรงฟัน ตัดเล็บ ล้างมือ ทำความสะอาดหู เพื่อป้องกันเชื้อโรคและแบคทีเรียที่อาจทำให้ลูกป่วยง่าย
- ใส่ใจเรื่องความปลอดภัย ระมัดระวังยาและสารเคมีต่าง ๆ ปลั๊กไฟ สายไฟ บันได ของมีคม สายม่านหน้าต่าง ควรเก็บให้พ้นมือเด็ก หรือติดตั้งราวกันตก หรือคอกเลี้ยงเด็ก เพราะความสามารถในการปีนป่ายของเด็กวัยนี้เรียกได้ว่าเกินกว่าที่คุณพ่อคุณแม่จะจินตนาการได้ค่ะ
- พาลูกไปรับวัคซีนตามที่กำหนด เพื่อเสริมภูมิคุ้มกันตามวัย
- สังเกตความผิดปกติของลูกเสมอ หากมีสัญญาณสุขภาพที่แตกต่างไปจากเดิม เช่น ตัวร้อน ไอ มีไข้สูง ท้องผูก ท้องเสีย เป็นผื่น หรือมีอาการแพ้ต่าง ๆ ควรพาลูกไปพบแพทย์ทันที
การนอนของเด็ก 1 ขวบ 3 เดือน
ตามตารางนอนเด็ก คุณพ่อคุณแม่ควรดูแลให้เด็ก 1 ขวบ 3 เดือนนอนหลับประมาณ 11 ถึง 14 ชั่วโมงต่อวัน ทั้งการนอนตอนกลางคืนและการงีบหลับในระหว่างวันด้วย อย่างไรก็ตาม ในวัยนี้ เด็กส่วนใหญ่จะงีบหลับวันละ 1-2 ครั้ง ครั้งละประมาณหนึ่งถึงสองชั่วโมง แต่ถ้าลูกไม่ยอมนอนตอนเช้า ก็ไม่ต้องฝืนนะคะ หากิจกรรมให้ลูกทำในช่วงเช้า และพาลูกนอนกลางวันตามปกติ
การขับถ่ายของเด็ก 1 ขวบ 3 เดือน
ลักษณะอุจจาระทารกปกติสำหรับเด็ก 1 ขวบ 2 เดือน อุจจาระควรจะมีสีน้ำตาล สีเหลืองเข้ม สีเหลืองอ่อน หรือสีเขียว และมีลักษณะนิ่ม เป็นก้อน ไม่เป็นเม็ด และไม่เหลวเป็นน้ำ
โดยเด็กวัยนี้จะขับถ่ายวันละ 1-2 ครั้ง หรืออย่างน้อย 4 ครั้งต่อสัปดาห์ แต่ถ้าหากลูกท้องผูกบ่อย หรือถ่ายเหลวเกิน 3 ครั้งต่อวัน ควรพาลูกไปพบแพทย์ค่ะ
บทความแนะนำสำหรับคุณแม่ดูแลลูกน้อย
