น้ำนมแม่เป็นสิ่งที่ดีที่สุดสำหรับลูก เด็กทารกควรได้รับน้ำนมแม่อย่างต่อเนื่องในช่วง 6 เดือนแรกหลังคลอด และทานน้ำนมแม่ร่วมกับอาหารประเภทอื่นๆ จนถึง 2 ขวบหรือมากกว่า ภายในน้ำนมแม่นั้นไม่ได้มีเพียงสารอาหารจำเป็น ที่ครบถ้วนเท่านั้น แต่ยังอุดมไปด้วย MFGM (Milk Fat Globule Membrane) หรือคือ “เยื่อหุ้มอนุภาคไขมันในนม” เป็นสารอาหารสำคัญที่มีส่วนในการช่วยเสริมสร้างสมองและภูมิคุ้มกันให้แก่เจ้าตัวเล็ก มาดูกันดีกว่าว่าคุณแม่จะสามารถเพิ่มคุณค่าให้แก่นมแม่ให้มากขึ้นไปอีกได้อย่างไรบ้าง

ทานอาหารให้ถูกต้อง

อาหารที่คุณแม่ทานแน่นอนว่ามีผลต่อสุขภาพของคุณแม่ และก็ส่งผลต่อคุณภาพน้ำนมด้วยเช่นกัน ดังนั้นการใส่ใจสิ่งที่ทานเข้าไปให้เหมาะสมและสมดุลจึงเป็นเรื่องสำคัญ และเพื่อเพิ่มคุณภาพให้แก่น้ำนมคุณแม่ควรทานอาหารเหล่านี้

ผักและผลไม้ – แหล่งของวิตามินและเกลือแร่จำเป็นต่อคุณแม่ ให้นมลูก ทั้งวิตามิน เอ ซี และโฟเลต มีในผักและผลไม้ครบถ้วน ข้อสำคัญคือ คุณแม่ต้องไม่ลืมที่จะทานผักที่มีใบสีเขียวเข้ม เช่น ผักขม ผักกูด ยอดกระถิน หรือพริกหวาน ซึ่งเป็นผักที่มีธาตุเหล็กสูง

1. ธัญพืช – อาจเป็นข้าวซ้อมมือ (ข้าวไม่ฟอกขาว) หรือเมล็ดควินัว ขนมปังโฮลวีท พาสต้า ข้าวโอ๊ตก็เป็นทางเลือกที่ดีนะ นอกจากจะเป็นอาหารเพิ่มพลังงานให้คุณแม่แล้ว ยังเป็นแหล่งสำคัญของวิตามิน เกลือแร่ และใยอาหารอีกด้วย

2. อาหารที่อุดมไปด้วยโปรตีน – เพื่อให้เพียงพอกับ ปริมาณโปรตีนที่คุณแม่ต้องการ อาจเพิ่มปริมาณโปรตีนที่ทาน 2-3 ครั้งต่อวันในรูปแบบของเนื้อ อาหารทะเล ไข่ ถั่ว และผลิตภัณฑ์ จากนมต่างๆ นอกจากนี้ถั่วและเนื้อสัตว์ยังมีปริมาณธาตุเหล็กสูง และผลิตภัณฑ์จากนมก็มีแคลเซียมในปริมาณมาก ทั้งหมดนี้สำคัญต่อการสร้างน้ำนมที่มีคุณภาพของคุณแม่

3. ไขมันที่มีคุณภาพ – ไขมันไม่อิ่มตัวจากอาหาร เช่น อาโวคาโด ถั่วต่างๆ อาหารทะเลที่มีสารปรอทต่ำ หรือน้ำมันมะกอก หรือเมล็ดเจีย ไขมันที่ได้จากอาหารเหล่านี้เป็นไขมันที่ดีต่อคุณแม่ เช่น DHA ซึ่งเป็นกรดไขมันโอเมกา 3 ซึ่งมีมากในเนื้อปลา นอกจากนั้นคุณแม่ควรจะลดปริมาณไขมันอิ่มตัว หรือไขมันประเภททรานส์ที่ทานเข้าไปด้วย ด้วยการลดปริมาณ อาหารทอดๆ เบเกอรี่เนยเยิ้มๆ หรือเนื้อติดมัน

4. อาหารเสริมต่างๆ – หากคุณแม่ไม่แน่ใจว่าได้รับสารอาหารที่จำเป็นเพียงพอหรือเปล่า อาหารเสริมก็เป็นอีกหนึ่ง ทางเลือกที่ดี แน่นอนว่าคุณแม่ต้องปรึกษาแพทย์ก่อนถึงปริมาณที่ควรรับประทาน

ดื่มน้ำให้เพียงพอ

น้ำ เป็นหนึ่งในส่วนประกอบที่สำคัญที่สุด ในการสร้างนมแม่ให้เพียงพอต่อความต้องการของลูกน้อย

1. 88% ของน้ำนมแม่คือน้ำ (เทียบโดยน้ำหนัก)

2. จากเริ่มต้นที่ปริมาณน้ำนมเพียง 50 มิลลิลิตร ในวันแรก ปริมาณน้ำนมของคุณแม่อาจเพิ่มขึ้นถึง 750 มิลลิลิตรต่อวันได้ เมื่อมีปริมาณสารอาหารตั้งต้นที่เพียงพอ

3. ระหว่างช่วงการให้นมบุตร คุณแม่ควรดื่มน้ำให้มากๆ หรือให้ได้อย่างน้อย 2.7 ลิตรต่อวัน

4. การทานน้ำซุปก็ช่วยเพิ่มปริมาณน้ำที่ร่างกายต้องการได้ แต่คุณแม่ควรหลีกเลี่ยง น้ำอัดลม เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน หรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์

ทำจิตใจให้สงบ

งานวิจัยจากโรงพยาบาล Massachusetts พบว่าความเครียดของคุณแม่อาจส่งผลต่อคุณภาพของน้ำนมได้ ดังนั้นคุณแม่ควรควรทำใจให้สบาย และให้เวลาที่อยู่กับลูกน้อยเป็นเวลาที่มีความสุข สนุกสนาน เป็นช่วงเวลาในการสร้างความสำคัญระหว่างคุณแม่และเจ้าตัวเล็ก

1. เลือกสถานที่ให้นมที่สงบ ไม่มีสิ่งรบกวน นี่คงเป็นเรื่องที่ยากสักหน่อยเมื่อคุณแม่อยู่ที่โรงพยาบาลหรือสถานที่อื่นๆ ซึ่งเต็มไปด้วยคนเยอะแยะตลอดเวลา ดังนั้นคุณแม่ควรตั้งขอบเขตของตัวเองว่าควรจะอยู่ห่างจากผู้คนเท่าไหร่ และรวมไปถึงขอบเขตทางความคิดด้วย หยุดคิดเรื่องต่างๆ ในบ้านหรือเรื่องของเพื่อนบ้านจอมจุ้นไปสักพัก ทำใจให้สบาย

2. เลือกนั่งบนเก้าอี้ หรือเตียงที่รู้สึกสบาย อาจหรี่ไฟลงเล็กน้อยพร้อมเปิดเพลงเบาๆ เพิ่มความรู้สึกให้สถานที่นั้นผ่อนคลายมากขึ้น

3. อย่าเก็บคำพูดเกี่ยวกับคุณภาพของน้ำนมหรือปริมาณของน้ำนมมาคิดให้หนักใจ การให้นมกับเจ้าตัวเล็กสำคัญที่สุด

อาหารที่ควรเลี่ยง

คุณแม่ควรเลือกทานแต่อาหารที่ผ่านการเตรียมและปรุง อย่างเหมาะสมปลอดภัยเท่านั้น โดยหลีกเลี่ยงอาหารเหล่านี้

1. บอกลาเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์

2. จำกัดปริมาณคาเฟอีนต่อวันอยู่ที่ 200 มิลลิกรัม

3. งดการทานปลาที่มีสารปรอทเป็นจำนวนมาก เช่น ปลาดาบ ปลาแมกเคอเรล หรือเมนูที่มีส่วนประกอบของปลาฉลาม เพราะปรอทส่งผลเสียต่อการพัฒนาระบบประสาทของลูกน้อย

4. ตรวจสอบกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญก่อนทุกครั้งที่ จะรับประทานยา เพื่อให้มั่นใจว่าสารต่างๆ จากยานั้นจะ ไม่ไปปะปนอยู่ในน้ำนม

รสชาติของน้ำนม

อาจมีเหตุการณ์ให้คุณแม่ต้องหยุดคิดว่า สิ่งทีตัวเองทานเข้าไปส่งผลต่อลูกและน้ำนมอย่างไรบ้าง ตัวอย่างเช่น

1. หากลูกเริ่มไม่ชอบดื่มน้ำนมของคุณแม่ สาเหตุหนึ่งอาจมาจาก รสชาติของน้ำนม เด็กบางคนมีความรู้สึกที่ไวต่อการเปลี่ยนแปลงของรสชาติ เช่น รสของกระเทียม หัวหอม ซึ่งรสของอาหารกลิ่นแรงเหล่านี้จะผ่านเข้าไปยังน้ำนมได้ เมื่อเกิดเหตุการณ์นี้ขึ้น ให้คุณแม่ทบทวนสิ่งที่ตัวเองทานเข้าไปในช่วงที่ผ่านมา และพยายามเลี่ยงอาหารเหล่านั้นในระยะให้นม

2. หากสังเกตเห็นสัญญานของการแพ้ หากลูกน้อยมีผดผื่น หรือมีอาการท้องเสียหลังจากดื่มนมแม่ อย่างแรกที่ควรทำเลยคือ เข้าปรึกษาแพทย์ หากในครอบครัวมีคนที่มีอาการแพ้อาหารบางชนิด คุณแม่ควรเลี่ยงการทานอาหารชนิดนั้นระหว่างให้นม อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ควรทำก็คือเข้าพบแพทย์ให้เร็วที่สุดเมื่อคุณแม่สงสัยว่าสิ่งที่ตัวเองทานจะส่งผลให้เกิดอาการแพ้ของลูกน้อย

ดาวน์โหลดฟรี! แอพพลิเคชั่นเพื่อแม่ตั้งครรภ์

หากคุณแม่ต้องการข้อมูล เคล็ดลับเพิ่มเติมเกี่ยวกับพัฒนาการของทารกตลอดช่วงระยะเวลาการตั้งครรภ์ คำแนะนำด้านโภชนาการ และรับสิทธิประโยชน์เพื่อลูกน้อยตั้งแต่ในครรภ์จนถึง 3 ปี คุณสามารถสมัครสมาชิก Enfa Smart Club ผ่านแอพพลิเคชั่นเพื่อแม่ตั้งครรภ์ฟรี ที่นี่ Enfa A+ Genius Baby

Sources:

  1. 1 Breast-feeding nutrition: Tips for moms. Retrieved 27 June 2017 from, http://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/infant-and-toddler-health/in...?

  2. 2 Derbyshire, E. (2011). Nutrition in the childbearing years. Wiley Blackwell.

  3. 3 An eating guide for breastfeeding mothers; Healthhub SG. Retrieved 28 June 2017 from, https://www.healthhub.sg/live-healthy/159/eating_guide_breastfeeding_mot...

  4. 4 Psychological Distress in the Mother May Affect Levels of Immunoglobulins in Breast Milk (Massachusetts General Hospital Center for Women’s Mental Health). Retrieved 28 June 2017 from, https://womensmentalhealth.org/posts/psychological-distress-mother-may-a...